Vogeldetecteersysteem

Hoewel te laat voor de officiële telling, wil Cor van Essen ook weleens weten hoeveel vogels zijn tuin bezoeken.

Beeld Bier en Brood

Laatst was het weer de Nationale Tuinvogeltelling. Ik weet dat het elk jaar is, maar toch hoor ik het altijd pas achteraf. En zo zijn er natuurlijk veel nationale dagen die je alleen maar mee krijgt als kort bericht op het nieuws. Deze week was het bijvoorbeeld ook lelijketruiendag, op 14 maart is het pi-dag (3-14) en één van mijn favorieten valt op 19 september, Talk Like a Pirate Day. Ik ga ze allemaal missen, elk jaar opnieuw.

Waar de meeste dagen vooral voor bewustwording moeten zorgen of gewoon feestelijk of grappig zijn, is de vogeltelling iets heel actiefs en nuttigs. De bedoeling is dat mensen een half uur lang tellen hoeveel vogels ze zien in hun tuin. Ik probeerde me voor te stellen dat ik een half uur lang naar buiten zou moeten staren. Ik werd bang dat ik m'n concentratie zou verliezen, of dat ik naar het toilet moest, en er is vast een dochter die aandacht nodig heeft. Mijn computer daarentegen heeft van al die problemen geen last. En al was het al te laat voor de officiële telling, het leek me toch de moeite waarde om een geautomatiseerd vogeldetecteersysteem te maken.

Ik ga u een zwakte bekennen: ik wil alles in één keer maken. Mijn plan was groots. Ik zou een webcam aansluiten die op het vogelvoer gericht staat. Ik zou een bewegingssensor gebruiken om de camera te activeren. En als klap op de vuurpijl zou ik infrarood licht gebruiken voor wanneer het donker was. De meeste camera's kunnen, in tegenstelling tot mensen, infrarood licht zien en daarom wordt het gebruikt bij bewakingscamera's.

Kortsluiting

Appeltje-eitje dacht ik. We hebben nog een lamp met bewegingssensor liggen. Die zou ik 'gewoon even' hacken zodat hij het aan/uit-signaal door zou geven aan mijn computer en de witte ledjes zou ik vervangen door infrarood ledjes. Wat kon er fout gaan?

Alles natuurlijk. Aansluiten op de computer via een Arduino ging goed, maar een aan/uit-signaal ho maar. Kortsluiting, slechte contacten, ik kwam er niet achter. De infrarood ledjes dan. Vervangen, geen probleem, maar met camera's iets zien in het donker, no way. In plaats van de schijnwerper die ik me had voorgesteld, zag je alleen maar de zwak oplichtende puntjes van de ledjes.

De deadline voor mijn bijdrage aan dit katern hijgde in m'n nek en ik moest een oplossing verzinnen. Nog eens terugkijken naar wat nu eigenlijk mijn bedoeling was: foto's maken van vogels voor mijn raam. Was dat infraroodlichtgebeuren nu wel echt nodig? Nee, want mussen en vinkjes slapen 's nachts. En die bewegingssensor, kon dat niet anders?

Plan B

1. Om de foto's te maken was ik al van plan om Processing te gebruiken. Een programmeeromgeving die laagdrempelig is en bedoeld voor bijvoorbeeld visuele en interactieve kunst. Het is dan ook eenvoudig om met weinig werk de beelden van je webcam te zien te krijgen en deze te bewerken.

2. Wat ik wilde maken was een programma dat de computer duidelijk maakte wanneer er iets belangrijks gebeurde. Dit programma nam twee opeenvolgende beelden. Die beelden bestaan uit heel veel pixels. Daarna vergeleek het steeds of elke pixel nu veel veranderd was. En daarna keek het voor hoeveel pixels dit het geval was. Als er maar een paar pixels van waarde veranderd waren dan zal het wel niks geweest zijn, maar als het er veel waren was er misschien wel iets nieuws in beeld en mocht er een foto opgeslagen worden.

3. 'Werkt het?' is natuurlijk de vraag en gelukkig kan ik daar ja op zeggen. Er werden foto's gemaakt, soms op een verkeerd moment, als ik zelf door het beeld liep bijvoorbeeld of bij een plotselinge fikse sneeuwbui, maar verder alleen maar als er vogels in beeld waren. Wel een kleine waarschuwing: als je je computer zonder beperking foto's laat maken, kan dit aantal snel oplopen. Honderd foto's van één vogel die een paar minuten aan een stukje brood pikt was geen uitzondering. Ik zal wat resultaten van deze foto's en de code op mijn blog zetten:

corvanessen.blogspot.nl

Mijn meest getelde vogel was trouwens de roodborst, eentje dan toch, die heel vaak terugkwam. Ik denk dat het de enige was die het brood had ontdekt en de sneeuwbui trotseerde.

In de Maakbare Wereld bouwen vier handige knutselaars elke week een apparaat dat het leven veraangenaamt. Met huis-, tuin- en keukenspulletjes, en een stap voor stap uitleg. Deze week: Cor van Essen. Volgende week: Rolf Hut zoekt uit hoe je Italiaanse meeneem-ijs koud kan blijven als je eenmaal thuis bent.

BENODIGHEDEN

Computer
Webcam met usb kabel
Processing (gratis Processing.org versie 2.2.1)

NIET NODIG

Bewegingssensor
Infrarood ledlampjes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden