Column

Von der Dunk: 'Nederland vreest de terugkeer van de eigen mummie'

Net als in Italië vreest men ook in Den Haag de terugkeer van de eigen 'mummie', schijft Thomas von der Dunk. 'De Europese financiële crisis en de Neder­landse grensrech­ter­crisis hebben hem weer uit zijn toen door zijn tegen­standers zo haastig dichtgegooide graf opgewekt.'

Beeld Thinkstock

Ruim een jaar was hij politiek doodgewaand. Maar zodra hij weer tekenen van leven begon te vertonen en, Kerstmis met Pasen verwar­rend, zijn Wederopstanding aankondigde, raakte heel Europa in paniek. De terugkeer van de Wreker stond voor de deur, want de Verlosser had met allen die de wereld van hém verlost hadden nog een appeltje te schil­len.

Halfgod
De man die jarenlang door zijn achterban als een halfgod was bejubeld, en zichzelf - indachtig de uitspraak van zijn Amerikaanse collegageldmag­naat Lloyd Blank­fein die verklaarde het werk van de Schepper te verrich­ten - een hele God waande, keerde terug 'om Zijn land te redden'.

De financiële markten sloegen alleen op grond van die mogelijk­heid al meteen op tilt en de rente die zijn opvolger nu voor zijn staatslenin­gen moest betalen ging acuut met sprongen omhoog. In het land dat hij wilde redden, zo berichtte De Volkskrant vrijdag, gingen talloze burgers spontaan de straat op om te demonstreren tegen 'de terugkeer van de mummie'.

'Mijn terugkomst hangt af van wat er gaat gebeuren', aldus reageerde het leidend voorwerp zelf. Dat is een geheel juiste constatering, die voor elke situatie klopt. Dat ging zelfs al op voor gemummificeerde farao's veertig eeuwen terug. Wat er gebeurt hangt altíjd af van wat er gebeuren gaat.

Bunga-bunga
Met plezier, zo verklaarde hij ook nog, had hij de koppen in de buiten­landse kranten gele­zen: Hij 'keert terug. Europa siddert'. Zoals zijn grote voorgan­ger Caligula, die reeds tweeduizend jaar geleden in het kader van de nagejaagde vergoddelijking zijn eigen bunga-bunga-feestjes met jeugdig vrouwe­lijk schoon placht te organiseren, zich eens liet ontvallen: 'Het geeft niet als ze mij haten, zolang ze mij maar vre­zen'.

Zijn naam hoeven wij hier niet te noemen - die heeft U inmiddels wel geraden - en dat deden ook zijn Europese christen-democratische vrienden niet, in wier kring hij meteen eveneens maar weer verscheen. En ja, hoe weer je God dan van het pluche? Die heikele vraag stelt de seculiere oppositie in het Egyptische stamland der farao's zich momenteel ook.

Om­dat zij God niet gewoon konden royeren, zoals zijn rechtlijnig-calvinisti­sche Nederlandse collega-partijlei­der Buma had gewild, koos men voor de vlucht met prachtig versierde valstrik naar voren. Ook daarmee hebben ze in Roomse kring al tweeduizend jaar vileine ervaring opgedaan.

Silvius Caesar
EVP-voorzitter Wilfried Martens, die als oud-premier van België alle fijne kneepjes van het vak der politieke intriganterij kent, schreef het scenario. Kon men Silvius Caesar nu niet opnieuw eigenhandig op het Forum van Brussel doden, dan kon men hem in elk geval nog wel neutrali­seren - door een tweede gast uit de hoge hoed te toveren: Marius Monti, om hem dan in het bijzijn van Caesar luidkeels toe te juichen. Daar heeft zelfs God niet van terug.

'In het diepste geheim' - ik citeer de NRC van eergisteren - 'had Martens Monti uitgenodigd. Het was niet de bedoeling dat hij erover zou horen en zou wegblijven: dan zou hij de boodschap missen'. En die boodschap liet een fraaie, uit de Corriere della Sera overgenomen cartoon op de voorpa­gi­na zien, met Martens die op het podium van een grote schouwburg het hernieuwde optreden als de Deus ex Machi­na aan een lege zaal aankondigt: 'Op veler verzoek komt hij voor U terug'.

Martens, aldus nogmaals de NRC, na afloop van de voorstelling vroom: 'We willen ons niet met de binnenlandse politiek van Italië bemoeien'.

Het plan-Martens slaagde. De ongenode gast, zo Martens, 'zei tegen ons: als Monti kandidaat-premier voor centrum-rechts is, zal hij hem steunen. Wij vonden het belang­rijk om dat te horen'.

Europeaan
En God had nog wel gepoogd de onrust die Zijn komst eerder door anti-Monti- uitspraken teweeg had gebracht, achter de schermen te bezweren. Persoon­lijk had hij de voorzitter van de EVP-fractie gebeld 'om uit te leggen dat hij echt wel Europeaan is en dat opmerkingen als 'Europa dreigt een Duits protectoraat te worden' bedoeld waren om stemmen te win­nen'.

Kijk: dat is nu eens van een werkelijk protestantse openhartigheid. Daar kan onze man in Den Haag niet aan tippen. Ook wij hebben namelijk een politicus die dingen zei die 'bedoeld waren om stemmen te winnen'. Alleen heeft hij dat nog niet eerlijk aan zijn Europese fractievoorzitter meegedeeld.

Dat hij niets met Europa had, dat de hypotheekrente­aftrek stond als een huis en dat er vast en zeker geen cent meer naar de Grieken ging - u herinnert zich vast dat fameuze rode lampje nog, en anders herinnert Nieuwsuur u er wel weke­lijks aan.

Duizelen
Mark Rutte is inmiddels op tal van terreinen zo vaak om zijn as getold, dat het ook de toeschouwer begint te duizelen - en zeker zijn kiezers, wier aantal zodoende bij elke nieuwe peiling slinkt.

De NRC had vorig weekend een ontluisterend portret: Rutte blijkt over nog minder ideeën te beschikken dan Arend Jan Boekestijn inder­tijd voor een per abuis openstaande microfoon verklapte. Voor hem geldt hetzelf­de als voor de Wederopgestane Mummie uit het Zuiden: eigen baan eerst.

Wat dat betreft is hij wel de ideale premier voor een electoraat dat nu al tien jaar lang de kluts kwijt is: Rutte is als gevolg van zijn inhouds­loze wendbaarheid een vlag die op elke modderschuit past.

Doodgewaand
In Den Haag vreest men namelijk de terugkeer van de eigen mummie. Ook zijn naam hoeven we hier niet te noemen. Sinds 12 september was hij eveneens doodge­waand, maar de Europese financiële crisis en de Neder­landse grensrech­ter­crisis hebben hem weer uit zijn toen door zijn tegen­standers zo haastig dichtgegooide graf opgewekt. Volgens Mauri­ce de Hond is ook hij opnieuw weer voor heel veel kiezers de Verlosser.

Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en columnist voor Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden