Volksonderwijs

IN tien minuten fietst Henk vier kilometer. Hoeveel kilometer zal Henk in een half uur afleggen?..

Als het aan de Onderwijsraad ligt, moeten negen van de tien kinderen van twaalf jaar deze vraag goed kunnen beantwoorden.

Een schaatser rijdt in een wedstrijd de 1500 meter in twee minuten. Wat is zijn gemiddelde snelheid in kilometers per uur?

Volgens dezelfde Onderwijsraad mag slechts van drie van de tien leerlingen aan het eind van de basisschool verwacht worden dat ze deze berekening correct kunnen uitvoeren.

Het advies van de Onderwijsraad heeft niet voor niets de enigszins gemeenzame titel Zeker weten gekregen. De raad richt zich vooral op de onderkant van de leerlingenpopulatie. In het belang van de leerlingen die minder gemakkelijk kunnen leren, formuleert de raad 'leerstandaarden' op het gebied van rekenen en taal. Kinderen van acht en twaalf jaar moeten worden getest om te beoordelen of zij aan de minimumstandaard voldoen. De raad pleit voor eenzelfde test voor leerlingen aan het eind van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs.

Het concretiseren van de minimale doelen waaraan (bijna) alle leerlingen moeten voldoen is een goede zaak. Het heeft immers geen zin aan vervolgonderwijs te beginnen als niet aan een minimum van taal- en rekenvaardigheid is voldaan. Scholen die onvoldoende in staat zijn hun leerlingen dit minimale pakket bij te brengen, moeten zich voor de Inspectie verantwoorden.

Tegelijkertijd is het advies van de Onderwijsraad te lezen als een harde kritiek op het sinds de jaren zeventig gevoerde onderwijsbeleid. De raad vindt dat de miljarden die aan achterstandsbeleid zijn uitgegeven, volstrekt onvoldoende resultaat hebben opgeleverd. Ook stelt de raad dat de wettelijke doelstellingen van het basisonderwijs veel te hoog gegrepen zijn. Het pakket is voor de zwakkere leerlingen veel te breed.

Tenslotte moet de raad constateren dat de basisscholen uit zichzelf niet in staat blijken alle leerlingen de vereiste basisvaardigheden bij te brengen. Daarom wil hij de testen voor acht- en twaalfjarigen verplicht invoeren.

Het advies van de Onderwijsraad dwingt tot een fundamentele heroriëntatie. PvdA-staatssecretaris Adelmund kan er niet onderuit zich te bezinnen op de erfenis die zij, in de vorm van een op zelfontplooiing gerichte brede basisvorming zonder 'voorsorteren' van leerlingen, van haar partijgenoten Van Kemenade, Wallage en Netelenbos in beheer heeft gekregen.

Het advies van de raad wortelt immers in de veel oudere sociaal-democratische traditie van het volksonderwijs. Toen moesten arbeiderskinderen vooral naar school om te leren lezen, schrijven en rekenen. Want kennis was macht - en dat is het meer dan ooit.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden