Voetbal is simpel: meteen aanvallen

Fascinerend aan het Nederlands elftal is hoe de factor Van Basten en de factor Kuijt zich mengen. Vandaag moet blijken of het samenspel voldoende is om in Skopje te winnen van Macedonivoor de WK-kwalificatie....

Van onze verslaggever Willem Vissers

Op het kruispunt van het Nederlandse voetbal is het een drukte van belang. Tal van ontwikkelingen vragen om voorrang. Zo gaan jonge Ajacieden beseffen dat voetballen meer is dan lekker tegen een balletje trappen. Bondscoach Van Basten wakkert het plichtsbesef aan en probeert de vrije doorgang van ideeen gedachten te waarborgen.

Het zijn interessante tijden voor het Nederlands elftal, dat afgezien van nieuwlichterij een regiment engeltjes aan zijn zijde wist tijdens de gewonnen ouverture tegen de Tsjechen. De voortrekkers Van Hooijdonk en Van Nistelrooij zien hun pleidooi voor meer opportunisme in het spel beloond. Aanvoerder Davids heeft iets van zijn ingetogenheid afgeschud en struint grappend en motiverend door de gelederen.

Sneijder zegt hardop dat de jonge Ajacieden meer van zich moeten leren afbijten. Van der Vaart, bankzitter vandaag, is aan het denken geslagen na opmerking van Van Nistelrooij tijdens het EK: dat hhet talent heeft maar de spits het karakter. Het ontloken fanatisme, ook van de met minder talent behepte Feyenoorder Kuijt, werkt aanstekelijk.

En dan is daar de bondscoach die in discussies over de staat van het Nederlandse voetbal terugkeert naar de eenvoud. Bovendien durft hij zich kwetsbaar op te stellen, als het om zijn onervarenheid gaat. Toen de naam Michels viel deze week, zei hij schalks: 'Dat was een echte trainer.'

Ook Van Basten heeft zijn twijfels. Hij weet dat hij na het weekeinde, als de voorbereiding op Finland-thuis begint, misschien een spits moet bedanken voor verleende diensten, omdat Van Nistelrooij dan weer speelgerechtigd is. En hij weet ook dat Macedoniit in het sjofele Gradski-stadion lastig kan zijn.

Op de vraag of Oranje vanaf het begin zal aanvallen of juist rustig begint, antwoordt de bondscoach: 'Meteen aanvallen.' Waarom? 'Begin je rustig, dan wordt de wedstrijd steeds meer een haastklus. Pas in de laatste tien minuten voetbal je dan zoals je het eigenlijk bedoelde. Dan kun je beter vanaf het begin een beetje haast maken.' Dat het zo simpel is, voetbal.

Verkeersagent Van Basten relativeert ook meteen de na de schrobbering tegen Bayern Mn opgelaaide roep om met name de Ajacieden naar het krachtcentrum te sturen, opdat het jonge grut kerel wordt. 'De beste training is hard trainen. Ik ben ook langzaamaan sterker geworden. Krachttraining had ik niet nodig. Als je voetbal traint, krijg je alles wat je nodig hebt. Conatie, souplesse, longinhoud.'

Misschien is dat een ouderwets standpunt. Het is sowieso maar mening en die kan zo worden ingeruild voor een andere, maar Van Basten poneert de stelling met grote vanzelfsprekendheid. De bondscoach van Jong Oranje, Foppe de Haan, vertelt vrijwel gelijktijdig dat trainer Gert-Jan Verbeek de selectie van Heerenveen tegenwoordig elke ochtend van negen tot tien uur naar de fitnessruimte dirigeert. Pas daarna gaan de spelers het veld op.

Heerenveen kijkt daarbij naar AC Milan, dat van alle Europese topclubs het verst is in lichamelijke en mentale begeleiding, door de aanwezigheid van clubpsychologen en een laboratorium.

Van Basten is wel weer de man van het groepsgesprek. Gezellig. Nuttig. Woensdag had de selectie een onderhoud dat nauwelijks over voetbal ging, met de veelbesproken mentale begeleider Erik Reep als gespreksleider.

Van Basten: 'Dat is een idee van mezelf. We moeten het belang ervan niet overdrijven, maar het is leuk om elkaar beter te leren kennen.' Hij merkt dat steeds meer spelers iets durven te zeggen tijdens zo'n sessie. Zo leggen ze iets van hun persoonlijkheid bloot en zullen ze, als puntje bij paaltje komt, misschien meer voor elkaar overhebben op het veld.

Ook speltechnisch gezien bestaat duidelijkheid, hoewel Van Basten vooraf vrijwel niets loslaat over de opstelling. Hij noemde de strijdwijze tegen de Tsjechen, met slechts drie verdedigers, een uitzondering. Tegen Macedonieert de ploeg terug naar het uitgangspunt van de Cruijff-leerling: 4-3-3. De achterhoede bestaat vermoedelijk uit De Jong, Heitinga, Cocu en Bouma. Het driemansmiddenveld speelt met de zogenoemde punt naar achteren, met Van Bommel op rechts, Sneijder in het midden en Davids op links.

Voorin zijn de buitenspelers (Kuijt op links en Castelen op rechts) gehandhaafd. Tal van volgers verwachten Ron Makaay in de spits, maar Pierre van Hooijdonk is ervan overtuigd dat hij, de man van beide doelpunten tegen Tsjechispeelt, en daar leek het ook op tijdens de afsluitende training.

Van Basten vindt nog steeds dat Makaay met zijn klasse meer moet meedoen in de combinaties. 'Bayern Mn laat zich in de Duitse competitie ver terugzakken en Makaay loert op een paar kansen. Wij willen toch een ander aanvalsspel.'

Van Hooijdonk dus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden