Voetbaljeugd heeft de toekomst weer

Twee jaar geleden uitten Wim Jansen en Johan Cruijff felle kritiek op de jeugdopleidingen. De eerste helft van het huidige seizoen geeft de corryfeeën ongelijk....

Van der Vaart. Leonardo. Van der Gun.

Hofland. Robben. Mbamba.

Hersi. Janssen. Smolarek.

En ook nog, al wat ouder, Bouma, Bruggink, Van Bommel en Vennegoor of Hesselink.

Weet u nog, Johan Cruijff en Wim Jansen die alarm sloegen over de kwaliteit van de jeugdopleidingen bij de Nederlandse voetbalclubs? Dat deden ze nog maar twee jaar geleden, als quasi-deskundigen vanuit een leunstoel.

Naar aanleiding van de kritiek, ongenuanceerd naar nu duidelijk is en uiterst voorbarig, nodigde de toenmalige directeur jeugdopleidingen Hans Westerhof Cruijff uit om bij Ajax in de keuken te kijken.

Het werd een vreemde ontmoeting, vol wederzijds onbegrip. Cruijff doceerde, Westerhof pareerde en gaf na verloop van tijd de moed op. Cruijff luisterde toch niet. De toon was echter gezet: de Amsterdamse School was in verval geraakt, onder leiding van Adriaanse en Westerhof.

En kijk nu eens even. Meer nog dan door het winterkampioenschap van Feyenoord, de wisselvalligheid van PSV (in Europa vooral), de val van Heerenveen en het herstel van Ajax wordt de eerste helft van de competitie gekenmerkt door de doorbraak van talrijke pubers en jonge volwassenen. De bijna achteloze wijze waarop de nationale jeugdploeg onder 18 jaar onlangs twee landen opzij schoof waarvan in het verleden steevast werd verloren, Frankrijk en Duitsland, is eveneens veelbetekenend.

De jeugd heeft de toekomst weer, zelfs in Amsterdam waar de opleiders jarenlang door Cruijff - maar niet door Cruijff alleen - onder vuur werden genomen. Meestal is één speler al genoeg voor een omslag in het denken.

(Vier jaar geleden maakte heel Nederland zich zorgen over het gebrek aan goede verdedigers. Jaap Stam brak door en je hoorde er niemand meer over).

Ajax, sinds de jaren zeventig het bekendste en beste opleidingsinstituut van het land, heeft dit seizoen Van der Vaart, Van der Gun en Hersi naar voren geschoven, onder anderen. Bij Vitesse heeft Joop Brand ideale omstandigheden gecreëerd. In Rotterdam lijkt Henk van Stee Feyenoord eindelijk van het stigma af te gaan helpen dat op de zuidelijke Maasoever niet al te zorgvuldig met jong talent wordt omgesprongen.

Nederland opleidingsland, het lijkt er weer van te komen. Jonge spelers geven de competitie kleur en protesteren onbewust tegen de 'deskundigen' die een vernietigend oordeel over de scholing uitspraken. Na de onophoudelijke stroom buitenlanders, middelmatige voetballers vaak die soms na één seizoen al weer verdwenen, heeft een protestgeneratie het woord genomen.

Maar voor hoe lang?

Nu al verdringen Europese topclubs, AC Milan voorop, zich rond Van Bommel, een 23-jarige die pas aan zijn tweede seizoen bij PSV bezig is. Een andere jonge PSV'er, Kezman, heeft laten weten binnen twee jaar de stap naar Italië of Spanje te willen maken. Feyenoorder Leonardo deed hetzelfde.

Voor de clubs is het na het Bosman-arrest onmogelijk geworden spelers langdurig aan zich te binden. Nog meer slecht nieuws is aanstaande. De Europese Unie zal waarschijnlijk volgend jaar het vergoedingensysteem afschaffen.

Zelfs als de EU bereid zou zijn een ondergrens in te stellen - van bijvoorbeeld 23 jaar zoals door sommigen wordt bepleit - worden de clubs uit de kleine voetballanden zwaar gedupeerd.

De kans dat de protestgeneratie Nederland trouw blijft en de club weer vaste voet kan laten zetten in Europa, is uiterst gering - of clubliefde moet weer in zwang komen en dat is zeer onwaarschijnlijk.

Een alternatief voor het zelf opleiden is er echter niet, stelde bondscoach Van Gaal deze week in een interview in Vrij Nederland vast. 'We moeten gewoon onze eigen jeugd blijven opleiden.'

Dat moet inderdaad, desnoods tegen beter weten in. Zolang de lokroep van de rijke buitenlandse clubs zo sterk is als nu nog het geval is, is opleiden óók een zeer ondankbare taak.

(Onthoud verder nog dat de afgelopen zeven jaar de winterkampioen ook landskampioen werd).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden