nieuwsmigratie

Voor antwoord op zorgen over immigratie kijkt Den Haag naar Canada, of naar Australië

Australië stuurt vluchtelingen die met boten aankomen naar interneringskampen op eilanden in de Stille Oceaan. Door het afschrikwekkende beleid waagt bijna niemand nog een poging.Beeld AP

Het is tijd voor immigratiebeleid, vindt Hugo de Jonge. In een interview met NRC stelde de vicepremier en CDA-minister van Volksgezondheid zaterdag dat de Europese Unie – en daarmee Nederland – zich niet langer ad-hocoplossingen kan permitteren voor het oplossen van de grote migratievraagstukken. 

De vergrijzing, de naar verwachting blijvende toestroom van vluchtelingen en de op plekken ontwrichtende gevolgen van arbeidsmigratie schreeuwen om een omvattende visie, aldus De Jonge. ‘Dat migratie ons overkomt, maakt mensen onzeker.’

De CDA’er kijkt voor inspiratie naar Canada, waar ‘ze uitgaan van voorziene aantallen’. ‘Daar neem je dan een bewust politiek besluit over, na een politiek debat.’ De Jonge is niet de eerste die in het publieke debat de Canadezen als lichtend voorbeeld stelt. Tegelijkertijd is op het Binnenhof ook een ander, als zeer streng gezien immigratiemodel in zwang: dat van Australië. Wie zijn de pleitbezorgers van de twee buitenlandse modellen, en wat houden ze op de keper beschouwd in?

Canada

Het was Paul Scheffer die in 2018 het Canadese immigratiemodel op de kaart zette. De publicist en hoogleraar geeft hoog op van het volgens hem kraakheldere beleid van het Noord-Amerikaanse land. Canada zit op het juiste spoor, voegde schrijver Geert Mak zich onlangs bij hem. En Ankie Broekers-Knol, de staatssecretaris van Asielzaken, zei onlangs in een interview in de Volkskrant dat Nederland ‘de discussie moet aangaan’ over de Canadese aanpak. ‘Het Europese vluchtelingenbeleid moet gemoderniseerd worden, dat kan niet meer zo.’

Ieder jaar stelt de Canadese regering een streefgetal voor het aantal te ontvangen migranten. Zo mikt het land voor 2020 op 340 duizend nieuwkomers. Van de beschikbare plekken is een vaststaand percentage, voor komend jaar meer dan 14 procent, bestemd voor vluchtelingen. Het gros van de verblijfsvergunningen gaat naar economische migranten en familieleden van huidige ingezetenen van Canada, die onder de noemer van gezinshereniging mogen overkomen.

Voor de arbeidsmigranten werkt het land met een puntensysteem. In zes categorieën, uiteenlopend van de beheersing van Engels en Frans tot leeftijd (tussen de 18 en 35 jaar maak je de meeste kans) en werkervaring, moet de aanvrager voldoende punten scoren om door te gaan voor de hoofdprijs. Op die manier stimuleert het land werkzoekenden om in hun eigen land alvast hun talenkennis bij te spijkeren of een extra diploma te halen.

Bij het kopiëren van dit systeem naar Nederland, in het bijzonder het uitkiezen van vluchtelingen, is de kanttekening te plaatsen dat Canada voordeel haalt uit zijn ligging. Ver van de brandhaarden in het Midden-Oosten en Afrika is het een stuk makkelijker praten - in Canada spoelen nou eenmaal geen boten met vluchtelingen aan.

Australië

Soortgelijke kritiek horen de pleitbezorgers van het model van Australië. Het weerhoudt Thierry Baudet er niet van hartstochtelijk te pleiten voor de aanpak down under. Volgens de leider van Forum voor Democratie is het Australische model - met ‘immigranten die niet alleen iets komen halen’ - hét antwoord op de migratiezorgen. Ook de van FvD afgescheiden Henk Otten wil het Australische voorbeeld volgen, terwijl PVV-leider Geert Wilders het land al in 2015 prees voor het weren van bootvluchtelingen. ‘Allemaal. Zonder uitzondering.’

Een asielzoekerscentrum in Gilze.Beeld ANP

Het is het beeld van de Australische aanpak: strikt en nietsontziend. Al jaren is er grote internationale kritiek op het land, dat de vluchtelingen die wél met de boot aankomen doorstuurt naar interneringskampen op eilanden in de Stille Oceaan. Door het afschrikwekkende beleid waagt bijna niemand nog een poging. Alsnog nam Australië in 2018 zo’n 23 duizend vluchtelingen op. Ter vergelijking: in Nederland kregen een kleine 5 duizend mensen asiel. Zo bezien is Nederland al strenger dan Australië, de vluchtelingen die nog in opvanglocaties wachten op hun beoordeling niet meegenomen.

Net als Canada werkt Australië voor arbeidsmigranten met een puntensysteem. Daarbij wordt gekeken naar onder meer taalbeheersing, leeftijd, opleidingsniveau en werkervaring. Via die weg kiest Australië ieder jaar 200 duizend geschikte immigranten uit. Dit zijn de nieuwkomers die FvD graag wil zien – nieuwkomers die onmiddellijk kunnen bijdragen aan de maatschappij.

Toch zal ook het overnemen van dit onderdeel van zowel het Canadese als het Australische model niet van een leien dakje gaan. De meeste arbeidsmigratie vindt immers binnen de EU plaats. Die migratie beperken is morrelen aan het vrije verkeer van personen binnen Europa, en daarmee aan het wezen van de Unie.

‘Immigratiebeleid aanpassen’

Onderzoekers voorzien dat Nederland in 2030 ruim 18 miljoen inwoners telt. De toename gaat harder dan eerder voorspeld, vooral door immigratie. Moet de politiek ingrijpen?

Onwaarschijnlijke alliantie

Socialistische Partij en de ChristenUnie beginnen een nieuw offensief om de uitwassen van arbeidsmigratie binnen de Europese Unie in te perken. Zij vinden dat lidstaten afspraken moeten kunnen maken over aantallen werknemers die van het ene land naar het andere gaan.

Vicepremier en minister van Volkskgezondheid en Sport Hugo de Jonge.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden