Volop scepsis over Vierde Vloot Amerika

De Amerikaanse regering heeft haar oog laten vallen op de enorme olievoorraden die recentelijk zijn ontdekt voor de kust van Brazilië....

Volgens de Braziliaanse president Lula kan het bijna samenvallen van deze twee gebeurtenissen geen toeval zijn.

Lula weet zich in deze visie gesteund door vrijwel alle politieke partijen in Brazilië en de meeste leiders van Zuid-Amerika. De Vierde Vloot stond onlangs centraal op de top van de Mercosur, het regionale samenwerkingsverband van Brazilië, Argentinië, Uruguay, Paraguay en Venezuela. Op de top kreeg de Venezolaanse president Chávez veel bijval toen hij stelde dat de grondstoffen van het continent het doelwit zijn van deze ‘interventiemacht’.

Enkele weken geleden meldde de Amerikaanse marine dat de Vierde Vloot weer opereert, vanuit de haven van Mayport in Florida, en onder bevel staat van het Southern Command. De vloot werd in 1943 gevormd als verdediging tegen Duitse en Japanse vliegtuigen en onderzeeboten .

Het werd echter vijf jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog alweer opgeheven.

De Braziliaanse senaat stuurde onlangs een delegatie naar de Amerikaanse ambassadeur in Brasilia om hem te vertellen dat de vloot ver uit de kust dient te blijven. Zij herinnerden aan een actie van de Amerikaanse marine op het moment van de militaire staatsgreep in 1964.

Verschillende schepen nestelden zich toen in de baai van Santos, gereed om mariniers aan land te zetten in geval de gekozen president Goulart niet wilde aftreden.

‘Er is geen enkele interne kwestie in Latijns Amerika die kan dienen als voorwendsel voor een initiatief van deze omvang door de Verenigde Staten’, zegt Pedro Simón, senator van de centristische PMDB, de coalitiegenoot van Lula. ‘Wij zijn in staat onze geschillen in alle rust op te lossen, zoals onlangs bij het incident tussen Colombia en Ecuador.

Ex-president Sarney van Brazilië meent dat de reactivering van de Vierde Vloot ‘een economische beslissing is nu het ernaar uitziet dat de Braziliaanse kust binnen afzienbare tijd een van de belangrijkste olieproducerende centra in de wereld zal zijn’.

Recentelijk zijn twee enorme vondsten gedaan, waardoor Brazilië hier over een oliereserve van ruim 33 miljard vaten beschikt . En vlak buiten de 200 mijlszone ligt waarschijnlijk nog meer. Daar gaat nu de Vierde Vloot patrouilleren, terwijl Brazilië plannen heeft de zone uit te breiden naar 350 mijl.

De Verenigde Staten zeggen dat de vloot louter ‘humanitaire doelen’ dient. Admiraal James Stavridis, bevelhebber van het Southern Command, spreekt van ‘hulp bij natuurrampen, verdediging van het milieu en de bestrijding van de drugshandel’.

Zuid-Amerika gelooft daar geen snars van. Te meer omdat als commandant van de vloot is benoemd contra-admiraal Joseph Kernan, een Navy SEAL, de supercommando¿s van het type Rambo. Het is de eerste keer dat een lid van deze special forces van de marine zo hoog in de hiërarchie komt.

Tot de Vierde Vloot behoren onder meer het vliegdekschip USS George Washington en schepen die rivieren als de Amazone opkunnen. Onderminister Shannon moest tijdens zijn laatste reis ook in Argentinië uitleggen dat de vloot de soevereiniteit van geen enkel land zal schenden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.