Vogelverleidingskunst

Volkskunst en volksbiologie komen samen in de lokvogel.

Siebren Siebenga, Harry Wijnandts: Lokvogels

Bornmeer; 144 pagina's; € 25,00.


Muurverf is beter want die glimt niet. Tussen de modellen van goudplevieren moeten ook een paar kievieten zitten. Dat stelt de echte vogels gerust. Het zijn dit soort details die Lokvogels, eigenlijk vooral de catalogus van een tentoonstelling in Natuurmuseum Fryslân (nog tot 31 maart) een fijne draai geven.


Om vogels binnen schootsafstand te brengen, gebruiken jagers weleens vogelmodellen, 'lokvogels'. Drijvend op water of gestoken in een weiland geven groepjes lokvogels een veilig gevoel aan overvliegende vogelsoorten. In de hoop op voedsel of een partner dalen zij af - gefopt. Tot ver in de tweede helft van de twintigste eeuw belandden smienten, pijlstaarten, krak-, slob- en andere eenden, naast een handvol soorten ganzen zo in jagerstassen. Noord-Nederlandse 'wilsterflappers' vingen vroeger met slagnetten goudplevieren ('wilsters') als voedsel. Ook die moesten binnen het bereik van het net worden gelokt.


Lokvogels geeft een overzicht van tussen pakweg 1920 en 1970 gemaakte lokvogels van hout, turf, kurk, papier-maché, met canvas overtrokken metalen frames en op het laatst schuimplastic, vooral uit Noord-Nederland. De goed verzorgde afbeeldingen leveren een boeiende inkijk op in een curieus hoekje Nederlandse volkskunst.


Intrigerend voor biologen en vogelliefhebbers is waarom sommige vogelsoorten zich kennelijk laten bedotten door behoorlijk ruwe modellen die niet natuurgetrouw zijn beschilderd, terwijl andere om veel hogere verleidingskunsten vragen, zoals het plaatsen van uiterst kunstige lokvogels voorzien van vernuftige mechanieken om ze levensecht te laten bewegen. Jammer dat de auteurs daar niet dieper op ingaan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden