Volop fantaseren over verloren beschavingen

‘Een moderne relikwie uit de Steentijd!’ ‘De primitiefste mensen tot nu toe ontdekt!’ ‘De eerste levende grotbewoners!’ Verbaasd reageerde de wereld begin jaren zeventig op de ontdekking van een tot dan toe onbekende stam in de dichtbegroeide jungle van het Filipijnse Mindanao....

Diverse wetenschappelijke expedities en cameraploegen van de National Geographic trokken eropuit om de 26 mannen en vrouwen, slechts gekleed in bladeren, beter te leren kennen. Verrukt constateerden ze dat de Tasaday leefden als voedselverzamelaars en geen gewassen plantten. Dat ze een vreemd dialect spraken en totaal onbekend waren met tabak – een belangrijk kenmerk voor antropologen om een geïsoleerd bestaan te bewijzen, aangezien tabak sinds de 15de eeuw wereldwijd verspreid is.

Ruim tien jaar later waren de Tasaday opnieuw wereldnieuws. Ze bleken helemaal niet ontdekt te zijn in 1971, maar hadden ruim twintig jaar eerder al contact gehad met de Filipijnse samenleving.

Bovendien bleken de Tasaday deel uit te maken van andere inheemse groepen in de jungle van Mindanao. Dat de Tasaday geïsoleerd leefden en een haast prehistorische leefstijl erop na hielden, was hun eigen keuze geweest.

Tegenwoordig kijken ze op Mindanao – inmiddels dichterbevolkt en meer ontbost – niet meer vreemd op als een Tasaday-gezin op een brommer voorbij komt rijden. Of als leden van de flink uitgedijde stam op akkertjes aan het werk zijn om hun groente en fruit te oogsten. Wat rest is de herinnering aan de 15 minutes of fame van de Tasaday en de bezoeken die beroemdheden als luchtvaartpionier Charles A. Lindbergh en actrice Gina Lollobrigida aan hen brachten.

Zo ver zal het ongetwijfeld niet komen met de twaalf mannen, vrouwen en kinderen van een onbekende stam die de Spaanse zakenman en antropoloog Antonio Cruz-Mayo afgelopen mei ontdekte in het oerwoud van Papoea-Nieuw-Guinea. Volgens Cruz-Mayo zouden de Meaqambut geen contact met de buitenwereld onderhouden, maar wel op de hoogte zijn van het bestaan van andere mensen .

Zo vertelden de Meaqambut over ‘vreemde objecten die in de lucht voorbij komen’: vliegtuigen. Hun verhaal doet sterk denken aan de opzienbarende foto’s die onlangs de wereldpers haalden: indianen uit het regenwoud nabij de Braziliaans-Peruaanse grens probeerden met pijl en boog zich te verdedigen tegen een vliegtuig. Verteld werd dat de mannen behoorden tot een nooit eerder ontdekte indianenstam.

Deze week bleek het verhaal genuanceerder te liggen. De stam was al langer bekend. Maar wie de indianen zijn en hoe ze leven, is niet duidelijk, aangezien ze geen aansluiting wensen met westerlingen.

De bedoeling van de foto’s was om te bewijzen dat deze indianen en andere geïsoleerde stammen, wel degelijk in deze regio wonen en dat hun levenswijze bescherming verdient tegen illegale houtkappers en boeren die het op hun leefgebied hebben gemunt.

Het gevolg: de verspreider van de foto’s, Survival International, een organisatie die zich wereldwijd inzet voor de nog ongeveer honderd geïsoleerd levende stammen, wordt neergezet als een club bedriegers. Ten onrechte.

De organisatie heeft ons slechts op hun afgezonderd bestaan gewezen. Wij hebben vervolgens door het gedrag en uiterlijk van de indianen bedacht dat ze nooit eerder contact hebben gehad met anderen. Omdat we nu eenmaal graag over verloren beschavingen – en soms zelfs over buitenaardse levensvormen – fantaseren. De Tasaday kunnen daarover meepraten.

Iñaki Oñorbe Genovesi

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden