Volgens enquête willen meeste Indonesiërs excuses van Beatrix 'Komst koningin brengt polemiek met zich mee'

Volgens het progressieve weekblad Forum meent een ruime meerderheid van de Indonesiërs, door alle generaties heen, dat koningin Beatrix het Indonesische volk om vergiffenis moet vragen voor de politionele acties tussen 1947 en 1949....

JAN TROMP

Van onze verslaggever

Jan Tromp

JAKARTA

Voor de generatie die rond 1945 volwassen werd, zegt in een peiling 67 procent dat Nederland om vergeving moet vragen; voor de jongste generatie volwassenen ligt dit cijfer op 74 procent. Forum heeft ook gepeild wat Indonesiërs vinden van het feit dat Nederland de proclamatie van de onafhankelijkheid op 17 augustus 1945 door Sukarno en Hatta nooit heeft erkend. Van de ondervraagden noemt 89 procent deze opstelling onaanvaardbaar.

Forum is een progressief opinieweekblad dat tot nu toe door de overheid wordt geduld. De redactie is voortgekomen uit de kring van journalisten die het populaire blad Tempo maakten, dat in 1994 werd verboden. De redactie van Forum maakt zich druk over het komende staatsbezoek en de daaronder liggende, gevoelige vragen.

Negen pagina's besteedt de redactie in het nummer van deze week aan de politieke verhoudingen tussen Nederland en Indonesië. 'De koningin komt en brengt een polemiek met zich mee', schrijft het blad. De overheersende indruk is dat voor de niet-intellectuele Indonesiërs het koloniale verleden, en de daaruit voortvloeiende speciale relatie tot Nederland, geen betekenis heeft.

De kranten wijden in ieder geval amper aandacht aan het staatsbezoek. Kleine stukjes stonden de afgelopen dagen in de pers over de handelsrelaties tussen beide landen. Maar geen woord over de koloniale strijd en over de stopzetting in 1992 van de ontwikkelingsrelatie die in Nederland zo veel opschudding veroorzaakte.

Voor zover Nederlandse kwesties wel een min of meer prominente rol spelen in de Indonesische media gaat het over de enkel van voormalig voetballer Van Basten en de service van tennisser Krajicek.

Gisteravond laat verschenen portretten van Beatrix en Claus in de straten van Jakarta. Daar hangen in het kader van de onafhankelijkheidsviering al weken realistische schilderingen van president Suharto en zijn vrouw, van vice-president Sutrisno en diens echtgenote en van de zegeningen van de Nieuwe Orde in Indonesië. Gisteravond werden Sutrisno en zijn vrouw uit de panelen gelicht, zij moesten wijken voor Beatrix en Claus.

Meteen op de eerste dag van haar bezoek krijgt de koningin te maken met de netelige kwestie van de veteranen. Deze hebben zich nogal aan haar opgedrongen.

Prof. Hueting die in 1969 de Nederlandse wandaden in Indië aan de kaak stelde, sprak eerder van 'een lobby van rancuneuze veteranen die de agenda van de koningin bepaalt'.

Onder veteranen bestaat grote angst dat van Nederlandse kant een zeker schuldbewustzijn aan de dag wordt gelegd. Ze beschouwen dat als een trap na voor het vuile werk dat op last van de regering destijds in Indië is opgeknapt.

Zeven veteranen volgen de koningin naar Indonesië. Ze krijgen een korte ontmoeting met Beatrix, direct nadat zij vanmiddag om half vier plaatselijke tijd een krans heeft gelegd op het Nederlandse ereveld Menteng Pulo in Jakarta.

Den Haag heeft verlangd dat de ontmoeting tussen koningin en veteranen niet kan worden uitgelegd als een koninklijke demonstratie van een standpunt. Daarom zal ook een delegatie van Indonesische veteranen vanmiddag op het ereveld aan het gesprek deelnemen.

De koningin is in het gezelschap van prins Claus en kroonprins Willem-Alexander. Deze laatste haalt zijn ouders op in Singapore met het regeringsvliegtuig, de PBX. Beatrix en Claus zijn donderdagavond al per lijnvlucht naar Singapore gevlogen om enige dagen te kunnen acclimatiseren.

Behalve Jakarta bezoekt het koninklijk gezelschap de eilanden Kalimantan en Sumatra. Zaterdag en zondag zijn rustdagen die privé worden doorgebracht op Sulawesi.

Zie ook pagina 4

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden