Voetbalclub als staatsgeheim

Vandaag treedt FC Sheriff Tiraspol aan tegen Olympique Marseille in de play-offs van de Europa League. FC Sheriff? Kampioenen uit Transdnjestrië. 'Alles is hier gehuld in geheimen.'

TIRASPOL - Het is een voetbalclub waarvan maar weinig mensen hebben gehoord, uit een uithoek van het voormalige Sovjetimperium die nog veel minder mensen weten te vinden: FC Sheriff Tiraspol, de kampioen van Transdnjestrië.


De club werd ooit opgericht door een voormalige KGB-agent en speelt in een gebied dat vergeven is van de smokkelarij en waar de standbeelden van Lenin nog steeds trots overeind staan.


De aanhang van de club is een zootje ongeregeld, vaak gewelddadig. De leiding bewaart de meest simpele gegevens over de club -- zelfs de recente successen die FC Sheriff op de drempel van de Europese voetbalelite brachten -- als een staatsgeheim.


'Hier in Transdnjestrië is alles gehuld in geheimen', zegt Mihai Sitnic, sportjournalist voor de Moldavische website Fotbal.md. 'Ze willen niet dat iemand ook maar iets over deze club te weten komt. Alles is geheim.'


Toen de Sovjet-Unie uiteenviel, verklaarde Transdnjestrië, een 20 kilometer brede strook land, zich met militaire steun van Moskou onafhankelijk van Moldavië. De strijd liep in 1992 uit op een patstelling. Sindsdien volgt Transdnjestrië zijn eigen koers en dreef het onder hoede van Rusland steeds verder af van de rest van de wereld. Het heeft zijn eigen munt -- de plaatselijke roebel die buiten de grenzen vrijwel niets waard is -- politie en vlag, waarop nog steeds de hamer en sikkel prijken.


Op de een of andere manier heeft voetbal deze kloof weten te overbruggen. Aangezien Transdnjestrië door bijna niemand wordt erkend, inclusief de UEFA, speelt FC Sheriff ondanks alle onderlinge vijandigheid mee in de Moldavische competitie. En tot ergernis van de Moldaviërs blijft FC Sheriff maar winnen: de club heeft elf van de laatste twaalf landstitels gewonnen.


'Rusland! Rusland!'

Als de aanhangers van de club bij voetbalwedstrijden komen opdagen, levert dat meestal geen prettig schouwspel op. De Sheriff-fans schreeuwen 'Rusland! Rusland!' en beschimpen de Moldaviërs, die op het Westen gericht zijn en niets van Rusland moeten hebben. Maar met het winnen van de landstitel is één van de meest begeerde prijzen in de wereld van het voetbal binnen handbereik van de club gekomen: deelname aan de Champions League.


In de kwalificatieronde moest FC Sheriff het afleggen tegen Dinamo Zagreb. Maar de club speelt nog steeds mee voor de Europese beker. Vandaag moet FC Sheriff aantreden tegen Olympique Marseille.


FC Sheriff werd in 1997 opgericht door Viktor Goesjan, een voormalige KGB-officier. De club is inmiddels diep geworteld in het bedrijfsleven van de enclave. Van supermarkten tot tankstations, overal zie je het embleem van de club: een zwart-gele sheriffsbadge.


Die commerciële activiteiten hebben FC Sheriff tot de rijkste club van de Moldavische liga gemaakt en in staat gesteld allerlei getalenteerde spelers aan te kopen uit Afrika en Servië. Het stadion wordt beschouwd als één van de beste in Oost-Europa: een modern complex met een trainingsveld en een luxehotel.


'Ik hou niet van het veld hier', zegt Aleksandar Pesic, een Serviër die onlangs bij FC Sheriff tekende, vlak voor een wedstrijd in Ghidighici, een dorp onder de rook van de Moldavische hoofdstad Chisinau. 'Je moet het veld bij Sheriff in Tiraspol eens zien. Dat is echt super!'


Maar verder wil niemand veel kwijt over de club. 'Iedere Europese voetbalclub probeert zijn product aan de wereld te slijten, maar als wij FC Sheriff bellen, houden ze de kaken stijf op elkaar', zegt sportjournalist Sitnic.


Drijvende kracht

Op de vraag of we Goesjan, de drijvende kracht achter de club, mogen spreken, krijgen we van woordvoerder Vadim Koltsjev te horen: 'Het spijt me, maar niemand van de club wil u te woord staan.'


Goesjans onwil om te praten hangt mogelijk samen met de veranderingen die in Transdnjestrië op til lijken te zijn.


In december werd Igor Smirnov, die sinds 1990 president van de enclave was, weggestemd. Hij moest plaatsmaken voor Jevgeni Sjevtsjoek, een jonge advocaat van wie wordt gezegd dat hij een hervormer is. Sheriffs monopoliepositie floreerde onder Smirnov.


Volgens een rapport van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken uit 2010 had het bedrijf 'in feite de Obnovlenije-partij (Vernieuwingspartij) in zijn zak'. De partij had de meeste zetels in het parlement. Maar ook Sjevtsjoek behoort tot Obnovlenije. Hij was ooit ook vicevoorzitter van FC Sheriff.


'Het gaat ons om voetbal, niet om de inkomsten', zegt woordvoerder Koltsjev na één van de wedstrijden uit de kwalificatieronde voor de Champions League. 'We doen het niet voor het geld, voor Transdnjestrië of om Transdnjestrië op de kaart te zetten.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden