Voor D66-achterban hoeft het niet meer

D66 verkeert sinds woensdag in rep en roer. Over de hele linie zijn de D66'ers somber gestemd over aanblijven in de coalitie....

Staal kent geen twijfel. 'Thom de Graaf heeft hoog spel gespeeld met de gekozen burgemeester. Dat mag, maar het is niet gelukt. Dan zit er voor D66 maar een ding op: je consequenties trekken. We moeten geloofwaardig blijven. Ik stel voor dat we onze wonden likken, ons hergroeperen en met een stevig nieuw manifest de verkiezingen in gaan.'

Dittrichs argument dat er voor D66 meer te halen is dan alleen de bestuurlijke vernieuwing, wordt door Staal verworpen. 'Dat is volstrekte onzin. Dat hadden ze moeten bedenken in de formatie, toen ze zo nodig een minister voor Bestuurlijke Vernieuwing wilden, in plaats van Onderwijs.'

Oud-minister Roger van Boxtel deelt de scepsis van Staal. Hij herinnert eraan dat de D66-achterban in 2003 schoorvoetend instemde met deelname aan Balkenende II. 'De situatie wordt wel erg ongemakkelijk nu', aldus Van Boxtel. 'Dittrich moet met een onwaarschijnlijk stevig onderhandelingspakket komen om mij te overtuigen dat er reden is om door te gaan in dit kabinet. Want de televisiekijker thuis denkt natuurlijk ook: D66 zat in het kabinet voor die bestuurlijke vernieuwing, dus wat doen ze daar nu nog?'

Partijvoorzitter Pechtold ziet het somber in. Er liggen 'behoorlijke hobbels' om D66 in de coalitie te houden. Invoering van een nieuw kiesstelsel mag zeker nog niet worden opgegeven, vindt hij. 'Het kiesstelsel is belangrijk. VVD-fractievoorzitter Van Aartsen ziet dat niet zitten. Nou, dan zie ik Van Aartsen even niet zitten.'

Veel partijbestuurders in het land delen Dittrichs visie dat D66 niet alleen op aarde is voor de bestuurlijke vernieuwing. Maar ze vragen zich af of dat op dit moment wel aan de kiezers duidelijk kan worden gemaakt. Fractievoorzitter in Rotterdam Van Ravestijn: 'Het doet mij allemaal erg denken aan de Nacht van Wiegel. Toen hebben we ons laten overhalen toch door te gaan in Paars II. Dat bleek later in electoraal opzicht geen verstandig besluit. Ik ben bang dat het nu weer verkeerd gaat, dat we ons weer laten wegduwen.'

Rineke Gieske, bestuurslid te Almelo: 'Nederland houdt natuurlijk niet op bij de gekozen burgemeester, maar D66 moet wel herkenbaar blijven. Het behoud van het pluche staat bij ons niet op de voorgrond. Wíj hebben niet voor dit kabinet gekozen.' Danielle Paulssen, van de partij-afdeling Maastricht: 'Er moet nu behoorlijk wat wisselgeld op tafel komen voor het verlies van onze prominente punten. Er is veel te verbeteren aan het beleid van dit kabinet: in het onderwijs, het milieu, het vluchtelingenprobleem. Maar dan wil ik wel echte resultaten zien. Anders is het helaas pindakaas met D66 in dit kabinet.'

Jeroen Schulte Fischedick van de D66-afdeling Lelystad weet al een oplossing: 'Laat minister Van der Hoeven maar Koninkrijksrelaties doen, dan zetten we een D66'er op Onderwijs.' Ook Janny Flierjans, voorzitter van de afdeling Utrecht, wil haar voorkeuren wel kwijt: 'Dit kabinet is op sociaal gebied wel heel rigoureus bezig. Daar kun je als D66 nu wat van terugeisen. Dan is het vertrek van Thom ook niet voor niets.'

Over een ding zijn alle D66'ers het eens: wat Dittrich ook doet, het resultaat van zijn onderhandelingen met CDA en VVD dient opnieuw aan een partijcongres te worden voorgelegd. Van Boxtel: 'Dittrich moet dan terug naar zijn leden. De situatie is totaal veranderd. Wat er ook gebeurt, de achterban moet opnieuw zijn vertrouwen uitspreken in deelname aan dit kabinet. Dittrich kan dit niet in zijn eentje beslissen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden