BERICHT UITAMPHIA ZIEKENHUIS

Voor corona kon hij 140 kilo deadliften, nu lukt het niet te krabben aan zijn kriebelende neus

Deze weken doet Volkskrant-journalist Willem Feenstra verslag vanuit ziekenhuis Amphia in Breda, waar fysiotherapeut Lennart Surewaard patiënten voorzichtig helpt met korte oefeningen.

Fysiotherapeut Lennart Surewaard bekijkt de vorderingen van een patiënt voor hij naar binnen gaatBeeld Willem Feenstra

De patiënt die in de gedachten van fysiotherapeut Lennart Surewaard (28) is blijven hangen, is een stoere man van begin vijftig. Stevig gebouwd, een wil ‘van hier tot China’. Hij had een paar weken aan de beademing gelegen en was net overgeplaatst naar de verpleegafdeling. Daar lag hij in bed als een soldaat die weken achtereen aan de frontlinie had gestreden. Hij leefde, maar ook weer niet.

De man vertelde dat hij vóór zijn ziekte 140 kilo kon deadliften – een fitnessoefening voor de onderrug, hamstrings en quadriceps. Drie weken later lukte het hem niet om met zijn hand te krabben aan zijn kriebelende neus.

Voor de duur van het herstel na een verblijf op de intensive care hebben ze hier in de wandelgangen een formule: één dag ic betekent zeven dagen revalideren. Maak die som voor ernstig zieke coronapatiënten, die gemiddeld 21 dagen op de ic liggen, en je weet: het wordt een lang en moeizaam hersteltraject van vele maanden. Zeker voor oudere mensen is het de vraag of ze er ooit helemaal bovenop komen.

Vandaag hebben Surewaard en zijn collega’s zich weer door het ziekenhuis verspreid voor hun dagelijkse ronde langs alle coronapatiënten. Sommigen zijn naar de ic, waar de meeste mensen in een kunstmatig coma liggen. Het is nog niet eens zeker of ze corona zullen overleven. Toch bewegen fysiotherapeuten hun ledematen al voorzichtig heen en weer, om spierverkorting tegen te gaan.

Surewaard is op de verpleegafdeling, waar de patiënten liggen die zonder beademingsmachine kunnen.

Kamer 22, een vrouw voert haar man blokjes mango. Eind maart werd hij opgenomen in een ander ziekenhuis, twee weken later werd hij wakker in Breda. Nu, weer anderhalve week verder, is hij nog aan het bijkomen.

Hij is broodmager. Krachteloos. Veel gaat langs hem heen. Daarom richt Surewaard zich tot de vrouw aan zijn bed. ‘De kunst is om op veel momenten tijdens de dag korte oefeningen te doen’, zegt hij. ‘Daar kunt u bij helpen.’ Van het nachtkastje pakt hij de triflo: een apparaat met drie balletjes erin en een blaasslang. ‘Kunt u hierin blazen?’, vraagt hij de man. Die doet een dappere poging: één balletje omhoog.

Voor ze actief aan hun eigen herstel werken, moeten patiënten door een soort mentale hoepel. Vaak zijn ze ondervoed en futloos. Hun lichaam staat in de spaarstand. Alle energie gaat naar de bestrijding van het virus. Maar er komt een punt waarop het herstel op die manier stokt, waarop er meer nodig is voor vooruitgang.

Het is vooral een kwestie van vertrouwen kweken, zegt Surewaard. Patiënten zijn het geloof in het eigen lichaam volledig kwijt. Hij heeft het al een paar keer gezien: mensen die ontroerd raakten toen ze voor het eerst weer op de bedrand zaten. Prachtig vindt hij dat.

De vrouw in kamer 22 gaat zijn instructies ter harte nemen, bezweert ze. Al is het maar uit eigenbelang. ‘Hij vraagt me nu steeds zijn voeten te masseren’, zegt ze met gespeelde verontwaardiging. ‘Als dit straks klaar is, heeft hij heel wat in te halen.’ Voor het eerst een glinstering in zijn ogen. En iets dat op een glimlach lijkt.

Niet iedereen is gemotiveerd of heeft naasten die helpen, zegt Surewaard op de gang. Neem de man een eindje verderop, die boven op zijn bestaande ziektes nu ook nog corona heeft. Het grootste deel van de dag verstopt hij zich onder zijn dekens. Hij laat het nog net toe dat Surewaard kort zijn armen en benen buigt. ‘Het is goed zo’, zegt hij al snel, en duikt weer onder.

Over het algemeen, zegt Surewaard, is het dankbaar werk. Hij vindt het mooi om te zien hoe mensen langzaam weer iets van controle over hun eigen leven krijgen. Neem de stoere man die indruk op hem maakte. Na een week op de verpleegafdeling was hij sterk genoeg om naar huis te gaan.

Surewaard had hem gadegeslagen. Hij kon al een paar wankele pasjes zetten achter een rollator. Kippevel.

Alle reportages uit ziekenhuis Amphia in Breda

21 april Het mortuarium: Van een dood lichaam kun je veel leren. Maar nu mag dat niet

18 april De reguliere zorg: Welke niet-coronapatiënt is het eerst aan de beurt, is nu de vraag

16 april Emotioneel zwaar: Ze smeerde een beschuitje voor de patiënt. Het was zijn laatste maal

14 april De nood intensive care: In bed 21 op de nood-ic ligt de favoriete patiënt van Caroline Bollen

10 april Goed nieuws: Een paar weken geleden ging Jan Goossens in coma naar Groningen. Nu is hij terug, en met hem zijn streken

9 april - De ‘cohort’-afdeling: Als de humor nog niet is verdwenen, dan is er ook nog hoop

8 april - De schoonmaker: Er is niet veel tijd om je in het ziekenhuis zorgen te maken over besmetting

7 april - Het afscheid: Telkens als de verpleegkundige door het raampje een afscheid ziet, probeert ze even weg te kijken

6 april - De afdeling infectiepreventie: Door het coronavirus is in het ziekenhuis ieders werk moeilijker geworden, behalve dat van de infectiepreventie

3 april - De datameester : Ze hangen aan de lippen van de datameester van het ziekenhuis

2 april - De directeur: Als ziekenhuisdirecteur vreesde hij voor ziek personeel. Nu heeft hij zelf corona

1 april - De familiebegeleiding: Nu liggen doodzieke mensen bij elkaar op de zaal. Daar past simpelweg geen bezoek meer bij

31 maart - De media: Wel een cameraploeg op de intensive care maar geen familie: dat voelt wrang

30 maart - Kankerzorg per telefoon: Nu corona door de ziekenhuisgangen waart, zijn kankerpatiënten thuis vaak beter af

27 maart - Omdraaien patiënt: Ze noemen het de ‘borstcrawlpositie’, het ziet er bijna vredig uit

26 maart - Sluiting psychiatrie: Hoe de laatste patiënt van de afdeling psychiatrie verdwijnt

25 maart - Het laatste gesprek: Patiënten willen de waarheid horen, hoe ijzingwekkend die ook is

24 maart - Het doemscenario: Toen een paar personeelsleden positief testten, kwam het gevoel van urgentie snel 

23 maart - De kinderopvang: Als de verpleegkundigen hun kroost ’s avonds ophalen, storten ze bij Francet en Margot hun hart uit

20 maart - Overplaatsing patiënten: Als de beademing losschiet, hangt in de ambulance een viruswolk

19 maart - De intensive care: Iedereen moet door de sluis naar het kloppend hart van het ziekenhuis

18 maart - Binnenkomst patiënt: Een hoestsalvo: zo klinkt een coronapatiënt dus

17 maart - Nepnieuws: ‘Sommigen zeggen dat wij aan censuur doen’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden