Voetnoot Vijandbeeld

De overeenkomsten tussen antizionisme en anti-islamisme zijn opvallend. De meeste antizionisten zijn net als de anti-islamisten niet geïnteresseerd in het oplossen van problemen - die zij soms terecht signaleren - maar in het creëren en koesteren van een vijandbeeld.


Kennis staat een vijandbeeld in de weg. Wat betreft het zogeheten islamdebat in Nederland blijven deze woorden van Tolstoj actueel: 'Het is allemaal van het niveau van een kermisattractie, en het is verbazingwekkend dat mensen van boven de zeven bij zoiets serieus kunnen blijven.' (Tolstoj had het overigens over Wagner.)


Een mens heeft drie basisbehoeften: voedsel, seks én een vijand. De gemiddelde burger kan nu eenmaal uitsluitend zijn zelfrespect bewaren door zich een vijand te verschaffen op wie hij kan neerkijken.


Het primitieve verlangen naar een vijand zal dus nooit verdwijnen, maar kinderlijke pogingen dit verlangen te rationaliseren ('islamieten staan emancipatie in de weg') moeten van kritische kanttekeningen worden voorzien.Arnon Grunberg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.