Voetbalkoorts wint van protest

Het heeft lang geduurd, maar op de eerste dag van het WK is Brazilië echt in de ban van de bal. Er zijn hier en daar nog kleine demonstraties, maar de feeststemming overheerst.

SAO PAULO - De Braziliaanse regering kan voorlopig rustig ademhalen. Op de eerste dag van het WK voetbal heeft de feestvreugde het royaal gewonnen van de anti-WK-sentimenten. In verschillende speelsteden trad de politie hard op tegen demonstranten, maar massale protesten bleven uit.

Het is rustig op straat in miljoenenstad Sao Paulo deze donderdagochtend. De dagen dat het Braziliaans elftal speelt zijn uitgeroepen tot nationale feestdagen, dus van de gebruikelijke verkeerschaos is geen sprake. Twee mannen proberen een enorme flatscreentelevisie door de poortjes van de metro te krijgen. 'Net gekocht', zegt een van hen glunderend. 'Nu kan het WK echt beginnen.'

Het heeft lang geduurd, maar de voetbalkoorts is nu ook in Brazilië los gebarsten. In ieder geval in Sao Paulo, waar de openingswedstrijd tegen Kroatië wordt gespeeld. Overal zijn mensen in de weer met Braziliaanse vlaggen, kinderen beschilderen enkele uren voor de wedstrijd begint nog snel de straten met nationale kleuren. Al vanaf de vroege ochtend uiten luidruchtige in groen-geel uitgedoste Brazilianen hun vertrouwen in de overwinning van hun team. 'Brasiiiiiiiiil', bulderen ze met bier in de hand.

Maar de protesten die vorig jaar de Confederations Cup domineerden, zijn nog niet helemaal verdwenen. In veel speelsteden wordt geprotesteerd, al komen er nergens meer dan een paar duizend man op de been. De demonstranten vinden dat de regering de 8,5 miljard euro belastinggeld die ze in het WK heeft gepompt beter had kunnen besteden aan gezondheidszorg en onderwijs. Bovendien zijn ze woedend over de miljarden die de FIFA mee naar huis neemt, zonder een cent belasting te betalen.

In Rio de Janeiro weten zo'n 1.500 demonstranten een politiekordon te doorbreken. Vlak voor aanvang van de wedstrijd bereiken ze het FIFA Fan Fest op het strand van Copacabana, waar de wedstrijd op groot scherm wordt vertoond. De duizenden voetbalfans die in de rij staan om naar binnen te mogen, roepen woedend tegen de demonstranten dat ze hun feest niet moeten verpesten. Eerder op de dag protesteerden duizenden Carioca's (inwoners van Rio) in het centrum van de stad, de politie trad hard op.

De regering van Sao Paulo heeft er alles aan gedaan om protesten op de openingsdag te voorkomen. Zo heeft ze enkele dagen geleden toezeggingen gedaan aan de dakloze arbeidersbeweging MTST, een organisatie die strijdt voor betaalbare huisvesting. De regering legaliseerde een gekraakt terrein, pal naast het stadion, en beloofde er sociale huisvesting te bouwen. Ook ruim veertig gekraakte panden in de binnenstad van Sao Paulo zijn gelegaliseerd. De MTST kreeg de afgelopen weken meerdere malen tienduizenden demonstranten op de been, maar houdt zich in ruil voor deze verworvenheden voorlopig koest.

Demonstranten die wel de straat op gaan in Sao Paulo, worden keihard aangepakt door de politie. Om tien uur 's ochtends arriveren de eersten bij het verzamelpunt, op zo'n 10 kilometer van het stadion waar later de openingswedstrijd wordt gespeeld. Plotseling doet een oordverdovende knal alle ramen in de straat trillen en vult de lucht zich met traangas. Nog voordat het protest is begonnen, schiet de politie op de paar honderd aanwezigen met traangas en rubberkogels. Ten minste zeven mensen raken gewond, onder wie twee journalisten.

'Het idee was om richting het stadion te lopen', zegt student Luis Gustavo (19) terwijl hij met een zwarte doek zijn betraande ogen dept. 'We wisten wel dat de politie ons zou tegenhouden, maar ik had niet verwacht dat ze zo snel zouden gaan schieten.'

Geraldo Oliveira (52) kijkt hoofdschuddend naar het opstootje. Met zijn nette pantalon en glimmend gepoetste schoenen valt hij op tussen de overige demonstranten. 'Vorig jaar gingen mijn familie en vrienden nog mee demonstreren', aldus de zakenman. 'Nu is iedereen bang. Het geweld van de politie is zo extreem, mensen zijn letterlijk bang om dood te gaan als ze de straat op gaan.' Hij kijkt even in stilte naar de jongeren, die in paniek wegrennen van de schietende agenten. 'Ik ga naar huis', zegt hij dan. 'Straks lekker de wedstrijd kijken.'

Die middag worden president Rousseff en FIFA baas Blatter uitgejouwd tijdens de openingsceremonie. Even later wordt het volkslied echter uit volle borst meegezongen en als Neymar het eerste doelpunt scoort, gaat een zucht van verlichting en een explosie van gejuich door het land. Het is duidelijk: Brazilië moet het WK winnen, al het andere is bijzaak.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden