Analyse Stalking

Voor een stalkende ex-partner is wraak vaak het motief

Jaarlijks ontvangt de politie duizenden meldingen van stalking door wraaklustige ex-partners. Soms leidt dit tot de dood, zoals vermoedelijk bij de 16-jarige Rotterdamse scholiere Humeyra. Wat drijft de ex-partner? En waarom grijpt de politie niet altijd tijdig in?

Op het Designcollege in Rotterdam, waar de 16-jarige Humeyra werd doodgeschoten, wordt een bijeenkomst gehouden voor leerlingen en ouders. Beeld Arie Kievit

In de zomer van 2015 werd de 28-jarige Linda van der Giesen dood aangetroffen op de parkeerplaats van het TweeSteden Ziekenhuis in Waalwijk, waar ze als verpleegster werkte. Haar ex-vriend John F. had na een bewogen relatie, vol verwijten over en weer, de trekker overgehaald.

Negen maanden na de moord sprak de politie van ‘een inschattingsfout’. De vrouw had verschillende malen aangifte van bedreiging en stalking gedaan. Ook wisten agenten dat John F. een pistool had gekocht om zijn ex dood te schieten. Toch greep de politie niet in. Door de bureaucratische werkwijze was het aan de aandacht ontglipt, concludeerde een onafhankelijke commissie. Niemand voelde zich persoonlijk verantwoordelijk voor haar veiligheid.

Vier jaar

Een vergelijkbaar patroon herhaalde zich bij de dood van Raja Draaisma (34) uit Hoofddorp in 2015, de Utrechtse studente Laura Korsman (24), afgelopen zomer, en de dinsdag in Rotterdam doodgeschoten 16-jarige Humeyra: ze werden gestalkt, bedreigd, zwartgemaakt op sociale media of achtervolgd. De politie handelde niet snel genoeg of de opgelegde straf - een contactverbod, geldboete of reclasseringstoezicht - haalde niets uit.

Stalkers zijn een hardnekkige groep, blijkt uit onderzoek van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving. De helft begaat enkele jaren na een vonnis dezelfde fout. Van de stalkers die al een strafblad hebben, vervalt 81 procent in herhaling.

‘De gemiddelde duur van stalking is vier jaar’, zegt forensisch psycholoog Eric Blaauw van de Hanzehogeschool Groningen. ‘Uit onderzoek blijkt dat het vaak pas stopt bij veranderde omstandigheden. Bijvoorbeeld als iemand een nieuwe partner heeft gekregen of een baan, terwijl er eerst geen werk was.’

Specialistische kennis

Wat het voor de politie lastig maakt, is dat er niet één type stalker is. Er is specialistische kennis nodig, zegt Blaauw, om de juiste aanpak te kunnen kiezen. Niet alle stalkers hebben kwade intenties. Sommigen benaderen iemand uit verliefdheid veelvuldig. Dit kan als stalking worden ervaren, maar is niet gevaarlijk. 

Anders is het als een ex-partner wraak wil nemen, zoals Bekir E. op zijn ex-vriendin Humeyra. ‘Die kan niet verkroppen dat de relatie voorbij is’, zegt Blaauw. ‘Onder deze groep zie je veel karakterstoornissen.’

‘Partnergeweld tussen exen is vaak een voortzetting van de ruzies tijdens de relatie, zegt Nico van Oosten, adviseur huiselijk en seksueel geweld bij Movisie. ‘Er is geen face-to-facecontact meer, dus de ruzies gaan verder via de telefoon, mail of Facebook. Het komt ook voor dat iemand zijn ex-partner gaat schaduwen of opwacht.’

De politie heeft niet altijd genoeg mankracht om adequaat in te grijpen. ‘Dit drijft slachtoffers soms tot wanhoop’, zegt Van Oosten. ‘Ze bouwen dan zelf maar een dossier op of spelen voor eigen rechter.’ Vorig jaar sloeg een man uit Helmond de stalker van zijn tienerdochter verschillende malen met een schep tegen het hoofd, nadat hij had vastgesteld dat de politie niets deed met de aangifte. De man zit een celstraf van 4,5 jaar uit wegens poging tot doodslag.

Veel slachtoffers houden traumatische stressklachten over aan stalking. ‘Het is niet de angst voor wat er gebeurt, maar dat je niet zeker weet wat in de toekomst nog kan gebeuren’, zegt forensisch psycholoog Eric Blaauw. ‘Sommige slachtoffers houden liever contact met de dader. Dan weten ze tenminste wat hij doet.’

Bekir tegen Humeyra en haar oudere zus: ‘Ik maak jullie af, ik ga je doodsteken’
Bekir E., die wordt verdacht van het neerschieten van zijn 16-jarige ex-vriendin Humeyra dinsdag bij het Rotterdamse Designcollege, blijkt al een lange historie met verschillende instanties te hebben. Lees de reconstructie van Peter de Graaf hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden