Volkskrant aan kop bij het gebruik van Engels

Wat is er zo leuk aan Engels in de krant?, vroeg ik me eerder dit jaar in deze rubriek al af....

De studente vroeg mij of de Volkskrant een bepaald beleid voert wat betreft het gebruik (of het vermijden) van Engelse woorden. De krant heeft inderdaad een beleid, vastgelegd in Het nieuwe stijlboek. Maar je hoeft slechts enkele willekeurige Volkskranten na te pluizen om te constateren dat er van dat beleid, dat overigens niet alleen voor het gebruik van Engelse woorden en begrippen geldt, bar weinig terecht blijkt te komen.

Een van de opvallendste Engelse begrippen, waarvan ik me herinner dat de Volkskrant het onlangs in de bespreking van een artikel in HP/De Tijd citeerde was peace of cake. In vreedzame tijden is de juiste uitdrukking piece of cake oftewel 'peuleschilletje' dan wel 'makkie'. Waarschijnlijk wist de tijdschriftenbespreker van de Volkskrant ook wel dat het fout was, maar hij liet niet merken dát hij dat ook ópgemerkt had. Gewoonlijk wordt immers bij zo'n fout woordgebruik een bestraffend sic! geplaatst, een Latijns woordje waarmee gezegd wordt: zo staat het er echt! De combinatie van peace (vrede) en cake (koek, taart) is wartaal.

Een lezer die mijn vaste correspondent is als het om de duidelijke voorliefde van de redactie voor buitenlandse woorden en begrippen gaat, houdt ook onze columnisten goed in de gaten. Zo blijkt op 28 augustus Kees Schuyt in zijn column op de Forumpagina geschreven te hebben: 'Nieuw is de aanwezigheid van life-televisie.' In goed Nederlands zou zo'n zin bijvoorbeeld hebben moeten luiden: 'Nieuw is het rechtstreeks op de televisie uitzenden van beelden uit de rechtszaal.' En wie toch hecht aan zijn Engels had 'live televisie' moeten schrijven, afkomstig van alive.

Nelleke Noordervliet, zo denkt hij, was op 12 augustus van dit jaar het woordje 'machtsevenwicht' even kwijt, maar zij herinnerde zich wel dat er zoiets als balance of powers bestaat, alleen is de gebruikelijke Engelse term balance of power, dus zonder die meervoud-'s'.

Een Nijmeegse lezer greep naar zijn Dikke van Dale woordenboek Engels-Nederlands, toen hij op de zin 'Schröders inswinger is geen buitenissige uitspraak. . .' was gestuit. Wat is een inswinger? vroeg hij zich wanhopig af. 'Mijn Engelse woordenboek kent dat woord niet!' Deze lezer had beter Van Dales Groot Woordenboek der Nederlandse Taal kunnen raadplegen. Het is inderdaad een uit het Engels geleend woord dat 'effectvolle voorzet' betekent, een 'hoekschop of schot op het doel zodat de bal met een boog het doel in draait'.

Een andere lezer slaat artikelen over waarin de auteur te kwistig met Engelse woorden strooit. Hij stoort zich echter in de krant ook aan het vele Engels waarmee adverteerders zich als man of bedrijf van de wereld proberen aan te prijzen. In de krant zijn het volgens hem vooral kunst- en economieredacteuren die hun stukjes 'proberen op te leuken met Engels'. Kunstcritici, vermoedt hij, zijn verzot op een begrip als 'curator'. Maar de curator op wie kunstcritici doelen heet in het Nederlands conservator. Wie in Nederland curator wordt genoemd heet in het Engels trustee.

Soms verblijdt de Volkskrant haar lezers ook met taalgebruik, waar de dichter Gaius Valerius Catullus (gestorven in 54 voor Christus) wél blij mee was geweest. Volkskrant-columnist Hans Wansink schoten, denkend aan hedendaags Holland, Latijnse woorden en citaten te binnen zoals homines novi en Tua res agitur paries cum proximus ardet van de Romein Horatius: Uw belangen komen in het geding als het uw buurmans huis in brand staat.

Een lezer vond een correctie nodig: de versregel van Horatius moet voor het juiste ritme beginnen met het woordje Tum (dan). Maar volgens mij begint die versregel met het woordje Nam, hetgeen want betekent. Eén lezer was over deze poëzie helemaal niet te spreken: 'Zoals matige managers onnodig veel Engels gebruiken, zo gebruiken pseudo-intellectuelen Latijn en Grieks.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden