Vol tegenstrijdigheden

Twee films vanavond met de charismatische en enigmatische acteur Patrick Dewaere, die in 1982 op 36-jarige leeftijd onverwacht een einde aan zijn leven maakte en die in zijn geboorteland Frankrijk nog altijd als een held wordt vereerd. Dewaere, die eigenlijk Bourdeaux heette, maar de achternaam van zijn oma verkoos omdat hij aan zijn ouders minder fijne herinneringen had, werd gevormd in de Parijse jaren zestig. Na als kind al te hebben geacteerd in tv-films, sloot de in Bretagne geboren acteur (Saint-Brieuc, 1947) zich daar aan bij een groep theater- en later ook filmmakers waartoe ook Coluche, Gérard Depardieu en Miou-Miou behoorden, drie personen die een doorslaggevende rol in zijn leven zouden spelen. De laatste was de liefde van zijn leven, maar verliet hem voor zanger Julien Clerc. Met Depardieu vierde Dewaere zijn grootste filmsucces (Les valseuses, 1974, met ook Miou-Miou). En de komiek-acteur Coluche schonk hem ooit het pistool waarmee Dewaere zich om het leven zou brengen.

Polar

De Franse regisseur Alain Corneau (1943-2010) is vooral bekend van Tous les matins du monde, over de barokcomponist en viola da gambaspeler Marin Marais, vertolkt door Gérard Depardieu. Maar die film is een buitenbeentje in zijn oeuvre, dat vooral bestaat uit zogeheten polars. Dat staat voor een typisch Frans genre dat misdaadfilm, policier, film noir en psychologisch drama combineert.

Dewaere kende zijn productiefste periode in de jaren zeventig, toen de Franse regisseurs Alain Corneau en André Téchiné hun eerste films maakten. Téchiné, die nog altijd actief is als filmmaker, werkte samen met hem in het grimmige relatiedrama Hôtel des Amériques, gemaakt vlak voordat hij zichzelf het leven benam. Als vaker speelt de acteur een niet bijzonder sympathiek personage, dat in de Zuid-Franse badplaats Biarritz leeft op kosten van zijn moeder. Wanneer hij op een avond hardhandig op een mysterieuze vrouw (Catherine Deneuve) botst, ontstaat tussen beiden een heftige maar ongemakkelijke relatie.

Met Alain Corneau maakte Dewaere in 1979 Série Noire. Hij is in die film een handelsreiziger in kleding in de grauwe voorsteden van Parijs. Wanneer hij op een dag een jas verkoopt aan een vrouw, betaalt zij hem in de vorm van seks met haar nichtje (Myriam Boyer), waarna hij hoteldebotel raakt van haar en zich door het meisje - de femme fatale - laat gebruiken om van haar rijke tante af te komen. Veel misdaad en moord, maar bovenal een sfeertekening van somber stemmende uitzichtloosheid, waarin Dewaere uitblinkt met die voor hem kenmerkende combinatie, die in Hôtel des Amériques ook zichtbaar is, zij het wat minder aan de oppervlakte: hij kan voorkomend en innemend zijn, maar is altijd een ongeleid projectiel bij wie onder de oppervlakte van alles borrelt.

Série Noire / Hôtel des Amériques

(Alain Corneau / André Téchiné, 1979 / 1981)

Arte, 20.15-22.05 / 22.05-23.35 uur.

Turks Fruit

(Paul Verhoeven, 1973) Verhoevens Wolkers-verfilming gaat alweer enige tijd door het leven als Beste (Nederlandse) Film van de Eeuw, een enquête die eind vorige eeuw werd gehouden door het Nederlands Film Festival, dat toen als thema had 'De Eeuw van de Film'. Een gewichtige titel op basis van een enquête die destijds door niet meer dan tweeduizend mensen werd ingevuld. Maar Turks Fruit verdient het. Geen andere Wolkers-verfilming ademt zozeer de geest, sfeer en geilheid van zijn boeken. Geen andere Nederlandse film is zo bot, krachtig, grappig en ontroerend tegelijk. En in geen andere Nederlandse film loopt een zo mooi verliefd stel rond als Rutger Hauer en Monique van de Ven als de alter ego's van de schrijver en zijn muze Olga. Verhoeven pikte in de enquête trouwens ook de tweede plaats in met Soldaat van Oranje. En bij een latere verkiezing door hetzelfde festival ('de beste Nederlandse film ooit') ging hij er ook vandoor met de hoofdprijs, toen met Zwartboek.

RTL 8, 20.30-22.40 uur.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden