Volleybal in VS een twee-weken-in-de-vier-jaar evenement

In 1984 werden de Amerikaanse volleyballers vanuit het niets Olympisch kampioen. Bob Ctvrtlik, zoon van een Tsjechische vluchteling, be leefde het toernooi als veiligheidsbeambte....

JOHN VOLKERS

Van onze verslaggever

John Volkers

ATLANTA

Vier jaar later prolongeerde het team van de Verenigde Staten zijn Olympische titel en Ctvrtlik was opgeschoven van de catacomben naar een plaats binnen de lijnen. De jongste speler van het team, 25 toen, werd gekozen tot de beste passer van het toernooi, een uitverkiezing die hij in 1992 in Barcelona nog eens bevestigde.

De titelverdediger moest zich in Catalonië tevreden stellen met brons. 'Maar dat was een veel grotere prestatie', hield Ctvrtlik zijn gehoor kort voor de Spelen van Atlanta nog eens voor. 'Wij waren de verrassing van het toernooi. Maar in Amerika houdt men deze sport niet bij. Het is een twee-weken-in-de-vier-jaar evenement. Elke tussentijdse aardverschuiving in de krachtsverhoudingen wordt in dit land genegeerd.'

In de dagen voor zijn derde Olympische Spelen moest de 33-jarige aanvoerder de verwachtingen van de buitenwereld temperen. De jonge spelverdeler Ball zag zijn ploeg het goud al rapen. Daags voor de openingswedstrijd tegen Polen moest coach Sturm voor Team USA hulp van buiten laten aanrukken.

Ctvrtlik (spreek uit Sjutvurtlik): 'Vrouwen noemen zo'n man een sportpsycholoog. Voor ons was Chuck Johnson een vriend met wie we goed gepraat hebben. Sturm was er niet bij. De jonkies in ons team waren te opgefokt geraakt. Wat wil je ook met zoveel veiligheidmensen en helicopters om je heen? En met ritjes per limousine voor een vijf-seconden interview bij NBC?'

In 1994, twee jaar voor de Eeuwspelen in eigen land, stonden louter jonge jongens in het Amerikaanse team en werden de twaalf World League-wedstrijden op rij verloren. De terugkeer van leider Ctvrtlik, na vier Italiaanse jaren, zorgde voor de ommekeer. Op het WK werd brons veroverd. In de halve finale was Nederland te sterk, maar sinds Athene wordt - niet alleen vanwege het Olympische thuisvoordeel - internationaal weer rekening gehouden met de Amerikanen.

Assistent-coach Van de Burgt sprak zondag zijn chef Alberda na met zijn mening over het VS-team. 'Die komen heel ver.' Met onbedoelde arrogantie: 'Ik houd het op een finale Nederland-Verenigde Staten. Die ploeg is al helemaal bezig met de wedstrijden tegen ons en Italië. De blokkering van de Nederlanders en de Italianen is gecentreerd. Wij laten een kleine meter vrij aan de zijkant. Hun aanvalspatroon is daar al helemaal op gericht.'

De overwinning op Polen (3-0) bevestigde Ctvrtlik in zijn mening dat zijn team niet zo maar naar het goud rolt. 'Dit was geen goede wedstrijd, hooguit redelijk als een eerste begin. We zijn nog niet stabiel, we kunnen heel goed en heel zwak spelen. De jeugd is enerzijds ons geheim, anderzijds onze zwakte. We zijn echter vooral een ploeg waar je heel moeilijk van kunt winnen. Ik zou niet graag tegen de VS spelen.'

De aanvoerder die zijn service-receptie leerde van de grote Kiraly, was bereid op tactische aspecten in te gaan. 'Onze blokkering en verdediging zijn de sterke punten. Maar wanneer een tegenstander als Nederland zijn eerste tempo kan spelen, dan komen we in de problemen. Daarom hebben we zo hard aan onze sprongservice gewerkt, om de opbouw van de tegenstander te verstoren en in het rallyspel te geraken.

'Wij hebben meer getraind dan welk team ook, acht, negen maanden. Al onze twaalf spelers kunnen de sprongopslag uitvoeren. Zelfs Stork, onze tweede setter, heeft het geleerd. Ik deed vandaag een floater om de variatie er in te houden. We hebben heel veel firepower in dit team. Zonder een gesprongen service kun je niet meer mee in het internationale volleybal.'

De Amerikanen zullen het in Atlanta vooral van hun mentaliteit moeten hebben. Ctvrtlik geldt als een voorbeeld, volgens overlevering heeft hij zijn doorzettingsvermogen van zijn Oosteuropese vader die in 1948 door de bergen naar Oostenrijk vluchtte en zich in leven hield door waakhonden te eten. 'Wij zijn mentaal sterker dan de Nederlanders die in een wedstrijd wel eens willen wegvallen. Het ontbreekt hen aan killersinstinct.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden