Voetbalfeest in bloed gesmoord

Vlak voor het einde van de tweede helft van de WK-finale blazen twee terroristen zich op. Minstens 74 doden in de Oegandese hoofdstad Kampala....

Van onze buitenlandredactie

Amsterdam Oegandese voetbalfans, sommige nog met bebloede T-shirts aan, zochten maandag naar vermisten in het grootste ziekenhuis in Kampala. Daar lagen tientallen gewonde slachtoffers van de aanslagen uren eerder door twee Somalische zelfmoordterroristen, die een voetbalfeest in de Oegandese hoofdstad veranderden in een bloedbad. Zeker 74 mensen kwamen daarbij om.

De terroristen sloegen toe in een rugbyclub en een Ethiopisch restaurant, waar voetballiefhebbers dicht opeengepakt de WK-finale zaten te bekijken. Enkele minuten voor het eind van de tweede helft bliezen de twee zich op. De radicaal-islamistische beweging Al Shabaab, die in Somalië strijd levert met de door Oeganda gesteunde Somalische interim-regering, heeft de aanslagen maandag opgeëist.

Na de explosies oogde de Lugogo Rugby Club, waar zeker 49 doden vielen, als een scène uit een horrorfilm. Lichamen van jonge mensen, de ogen starend omhoog, hingen bewegingloos in de witte plastic stoelen. Van andere slachtoffers waren de gezichten onherkenbaar verminkt, terwijl hun handen nog een vuvuzela omklemden, de Zuid-Afrikaanse voetbaltoeter die in het hele continent is opgerukt.

Kris Sledge, een 18-jarige Amerikaanse hulpverlener, zat op het moment van de aanslag in het restaurant Ethiopian Village, waar de overige slachtoffers vielen. ‘Alles wat ik me herinner, is dat ik voetbal keek; daarna ben ik geloof ik flauwgevallen’, zei hij maandag in het ziekenhuis Mulago, zijn benen geheel in het verband. ‘Daarna kwam ik bij en hoorde ik mensen schreeuwen.’

Beide locaties waren populair bij buitenlanders. Onder de doden bevindt zich ook een werknemer van een Amerikaanse organisatie die zich inzet voor kindsoldaten, een Ierse vrouw en elf Ethiopiërs en Eritreeërs, aldus de autoriteiten.

Na de aanslagen werd het hoofd van een Somaliër gevonden, hoogstwaarschijnlijk van een van de zelfmoordterroristen. Voor het leger bevestigde dit dat Al Shabaab erachter zat. ‘Ze hadden zoiets al langere tijd aangekondigd’, verklaarde een woordvoerder.

Een Al Shabaab-commandant in de Somalische hoofdstad Mogadishu prees de aanval. ‘Oeganda is een belangrijk ongelovig land dat de zogenaamde regering van Somalië steunt’, zei Sheik Yusuf Sheik Issa. ‘We weten dat Oeganda tegen de islam is, dus we zijn erg blij met wat in Kampala is gebeurd. Het is het beste nieuws dat we ooit gehoord hebben.’

Ethiopië was, met de VS, een van de eerste landen die de aanslagen veroordeelden. ‘Dit is een laffe aanslag van Al Shabaab-terroristen’, zei een regeringswoordvoerder in Addis Abeba. Ethiopië viel eind 2006 buurland Somalië binnen, om islamitisch-fundamentalistische groepen te verjagen, die daar enkele maanden eerder de macht hadden gegrepen en om de internationaal erkende Somalische interim-regering te steunen. De islamisten hergroepeerden zich en begonnen een opstand, die nog altijd aanhoudt; Ethiopië zelf trok zich begin 2009 terug uit zijn buurland.

Een vredesmacht van zesduizend man van de Afrikaanse Unie, ondersteunt en beschermt de interim-regering in de hoofdstad Mogadishu. Oeganda levert ruim de helft van de soldaten. Bovendien verleent Oeganda gastvrijheid aan troepen van de Somalische regering, die zijn getraind in door de VS en de EU betaalde programma’s. Dit verklaart waarom Al Shabaab Oeganda als doelwit ziet voor de opstandelingen.

Analisten wijzen op betrokkenheid van Al Qaida. Dubbele, gecoördineerde aanslagen zijn het handelsmerk geworden van de terreurorganisatie en daaraan gelieerde groeperingen. Al Shabaab wordt daartoe weliswaar gerekend, maar kwam nog niet eerder in actie buiten de Somalische grenzen. Vele buitenlandse ‘jihadstrijders’ zijn de laatste tijd naar Somalië gekomen, om zich bij Al Shabaab aan te sluiten.

Zaterdag had de Somalische president Sheikh Sharif Ahmed al zijn zorgen geuit over het groeiende aantal buitenlandse ‘jihadisten’ in zijn land en de bedreiging die ze vormen voor de veiligheid in de regio. Maandag zei hij dat de moord op onschuldige voetbalfans toonde hoe ‘kwaadaardig en smerig’ het karakter van de daders was en hoe belangrijk het is de regio te ontdoen van degenen die geen respect hebben ‘voor de heiligheid van voor menselijk leven’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden