ReportageXi Jinping in Wuhan

Volgens bevelhebber Xi is de zege in de volksoorlog tegen corona nabij

De Chinese president Xi Jinping zwaait dinsdag via een videoverbinding naar een coronapatiënt en medisch personeel in een ziekenhuis in Wuhan.Beeld AFP

In China daalt het aantal besmettingen met het coronavirus gestaag. President Xi en de communistische partij grijpen dat aan om hun geschonden reputatie op te krikken door te wijzen op het succes van hun aanpak en op het falen van de maatregelen in het buitenland.

De Chinese president Xi Jinping heeft dinsdag een bezoek aan Wuhan gebracht, een signaal dat het einde van de corona-epidemie in China in zicht is en dat de Chinese Communistische Partij (CCP) klaar is om de overwinning uit te roepen. 

Het strak geregisseerde bezoek aan de stad, die als epicentrum van de uitbraak al zeven weken afgesloten is, volgt na een snelle daling van het aantal besmettingen in China. De grootste bedreiging komt volgens Beijing nu uit het buitenland.

In Wuhan bezocht Xi het pop-upziekenhuis Huoshenshan en een woonwijk in quarantaine. Hoewel staatsmedia het voorstelden als een ‘ontmoeting’ met medisch personeel, patiënten en inwoners, was op beelden geen rechtstreeks contact te zien. Xi praatte met medici en patiënten via videolink en zwaaide in de wijk naar inwoners op hun balkons. Hij ging wel in gesprek met vrijwilligers en medewerkers van het wijkcentrum, met een mondkapje op en zorgvuldig afstand bewarend.

Met zijn bezoek wil Xi het succes claimen voor de bestrijding van het virus, nu het aantal besmettingen in China alsmaar daalt. Met negentien nieuwe besmettingen in 24 uur , waarvan zeventien in Wuhan zelf en twee geïmporteerd uit het buitenland, is de corona-epidemie in China nog niet volledig onder controle, maar wel bijna. Of zoals staatspersbureau Xinhua dinsdag schreef: ‘De strijd gaat door, maar de overwinning is nabij.’

Scholen weer open

Laten Chinese statistieken ruimte voor twijfel, Xi’s bezoek bevestigt dat de epidemie in het land aan het uitdoven is. Dat bleek ook uit de afzwakking van de maatregelen. In één provincie gingen de scholen maandag weer open, en in veel steden gingen werknemers terug naar kantoor, zij het in ploegen. Zelfs in de provincie Hubei rijdt in sommige steden weer openbaar vervoer en worden bedrijven heropend. De meeste noodhospitalen in Wuhan zijn gesloten.

De scherpste maatregelen in China gelden nu voor reizigers uit het buitenland, nadat afgelopen week tientallen besmettingen waren geïmporteerd uit Iran, Italië en Spanje. In grote steden geldt een quarantaineplicht voor iedereen uit risicogebieden, wat in de praktijk blijkt neer te komen op zowat elk land. Het is een opvallende omkering: terwijl andere landen eerst China met de vinger wezen, stelt China nu meewarig vast hoe die landen de lessen uit Wuhan niet hebben opgepikt.

Die omkering komt Xi goed uit om zijn eigen reputatie op te krikken. De Chinese overheid kreeg aanvankelijk veel kritiek omdat ze de virusuitbraak wekenlang had stilgehouden, waardoor de epidemie uit de hand kon lopen. Bovendien hield Xi zich lange tijd onzichtbaar, allicht uit zelfbescherming, om pas midden februari weer op de voorgrond te treden. Dat opende de deur voor uitzonderlijke golven van kritiek en legde de zwaktes bloot van het autoritaire systeem.

‘Heroïsche moed’

Maar sinds China het beter doet, en het buitenland slechter, is de CCP een propagandacampagne begonnen om het beeld om te buigen. De aanvankelijke puinhoop is afgewenteld op lokale bestuurders – ondertussen vervangen – en Xi blijkt alsnog de redder in nood. Uit nieuwe tijdslijnen moet blijken dat hij al begin januari optrad tegen het virus. Op staatszender CCTV wordt hij geprezen om zijn ‘uitstekende leiderschap’, ‘uitzonderlijke wijsheid’ en ‘heroïsche moed’.

Het bezoek aan Wuhan geldt daarbij als publicitaire climax. Dat is niet zonder risico’s, zoals vorige week bleek tijdens een werkbezoek aan Wuhan van vicepremier Sun Chunlan. Zij zou de voedseldistributie aan in quarantaine gestelde mensen inspecteren, maar werd door inwoners uitgejouwd omdat de hele actie in scène was gezet. Filmpjes van het protest werden druk gedeeld op sociale media, een teken dat de publieke opinie nog niet meegaat in de nieuwe CCP-retoriek.

Twee dagen later werd de nieuwe partijsecretaris van Wuhan overspoeld met negatieve reacties, nadat hij een campagne had voorgesteld om de inwoners van Wuhan meer dankbaarheid te laten tonen aan Xi en de CCP. ‘De mensen hebben nog geen excuses gevraagd van de leiders, of daar roepen de leiders de mensen al op om hun dankbaarheid te tonen’, reageerde iemand op Weibo, het Chinese Twitter. De campagne en alle reacties erop werden inderhaast gecensureerd.

Volksoorlog

Om dergelijke reacties te voorkomen, waren tijdens Xi’s bezoek strenge maatregelen genomen. Volgens bewoners van de bezochte wijk was in elk appartement een politieagent gestationeerd, in beschermende kledij. In de berichtgeving in het avondjournaal – 20 minuten lang – was te zien hoe artsen en verplegers synchroon, dus ingestudeerd, een militair saluut brachten. De strijd tegen het coronavirus wordt in China als een ‘volksoorlog’ voorgesteld, met Xi als de bevelhebber.

Wat Beijing helpt in de propagandacampagne is dat tal van buitenlandse overheden de Chinese fouten lijken te herhalen door de ernst van de epidemie te onderschatten. Dat Italië nu het hele land op slot moet doen, gebruikt Beijing om de eigen aanpak als superieur voor te stellen. Terwijl minder autoritaire ingrepen, zoals in Hongkong of Taiwan, evenzeer het virus indammen, op voorwaarde dat ze vroeg genoeg worden toegepast.

In Chinese opiniestukken, het ene al zelfgenoegzamer dan het andere, wordt de rest van de wereld nu opgeroepen het Chinese voorbeeld te volgen. En op sociale media werd dit bericht druk gedeeld: ‘Het huiswerk dat het Chinese volk heeft uitgeschreven, ligt voor jullie neus, maar jullie zijn niet in staat om het te kopiëren.’ 

In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het coronavirus. De laatste ontwikkelingen worden bijgehouden in ons liveblog. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden