Voetbalsubsidies moeten aan banden

Feyenoord-voorzitter Van den Herik betoogde onlangs dat er landelijke regels moeten komen voor subsidies aan voetbalclubs. Tsjalle van der Burg vindt dat hij zijn kritiek moet doortrekken naar Europees niveau....

OOK dit jaar hebben lokale overheden weer financiële steun verleend aan verschillende in nood verkerende voetbalclubs. Hierover hield Jorien van den Herik, voorzitter van Feyenoord onlangs, in de Feyenoord Krant, een opmerkelijk betoog.

Van den Herik stelde allereerst dat hij niet tegen de dit jaar verstrekte subsidies is. Maar hij is er wel op tegen dat de ene gemeente andere beslissingen neemt dan de andere. Ook, vindt hij, moeten niet alleen clubs geholpen worden die zich in de nesten hebben gewerkt. Want 'nu ontkomt men niet aan de indruk dat wankel beleid aan het einde van de rit toch wel weer gehonoreerd wordt'.

Sport is gebaseerd op eerlijke competitie, en dit wordt momenteel inderdaad ondergraven. Zo gaf NAC veel geld uit aan spelers. Mede hierdoor eindigde de club het afgelopen seizoen in de competitie boven buurman Willem II.

Nu blijkt dat NAC boven zijn stand heeft geleefd, en juist daarom schiet de gemeente Breda de club te hulp. Willem II is financieel gezond en krijgt daarom geen subsidie. Zo is de competitie niet eerlijk.

Hoewel Van den Herik terecht voor richtlijnen pleit, blijft de vraag waarom hij zijn pijlen alleen op Nederland richt. Feyenoord hoeft zich immers weinig zorgen te maken over NAC, maar des te meer over clubs uit steden als Madrid, München en Manchester.

Een aantal van deze clubs wordt gesubsidieerd. Hierbij kan het om bedragen gaan die men in het calvinistische Nederland niet snel zal tegenkomen. Zo kreeg Real Madrid vorig jaar via een onroerend-goedtransactie met de gemeente een (verkapte) subsidie van enige honderden miljoenen guldens.

Dit geld werd eerst gebruikt om de schuld af te lossen, die mede was ontstaan door voetballer Figo tegen een hoog salaris weg te kopen bij Barcelona. Daarna resteerde nog genoeg geld om de beste speler van de wereld, Zinedine Zidane, te kopen. Momenteel wil de club de ster van het afgelopen WK, Ronaldo, kopen. Deze aankoop was zonder het lucratieve succes in de Champions League, waar Zidane en Figo veel aan hebben bijgedragen, vast niet mogelijk geweest.

Feyenoord speelt over twee weken tegen Real Madrid in de finale om de Europese Supercup. Daarbij worden de toch al niet hoge kansen van Feyenoord verder verkleind door het meespelen van gesubsidieerde topspelers bij Real.

Nu is het winnen van deze wedstrijd, in elk geval in financieel opzicht, minder belangrijk dan bijvoorbeeld het winnen van de kwartfinale van de Champions League. Maar ook in zo'n kwartfinale kan Feyenoord op Real Madrid stuiten.

Van den Herik zou daarom moeten pleiten voor regels op Europees niveau. Hoe zouden zulke regels eruit moeten zien? Er zijn subsidies die concurrentievervalsend zijn en subsidies die dat niet zijn. De eerste moeten verboden worden, de tweede niet. Subsidies (inclusief leningen onder gunstige voorwaarden) zoals die welke dit jaar aan NAC en MVV zijn verstrekt, vallen onder de laatste categorie. Dit omdat ze bedoeld zijn om de club te laten overleven. Daardoor bevorderen ze juist de concurrentie, want er blijft een extra club bestaan waarmee andere clubs sportief én economisch kunnen concurreren. In dit kader moet echter wel voorkómen worden dat in de toekomst wederom veel clubs failliet dreigen te gaan, en daardoor in aanmerking komen voor subsidie. Dit kan door het thans ingezette strenge licentiebeleid van de KNVB en enkele andere bonden voort te zetten, en tot geheel Europa uit te breiden. Dit zou betekenen dat alle Europese clubs die aan het begin van het seizoen besluiten meer geld uit te geven dan ze volgens verwachting kunnen verdienen, hun licentie om betaald voetbal te spelen, kwijtraken.

Concurrentievervalsende subsidies zijn alle subsidies die niet nodig zijn voor het overleven van een club. Een voorbeeld is de subsidie voor Real Madrid. Immers, Real had haar schulden gemakkelijk kunnen aflossen door enkele topspelers te verkopen.

Ook subsidies voor nieuwe stadions zijn in principe concurrentievervalsend. Dit omdat ze tot een stijging van de toekomstige inkomsten uit entreebewijzen en skyboxen leiden, welke door de desbetreffende clubs dan vaak worden gebruikt om spelers bij andere clubs weg te kopen.

Van den Herik zou dus moeten pleiten voor afschaffing van alle concurrentievervalsende subsidies. De komende wedstrijd om de Europese Supercup is een mooie gelegenheid om de discussie aan te zwengelen.

Hierbij zou Van den Herik ook de populariteit van Feyenoord een dienst kunnen bewijzen. Dit door, namens Feyenoord, te benadrukken dat strenge subsidieregels de Europese belastingbetaler miljarden kunnen schelen. Daarnaast zal hij de interesse wekken van bijvoorbeeld de fans van Barcelona, die niet blij waren met de subsidie voor Real Madrid.

Waarschijnlijk zal Van den Herik stuiten op de tegenstand van enkele grote Europese clubs, en mogelijk ook van de UEFA. Maar hij heeft wel de wet aan zijn kant.

De Europese Commissie heeft namelijk verklaard dat zij voetbalclubs als normale bedrijven beschouwt. Het is in Europa in principe verboden dat bedrijven door nationale of lokale overheden financieel gesteund worden wanneer deze steun concurrentievervalsing met zich meebrengt.

Als Van den Herik dus bakzeil zou halen bij de UEFA, dan kan hij naar de Europese Commissie gaan, en eventueel naar de rechter. Hij kan dan eisen dat Real Madrid de subsidie terugbetaalt, met als doel om een algemene uitspraak uit te lokken die voor alle clubs geldig is.

Soortgelijke acties zijn eerder, en soms met succes, ondernomen door ondernemers uit andere sectoren die last hadden van subsidies voor concurrenten (en die liever voor hun recht opkwamen dan zelf ook de hand bij de overheid op te houden). Uiteindelijk heeft Van den Herik dus een goede kans van slagen.

Mogelijk voltrekt zich straks in Monaco het volgende scenario. Feyenoord-Real Madrid blijft spannend tot de laatste minuut. Dan maakt Zidane, na door Figo op maat te zijn bediend, met een prachtige volley de beslissende treffer.

Trainer Van Marwijk en de spelers valt niets te verwijten; het spel was goed. Als er al een schuldige voor de nederlaag moet worden aangewezen, dan is het voorzitter Van den Herik.

Toegegeven, hij heeft van Feyenoord weer een topclub gemaakt, en zonder hem had de club helemaal niet om de Supercup gespeeld. Maar hij heeft een jaar geleden nagelaten de subsidie voor Real Madrid aan te vechten, terwijl hij het recht aan zijn kant had. Hierdoor heeft hij de toch al niet hoge kansen van Feyenoord om van Real Madrid te winnen verder verkleind.

Daarom ligt de bal nu bij Van den Herik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden