Volkscongres dommelt terwijl crisis voortwoekert in Indonesië

Nog nooit was de belangstelling voor het Indonesische Volkscongres zo groot. Uit de hele wereld zijn de media afgekomen op dit vijfjaarlijkse evenement....

Van onze medewerker

Gerrit de Boer

JAKARTA

De duizend leden van het Indonesische volkscongres hebben de eerste week van hun elf dagen durende bijeenkomst achter de rug.

De herverkiezing van president Soeharto en de benoeming van minister van Onderzoek en Technologie B.J. Habibie tot vice-president stonden ruim van tevoren vast. Net als de beleidslijnen voor de komende vijf jaar. En alle leden zijn het erover eens dat de benoeming van een nieuw kabinet de taak is van de president. Dus ook dat is geen punt van discussie.

Alleen de toespraak waarin president Soeharto verantwoording aflegde over zijn beleid van de afgelopen vijf jaar doet wat stof opwaaien.

De regeringspartij Golkar, de fractie van de strijdkrachten (ABRI), de vertegenwoordigers uit de regio en de nationalistische PDI hebben hun instemming al betuigd - zij het soms met enkele plichtmatige kanttekeningen over de noodzaak van hervormingen.

Maar de islamitische PPP ligt nog dwars. Partijleider Ismail Metareum had klare taal verwacht over de noodzaak van politieke hervorming, de bestrijding van de corruptie en de aanpak van de grote monopolies. Ook stelt de PPP voor een onderzoek in te stellen naar de bezittingen van de leden van het nieuwe kabinet.

Niemand twijfelt eraan dat de PPP uiteindelijk door de bocht zal gaan. De traditie wil immers dat alle partijen zich eensgezind achter de president scharen.

De Indonesiërs - en vooral de aanhangers van de PPP - zouden zo'n gebaar van protest bovendien kunnen opvatten als een aanmoediging om de straat op te gaan. En dat is het laatste waar de regering en de strijdkrachten op zitten te wachten in deze moeilijke tijden.

In heel Indonesië wordt de economische crisis steeds pijnlijker merkbaar. De winkels raken door hun voorraden heen. De prijzen van eerste levensbehoeften blijven hoog. Om onrust te voorkomen heeft de regering nieuwe importsubsidies aangekondigd op voedsel en andere onmisbare zaken - in strijd met de afspraken met het Internationale Monetaire Fonds (IMF).

Steeds meer Indonesiërs verliezen hun baan of moeten korter gaan werken voor een navenant lager loon.

Kippenfokkerijen, textielbedrijven, autofabrieken, staalconcerns en houtondernemingen balanceren op de rand van de afgrond of zijn al ingestort. Het televisiestation van Soeharto's dochter Tutut kan amper meer uitzenden, omdat de reclame-inkomsten tot het nulpunt zijn gedaald. De banksector is grotendeels failliet en wordt slechts op de been gehouden door de centrale bank.

De Indonesische munt, de rupiah, heeft donderdag een nieuwe glijvlucht ingezet toen duidelijk werd dat alle rijke landen vasthouden aan de eis dat Indonesië de door het IMF gedicteerde economische hervormingen onvoorwaardelijk doorvoert. De voormalige Amerikaanse vice-president Walter Mondale kwam dat begin deze week namens president Clinton nog eens onderstrepen.

Soeharto krijgt dus niet zijn zin. Hij had de rupiah via een currency board willen vastkoppelen aan de dollar. Dit vooruitzicht verankerde de rupiah de afgelopen weken op circa 9000 per dollar. Maar gisteren testte de markt het niveau van 12000 per dollar en de bodem is nog niet in zicht. Zeker niet nu Washington dreigt zijn steun te onthouden aan de volgende IMF-uitkering van drie miljard dollar - die op 15 maart moet plaatsvinden - als Soeharto geen ernst maakt met de afgesproken hervormingen.

In Jakarta wordt het straatbeeld dezer dagen bepaald door militairen die ervoor moeten zorgen dat het volkscongres ongestoord kan vergaderen. Vooral rondom de universiteitsterreinen zijn ze massaal aanwezig, om te voorkomen dat de studenten die daar dagelijks demonstreren de openbare weg op gaan.

Ook in Bandung, Surabaya en Yogyakarta laten de studenten hun stem steeds krachtiger horen. Intellectuelen en oppositieleiders sluiten zich bij hen aan. Zelfs enkele ministers uit het nu aftredende kabinet - zoals minister van Transmigratie Siswono Yudohusodo en minister van Milieuzaken Sarwono Kusumaatmadja - houden hun kritiek niet meer voor zich.

Politieke analisten en buitenlandse waarnemers verbazen zich dan ook over de lethargie van het volkscongres, waar regelmatig leden in slaap sukkelen. 'Hebben ze dan niet door dat dit land aan de rand van de afgrond staat?' vroeg een toeschouwer zich deze week af. De Golkar en de ABRI beloven weliswaar politieke hervormingen, maar ze voegen er meteen aan toe dat die zich geleidelijk moeten voltrekken en zeker niet revolutionair.

Woorden zijn het enige dat goedkoop is gebleven in Indonesië. Het volkscongres laat daden achterwege. Het economische en politieke verval lijkt niet meer te stuiten. En dat maakt het gevaar van gewelddadige uitbarstingen steeds groter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden