Volendamse lessen

DE presentatie van het rapport-Alders over de cafébrand in Volendam was nogal pathetisch. Het accent lag meer op de rouwverwerking van slachtoffers en nabestaanden dan op de aansprakelijkheid van de schuldigen....

Terecht is naar aanleiding van de rampen in Enschede en Volendam kritiek geuit op de strafrechtelijke immuniteit van gemeenten. In het Pikmeer II-arrest heeft de Hoge Raad lokale overheden uit de wind gehouden wat betreft 'exclusieve' bestuursaangelegenheden en het verstrekken van vergunningen.

Het rapport-Alders kan gelezen worden als ondersteuning van de kritiek op de strafrechtelijke vrijwaring van gemeenten. De gemeente Edam-Volendam is immers ernstig tekort geschoten in zowel het beleid als de uitvoering van en de controle op de brandveiligheid. Het is dan ook absoluut niet bij voorbaat uitgesloten dat de gemeente Edam-Volendam schadeplichtig is. Niet alleen bij individuele, ook bij collectieve tekortkomingen moet de verwijtbaarheid precies worden vastgesteld.

Het is uiteindelijk aan de wetgever om een einde te maken aan de strafrechtelijke immuniteit van gemeenten. Intussen zou het niet ongepast zijn, wanneer het OM op basis van het rapport-Alders onderzoekt welke mogelijkheden er zijn om de gemeente Edam-Volendam aansprakelijk te stellen.

De politieke reacties op het rapport-Alders waren obligaat. De gemeenteraadsleden verdedigden zich tegen de aantijging dat ze hadden zitten slapen. Rond het Binnenhof noemde men de bevindingen 'ontluisterend' en riep men op tot ferme actie - van het lokale bestuur welteverstaan.

Helaas wordt 'Volendam' daarmee toch afgedaan als een betreurenswaardig, maar voor de landelijke politiek niet echt relevant fenomeen. Terwijl het falende brandveiligheidsbeleid nationale dimensies heeft.

Want de geloofwaardigheid van de overheid is wederom verder ondermijnd. Gemeentelijke en regionale diensten werken langs elkaar heen. De provincie houdt onvoldoende toezicht, zoals commissaris der koningin Van Kemenade met zoveel woorden toegaf. Maar ook op nationaal niveau wordt de bestuurlijke onwil om regels te handhaven nog steeds niet krachtig aangepakt.

Het rapport-Alders biedt tal van aanknopingspunten om op alle niveaus aan de slag te gaan met het verbeteren van het veiligheidsbeleid. Het onderstreept daarmee nog eens de noodzaak tot een cultuuromslag in de werkwijze van de overheid.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden