Volgende meetpunt voor Wilders: 2010

De winnaar van de Europese verkiezingen kan nog aanzienlijk groeien. Veel potentiële PVV-kiezers zijn donderdag niet gaan stemmen.

Daar zou Wilders weleens gelijk in kunnen hebben, denkt Peter Kanne van onderzoeksbureau TNS NIPO. De winnaar van de Europese verkiezingen kan nog aanzienlijk groeien. Veel potentiële PVV-kiezers zijn donderdag niet gaan stemmen. Meer dan andere partijen heeft de PVV te kampen gehad met thuisblijvers, weet Kanne.

Tijdens het Pinksterweekeinde peilde TNS NIPO of de kiezer op 4 juni naar het stemlokaal zou gaan. 42 procent van de PVV’ers zei ‘zeker’ te gaan stemmen. Van D66-kiezers beantwoordde 56 procent de vraag bevestigend, van de GroenLinks-aanhang 60 procent.

Staat de door Wilders bij herhaling voorspelde politieke omwenteling inderdaad op stapel? Kanne houdt er rekening mee. ‘Politici die beweren dat de Europese verkiezingsuitslag los staat van de nationale stemming, steken hun kop in het zand. De PVV is al maanden heel stabiel aan het groeien. Ik zie dat tot de Tweede Kamerverkiezingen niet meer zo snel veranderen.’

Niet alle onderzoekers zijn zo stellig. ‘Heel gevaarlijk om conclusies te trekken bij zo’n lage opkomst en bij zo veel onduidelijkheid over de motieven van kiezers’, vindt Joop van Holsteyn, hoogleraar kiezersonderzoek aan de Universiteit Leiden. En André Krouwel van de Vrije Universiteit in Amsterdam zegt: ‘PVV’ers zijn mensen die zich buitengesloten voelen. Als er nu één verkiezing is waarbij je dat gevoel kunt mobiliseren, is het wel die voor Europa.’

Wilders heeft het uiteraard goed gedaan, beklemtonen beide politicologen. 17 procent van de kiezers bracht donderdag een stem uit op de PVV. In het CDA-bolwerk Limburg ging 24 procent van de stemmen naar de PVV. In vijf gemeenten kreeg de partij meer dan 30 procent van de stemmen – in Edam-Volendam zelfs bijna 40. Ook in Almere en Lelystad deed de PVV het opvallend goed. In Amsterdam werd daarentegen D66 (net als in Utrecht) de grootste. Maar zelfs in het ‘linkse’ Amsterdam won de PVV in vier stadsdelen met veel achterstandswijken.

Of de opmars van Wilders doorzet, zal blijken bij het eerstvolgende meetpunt: de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010. In de vier steden waar de PVV naar eigen zeggen zeker meedoet – Den Haag, Rotterdam, Den Helder en Wilders’ thuisstad Venlo – werd de partij donderdag verreweg de grootste.

PVV leider Geert Wilders en lijsttrekker Barry Madlener spreken de aanwezigen toe op de uitslagenavond van de Europese Verkiezingen donderdag in een café in Den Haag. (ANP) Beeld null
PVV leider Geert Wilders en lijsttrekker Barry Madlener spreken de aanwezigen toe op de uitslagenavond van de Europese Verkiezingen donderdag in een café in Den Haag. (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden