Voor de overlevenden

In een Drents dorp toont kunstenares Sachi Miyachi met een installatie hoe het is om door te leven na een ver-woestende tsunami.

Zacht gejodel kaatst tegen de betegelde muren, aarzelend, dan hoger, harder, uitdagender. Ineens waant het publiekje dat de performance van Sachi Miyachi bijwoont zich in een alpenwei.

Het gejodel vormt de finale van een performance waarin de Japanse kunstenares vorige week transformeerde tot een artistiek aangeklede verschrikkelijke sneeuwman; Miyachi (Tokio, 1978) toont de Zwitserse traditie van de 'Silvesterkläuse' in haar éénpersoonsversie. Het is een midwintergebruik uit de regio Appenzell waarbij mannen langs de deuren gaan, jodelend, rammelend met bellen en getooid met hoeden waarop een miniatuurwereld gebouwd is.

Het is een van de twintig performances die de kunstenares de afgelopen weken dagelijks uitvoerde in het Artist in Residenceprogramma van stichting KiK, Kunst in Kolderveen, dat is gevestigd in een voormalige zuivelfabriek. De opbrengst van haar verblijf wordt tot 17 februari tentoongesteld.

De Japanse, sinds 2004 in Nederland wonende kunstenares kreeg de afgelopen jaren bekendheid met haar delicaat gebouwde, grote installaties en haar performances. Ze won afgelopen herfst de 'Grote KiK-prijs 2012'. In de grote fabriekshal verrees vanaf november een enorme en toch fragiele toren, 12,5 meter hoog, waarin en -omheen Miyachi heeft gewerkt.

De aanleiding voor het project De omvang van deinende golven was een groot verdriet. Sachi Miyachi vertelt het met zachte stem na afloop van de performance. 'Na de tsunami in mijn geboorteland raakte ik het spoor bijster. Ik verloor rond die tijd ook nog mijn beste vriendin. Ze bleef dood in bed na een hersenbloeding. Bovendien was de crisis al in volle gang en kreeg cultuur hier in Nederland, waar ik woon, klappen... ik verloor elke motivatie. Waarom zou ik nog werk maken? En algemener: hoe ga je om met verlies?'

De kunstenaar, die aanvankelijk in Japan antropologie studeerde, zocht naar antwoorden in wereldwijde rituelen die de lente of een nieuw begin markeren. Een fruitcorso uit het Franse Menton, het Indiase Holifestival, een Keltisch bruidsfestival... Miyachi maakte de kostuums, zocht toepasselijke voorwerpen in Drentse kringloopwinkels bij elkaar en zocht desnoods om middernacht naar bronwater om aan de voorschriften van het Japanse Omizutori-reinigingsritueel te voldoen. Ook nodigde ze kunstenaars en wetenschappers uit om met haar in de installatie te eten en te werken. Het project nam gaandeweg overdadige proporties aan.

In de catacomben van de fabriek heeft ze nu uitstallingen gemaakt van de gebruikte attributen. Kleine en grote altaren zijn het geworden, waarvan de pregnantste wel een in sinaasappels verpakte machine is - haar interpretatie van het fruitcorso. Het geheel is een zeer systematische vorm van rouwverwerking, moed verzamelen en opnieuw beginnen geworden.

Sachi Miyachi is een van de vijftig kunstenaars die worden voorgedragen voor de longlist van de Prix de Rome. Na een structuurverandering bij de Prix de Rome, die nu door het Mondriaanfonds wordt georganiseerd, zijn vijfentwintig curatoren gevraagd twee kunstenaars op de longlist voor te stellen. Curator Pim Trooster nomineerde naast Miyachi ook nog Marieke de Jong, met wie hij onlangs ook een tentoonstelling maakte.

Miyachi is nog niet bezig met de nominatie. Heeft het project haar nu geholpen, of wie dan ook voor wie het leven tegenzit? De Japanse lacht voorzichtig. 'Dat weet ik over een tijd.'

De omvang van deinende golven. Door Sachi Miyachi. KiK (Kunst in Kolderveen), voormalige zuivelfabriek De Venen, Kolderveen, t/m 17/2 op vrijdag- en zondagmiddag. Kik-site.nl

Extra: Kersenpitspuugwedstrijd

Een van de kunstenaars die in de installatie van Sachi Miyachi in Kolderveen kwamen werken, is Nina Glockner. Voor de beëindiging van de werkperiode van Miyachi, tevens begin van de expositie aanstaande zondag, bedacht zij een kersenpitspuugwedstrijd. Spugen kan om 16 uur, met in chocola gedoopte kersenpitten, in de onderaardse lange gang van de voormalige zuivelfabriek De Venen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden