Voor de Hajduk-supporters duurt een wedstrijd dagen

Een wandeling door de nauwe straten van Split leidt van de boulevard naar het oude, verwaarloosde stadion, recht tegenover de kraamkliniek....

Van onze verslaggever

Paul Onkenhout

SPLIT

In een gang staan twee kartonnen doodskisten opgesteld, blauw geverfd en met een kort opschrift: Ajax. Het is maar een spel, zeggen de jongens lachend, en niet persoonlijk bedoeld, maar macaber is de aanblik. Vele meters lange spandoeken worden van leuzen voorzien.

Later op de dag worden de doodskisten aan de trainende Ajacieden getoond en rijdt een lange kolonne auto's met fans toeterend door de stad. De carrousel wordt het genoemd, en om klokslag zes uur begint het spel. Zo was het voor de thuiswedstrijden tegen Benfica, Anderlecht en Steaua Boekarest, en zo is het ook vanavond. Voor de Torcida duurt een voetbalwedstrijd aanmerkelijk langer dan negentig minuten.

Zevenhonderd aanhangers zijn in de Torcida opgenomen, maar velen noemen zich lid zonder alle wedstrijden te bezoeken. Hun aantal wordt geschat op twaalfduizend. Vanavond zal Damir (25) weer schreeuwen en klappen en als een dirigent zijn manschappen leiden op de westtribune van het Poljud-stadion. Het spel is afgekeken van de Braziliaanse en Italiaanse stadions, 'maar mooier, grootser en indrukwekkender'.

Damir en zijn vrouw Nena, beheerders van de druk beklante clubwinkel van Hajduk aan de boulevard, praten graag en veel over de Torcida, en over de burgeroorlog trouwens en de kwalijke rol daarin van de Serviërs. Nena meldde hun dochter Ivana onmiddellijk na de geboorte aan als lid van Hajduk. 'Ze is twee. Als op televisie een wedstrijd wordt uitgezonden, het maakt niet uit welke ploegen spelen, roept ze Hajduk, Hajduk.'

Damir werd geboren in de kraamkliniek naast het oude stadion en wijst de verdieping aan. 'Het kwam vaak voor dat dokters een barende vrouw aan haar lot overlieten. Dan stonden ze met z'n allen voor het raam naar de wedstrijd te kijken.'

Maar nu ligt het Plinada-stadion er desolaat bij. Een rugbyclub heeft het veld in gebruik genomen en in de zomer wordt er gehonkbald, maar geld voor onderhoud is er niet en de enig overgebleven tribune is overwoekerd door gras. Drie maal speelde Hajduk in het stadion vriendschappelijk tegen Ajax, drie maal werd gewonnen, en de Torcida was er bij.

Ontelbaar zijn de anekdotes over de Torcida die ontstond in 1950. Damir, een oorlogsveteraan die op drie fronten vocht voor Kroatië, en Nena kennen er velen. Nena verhaalt van de duizenden supporters die de aanhang van Partizan Belgrado te lijf gingen nadat ze op een stadionhek een Joegoslavische vlag hadden ontwaard. De vlag ging in de brand. Een week later brak in Joegoslavië de oorlog uit.

Zoals de aanhang van Barcelona in het stadion jarenlang van de gelegenheid gebruik maakte om te protesteren tegen het regime van Franco, voerden ook Hajduk-fans een politieke strijd, tegen de regering in Belgrado. Zij scheurden als eersten de gehate rode ster van de clubemblemen en kalkten de muren van het stadion nog voor het uitbreken van de oorlog vol met nationalistische leuzen. Nog steeds is het stadion bij belangrijke wedstrijden een kookpot van nationalistische gevoelens.

Veel leden van de Torcida vochten tegen de Serviërs, en tientallen keerden nooit terug in Split. Om hen te eren, is in het Poljud-stadion een gedenkplaat aangebracht. Damir voerde zijn strijd ook voor de oorlog al. Ooit zat hij drie maanden in de gevangenis, nadat hij vier aanhangers van Rode Ster Belgrado met een kapmes had geveld. Zijn maten van de Torcida noemen hem sindsdien Shogun. 'Maar hij is rustig geworden', zegt zijn vrouw.

Het echtpaar zegt dat het voor de hele Torcida geldt, nu sinds enkele jaren niet alleen de eer van Hajduk, maar ook de naam van Kroatië op het spel staat. Voor de pauw die als mascotte in 1991 door aanhangers van Tottenham Hotspur naar het Oostenrijkse Linz werd meegenomen, komt de verandering te laat. Het beest werd nog voor het begin van de Europa Cup-wedstrijd op het veld onthoofd door leden van de Torcida.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.