Volgkastje houdt bestuurder van bedrijfswagen in bedwang

Bedrijven dwingen een zuiniger rijstijl af bij hun chauffeurs met voertuigvolgsystemen. Lagere kosten, lagere CO2-uitstoot.

Iedereen kent ze wel, die scheurende loodgieters op weg naar hun volgende afspraak. Taxichauffeurs zijn natuurlijk berucht, journalisten kunnen er ook wat van. Eigenlijk rijden we, als we haast hebben, in de auto van de zaak allemaal harder, agressiever en onvoorzichtiger dan we in onze eigen auto zouden hebben gereden.


Dat kost geld. Dat kost klimaat.


Dus proberen bedrijven - vooral om de eerste reden, maar de tweede is mooi meegenomen - meer grip te krijgen op hun chauffeurs, door te volgen wat die met hun wagens doen. Ze installeren daartoe kastjes in de auto, die de positie, snelheid en versnelling van het voertuig registreren en naar een centrale sturen.


'Je centraliseert de verantwoordelijkheid', zegt Taco van der Leij van TomTom, dat zulke kastjes maakt.


De trend is onmiskenbaar: de vraag naar deze voertuigvolgsystemen groeit met 16 procent per jaar, volgens adviesbureau Berg Insight. Inmiddels zit in 10 procent van de bedrijfswagens zo'n apparaat, wat de komende vijf jaar zal verdubbelen. TomTom is, na de recente overname van het Spaanse Coordina, de grootste Europese speler op dit terrein.


'Het is raar', zegt Van der Leij, van de afdeling Business Solutions van TomTom. 'Bij logistieke bedrijven is alles vaak tot op de seconde gepland - totdat een vrachtje een voertuig in gaat. Wat daar gebeurt blijft grotendeels uit zicht. Dan moet je maar hopen dat alles goed gaat.'


De kastjes moeten daar een eind aan maken. Een zuiniger rijstijl reduceert kosten en CO2-uitstoot. In theorie kan Het Nieuwe Rijden, waarbij rustiger wordt opgetrokken en sneller wordt opgeschakeld, zo'n 25 procent brandstof besparen.


Dat is lastig zat. 'Elke professionele chauffeur vindt zichzelf de beste rijder van de wereld', zegt Van der Leij. 'Die denkt: niemand gaat mij vertellen hoe het moet.'


Daarom zijn de kastjes niet genoeg. 'De techniek is een hulpmiddel, je moet er een heel programma omheen hebben', zegt Van der Leij. 'Je moet afspraken maken met de werknemers, over training, en misschien een beloningssysteem. Zo gaan mensen zich er langzaam aan houden.'


Zo hangt bij een Engels bedrijf in de kantine een topvijf van onderhoudsmonteurs die de afgelopen maand het zuinigst hebben gereden. Ze krijgen, gebaseerd op hun brandstofverbruik, een 'optidrive'-score tussen 1 en 10.


Knelt zo'n meekijkend kastje niet met de privacy? Ach, zegt Van der Leij, privacy is een cultureel begrip. Nederland doet niet zo moeilijk. Natuurlijk is er argwaan en verzet, maar in hoeverre zit je eigenlijk privé in zo'n bedrijfswagen, vraagt hij retorisch. 'Zo'n auto is een bedrijfsmiddel. Je moet wel afspraken maken over wie toegang tot de gegevens heeft.'


Is het mogelijk dat zo'n systeem in de toekomst ook door individuele rijders wordt gebruikt? TomTom praat daarover in een consortium van twintig onderzoeksinstituten, die kijken hoe het rijgedrag kan worden bijgestuurd.


Van een verplichting zal het niet snel komen; dan dringt de overheid wel erg diep binnen op privéterrein. Maar vrijwillig doen mensen van alles, zonder zich te bekommeren om Big Brother. Van der Leij ziet vooral kansen voor gamification: dat mensen via internet wedstrijdjes zuinig rijden doen met andere bestuurders. Ongeveer zoals wielrenners en hardlopers via apps als Strava wedstrijdjes doen met tegenstanders die ze eigenlijk niet kennen. 'Ik denk dat dat wel gaat komen', zegt Van der Leij. 'Als het moment daar is, zullen we dit gaan uitrollen.'


En dat is nog maar het begin. Van der Leij voorziet een toekomst - wederom in eerste instantie voor bedrijsvoertuigen - waarbij de rijstijl niet alleen wordt geregistreerd, maar ook wordt geanticipeerd op kruisingen en verkeer op de route. De chauffeur krijgt dan pro-actief advies om minder hard op te trekken of langzamer te gaan rijden. Rekening houden met stoplichten zit hier nu nog niet in, maar wordt wel onderzocht.


Alleen de chauffeur zit nog in de weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.