Volkstaal

De vrouw wendt zich met een stuurs gezicht naar de man die in zijn witte onderhemd op een stoel zit....

Marjolein Februari

Ik sta in een kersenboomgaard en weet onmiddellijk wat hier wordt bedoeld. Ik zie de kraaien niet, maar ze moeten ergens in de buurt van de kersen rondzwermen. De pluk is in volle gang en er hangen geen netten over de bomen. Dus wat ligt er anders voor de hand dan dat de man zijn geweer pakt en de vogels een voor een doodschiet?

Dit zijn ze dan, de inheemse Nederlanders waar ik een beetje beducht voor ben. Deze vrouw, deze man. Met hun zenuwachtige waakhond, hun uitgeleefde caravan waarin je de matrassen op een bult in de hoek ziet liggen, hun grimmigheid en hun knoestige Nederlands dat ik nauwelijks versta. Om ze te vriend te houden in hun schietgrage ogenblik begin ik stompzinnig te grijnzen. 'Een kilo meikersen', zeg ik.

Het laatste taboe in Nederland is zonder twijfel het verschil tussen de klassen. We weten in ons hart best dat de meeste maatschappelijke problemen voortkomen uit klassenverschillen, maar niemand die er eens een serieuze beschouwing aan wijdt. Toch zou dat wel verstandig zijn, al was het maar om tenminste de taalproblemen te voorkomen en de onderlinge communicatie wat op te porren.

'Schiet ze maar af', heeft de vrouw dus gezegd en nu zegt de man iets dat ik niet kan verstaan. Dat overkomt me wel vaker, dat ik Nederlanders niet kan verstaan. En terwijl de vrouw de kersen afweegt in een schaal, bedenk ik dat zij op haar beurt ook vaak last moet hebben van de onbegrijpelijkheid van het Nederlands. Thuis ligt de Nederlandstalige versie van de Europese grondwet opengeslagen op mijn werktafel, en de toon daarvan is voor de gemiddelde leek al moeilijk te vatten - laat staan voor deze kersenplukkers met hun eigen geheime taal.

In Duitse kranten las ik een paar jaar geleden dat de volkstaal al wel was doorgedrongen in het Duitse rechtssysteem. Vanaf dat moment hoefde je niet langer 'ja' te zeggen als je trouwde: 'jau' of 'jo' volstond. Ambtenaren van de burgerlijke stand maakten nog geschrokken bezwaar tegen deze ontwikkeling, maar een woordvoerder van het gerechtshof kwam met een nuchtere conclusie: 'Een Trooung up Platt is rechtens, dor is nix an rumtomln. Dat wr so, un vondoog is dat nich anners.'

Zou het geen goed idee zijn, peins ik intussen bij de kersenstal, belangrijke teksten-- zoals een grondwet - ook een beetje 'up Platt' te vertalen? Dan hebben alle burgers in Nederland tenminste wat aan hun stem. Terwijl ik hierover nog nadenk, staat de man met het witte hemd op, en ik vermoed dat hij opstaat om zijn geweer te pakken.

Hij loopt naar een ouderwets fornuisje naast de plukkerstent, en pas als hij bukt om een pan aardappelen met een diepe zucht van het vuur te tillen, versta ik met terugwerkende kracht wat de vrouw tegen hem heeft gezegd. 'Giet ze maar af.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden