Vonnis uit 2013 deed meer recht aan zowel wet als goede bedoelingen

Eén delict, twee uiteenlopende arresten: het ging te veel over de veronderstelde intenties van Heringa.

Albert Heringa na de uitspraak van de Hoge Raad. Heringa hielp zijn 99-jarige moeder een einde aan haar leven te maken. Beeld anp

Er gaapt een wel erg brede kloof tussen de uitspraken van de gerechtshoven van Arnhem en Den Bosch over de hulp die Albert Heringa tien jaar geleden heeft verleend bij de zelfdoding van zijn 99-jarige stiefmoeder. In 2015 ontsloeg het hof in Arnhem Heringa nog van rechtsvervolging. Woensdag veroordeelde het hof in Den Bosch, dat zich opnieuw over de zaak boog nadat het OM bij de Hoge Raad in cassatie was gegaan, de verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden.

Het verschil zit hem in de mate waarin de hoven de intenties van de dader hebben laten meewegen. De raadsheren in Arnhem verwezen, ter motivatie van hun mildheid, naar de eerbare motieven van Heringa. Hun ambtgenoten in Den Bosch trokken Heringa's eerbaarheid juist in twijfel, onder verwijzing naar het feit dat hij bij zijn stiefmoeder, Moek, was weggegaan nadat zij 130 pillen had ingenomen - een feit dat bij eerdere behandelingen van de zaak een ondergeschikte rol had gespeeld. Door de grote nadruk op Heringa's veronderstelde intenties was de onderbouwing van beide arresten nogal wankel.

Het jojo-effect waarvan Heringa's advocaat Willem Anker sprak, zou zich minder hebben voorgedaan als de gerechtshoven zich overwegend hadden laten leiden door de vraag of Heringa zondigde tegen de wet toen hij zijn stiefmoeder in staat stelde haar leven te beëindigen. Die vraag kan slechts bevestigend worden beantwoord - ongeacht Heringa's motieven en ongeacht het feit dat Moek in de huidige rechtspraktijk mogelijk wel een beroep had kunnen doen op de euthanasiewet. Heringa heeft zelf gehandeld toen hij geen arts bereid vond de doodswens van Moek in te willigen, en beging daarmee een strafbaar feit.

Geen rechter kan daaraan voorbij gaan. Nog afgezien van het feit dat een strikte toepassing van de euthanasiewet meer bijdraagt aan haar maatschappelijke aanvaarding dan een interpretatie die miskent dat euthanasie door een arts moet worden verleend. Een schuldigverklaring zonder strafoplegging - het vonnis dat de rechter in eerste instantie heeft geveld - zou zowel aan dat principe als aan de goede bedoelingen van Albert Heringa recht hebben gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden