Voor Cees Nooteboom is het donderdag weer Nobelprijsdag

Wint Cees Nooteboom morgen de Nobelprijs voor Literatuur? De 80-jarige Nederlander staat al zo lang op de kandidatenlijstjes dat hij de prijs alleen al verdiend 'om humanitaire redenen'.

AMSTERDAM - Het is een spel, en het is niet mijn spel, zei Cees Nooteboom vorig jaar. Toen gold hij ook als groot kanshebber om de Nobelprijs voor Literatuur te winnen. Maar het spel wordt wel door anderen met hem gespeeld. En dus welt ook nu weer de vraag op of de Nederlandse romancier, reisschrijver en dichter, die op 31 juli jongstleden 80 jaar is geworden, donderdag hoort dat de Zweedse Academie heeft geoordeeld dat hij aan de beurt is.


De winnaar van de 8 miljoen kronen (ongeveer 1 miljoen euro) wordt om 12.30 uur gebeld, een half uur voordat het nieuws wereldkundig wordt gemaakt door secretaris Peter Englund. Donderdag is Cees Nooteboom present op de Frankfurter Buchmesse, vermoedelijk pendelend tussen de stands van De Bezige Bij (zijn Nederlandse uitgever) en Suhrkamp (zijn Duitse uitgever).


Bij de Britse bookmaker Ladbrokes geldt Nooteboom als serieuze kandidaat, naast andere dikwijls genoemde namen als Haruki Murakami, Alice Munro, Philip Roth, Adonis en Ko Un. Tegenover een Spaanse verslaggever zei Nooteboom vorige week dat hij 'in snikken zal uitbarsten' als de Zweedse Academie heeft besloten dat hem de prijs 'om humanitaire redenen' toekomt. Of de achttien leden van de jury hier gevoelig voor zijn, moet worden betwijfeld. De Zweedse schrijver Torgny Lindgren, die al 22 jaar op jurystoel 9 zit, toonde zich in november vorig jaar desgevraagd niet onder de indruk van het argument dat Nooteboom al zo lang wacht en inmiddels een respectabele leeftijd heeft bereikt. 'Toen Doris Lessing de prijs in 2007 won, was ze nog ouder, 88 jaar. Wat niet wegneemt dat Nooteboom een belangrijk schrijver is. Meer mag ik u niet zeggen.'


Uitgever De Bezige Bij gaat de schrijver volgende maand eren. Want of Nooteboom nu de Nobelprijs wint of niet, zijn oeuvre en 80ste verjaardag vormen aanleiding genoeg: op 16 november wordt een diner aangericht in het Rijksmuseum, er komt een facsimile-editie van de literatuurpagina's die Nooteboom vijftien jaar schreef voor de oer-glossy Avenue, en van zijn vriend Alberto Manguel verschijnt een Verjaardagsbrief.


En toch wordt het donderdag weer even spannend. De vorige drie winnaars waren geen onbekenden: Mo Yan (2012), Tomas Tranströmer (2011) en Mario Vargas Llosa (2010) kwamen op ieders lijstjes voor. Maar het kan ook wel eens tijd zijn voor een Amerikaanse schrijver, twintig jaar na Toni Morrison. En de mededeling die Philip Roth vorig jaar deed dat hij het schrijven niet meer kan opbrengen, betekent dat diens oeuvre als voltooid kan worden beschouwd. Roth is óók 80 jaar. Zou het niet een uitgelezen moment zijn om hém nu te lauweren?


Het zijn niet Nootebooms vragen. Hem houden andere bezig. In zijn meest recente boek Saigoku, het verslag van zijn pelgrimage langs boeddhistische tempels in Japan, bekijkt hij de grafstenen bij de tempel van Ichijo-Ji. 'Over de stenen traptreden waar ik die dag in de tuinen van de Ichijo-ji heb gelopen zijn door de eeuwen duizenden voeten gegaan, hovelingen, priesters, samoerai, waarom zouden die stenen zich dat niet herinneren? Hebben die stenen dan iets tegen mij gezegd? Nee, dat hebben ze niet. Heb ik stemmen gehoord? Nee, ik heb niets gehoord dan de wind in de bomen bij die grafstenen. In de onophoudelijke stilte van al die stenen heb ik mij verbeeld dat ik iets begreep van hun geheugen, van het geheim van de tijd.'


EEN RIJKELIJK GELAUWERD ROMANCIER

Romancier, dichter en reisschrijver Cees Nooteboom (Den Haag, 1933) had een vliegende start met zijn debuutroman Philip en de anderen (1955). Na 1963 schreef hij lange tijd geen romans, maar maakte vooral veel reizen en was ook redacteur en columnist voor de Volkskrant (1961-1968). Vanaf zijn roman Rituelen (1980) geldt hij als een belangrijk auteur, ook in het buitenland. Tot zijn bekendste titels horen De omweg naar Santiago (1992) en Berlijnse notities (1990), de roman Allerzielen (1998) en de verhalenbundel 's Nachts komen de vossen (2009). In 1991 schreef hij het Boekenweekgeschenk Het volgende verhaal. Nooteboom werd onder meer bekroond met de Huygens prijs, de P.C. Hooftprijs en de Prijs der Nederlandse letteren, de Oostenrijkse Staatsprijs en de Goethe Preis. Zijn meest recente boeken zijn Brieven aan Poseidon (2012) en Saigoku (2013).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden