Voertuigen bouwen volgens de wensen van commando's

Ervaring met motorcrossmotoren hielp Defenture bij het ontwerpen van de Vector, een defensievoertuig van Nederlandse makelij. Het zijn gunstige tijden voor de legermateriaalmarkt. 'De wereld staat in de fik.'

De fabriekshal van Defenture in Tiel. Beeld Marcel Wogram / de Volkskrant

'Briljant. We zijn hier in Nederland zo vreselijk goed in.' Gerard Rond (60) kijkt bijna ontroerd naar het voertuig in de fabriekshal van zijn bedrijf Defenture in Tiel. Hier moet een groot bedrijf uit de grond worden gestampt dat de Amerikaanse defensiegiganten General Dynamics en Boeing jaloers moet maken.

In maart begint de productie te lopen. Dit jaar wordt de rest van de serie van 50 afgeleverd aan het korps commandotroepen van het Nederlandse leger: een zelf ontwikkeld licht tactisch voertuig, door defensie Vector genoemd.

Inmiddels zijn ze uit alle werelddelen al in Tiel wezen kijken naar dit nieuwe wonder van innovatie: Italianen, Indonesiërs en zelfs de Amerikanen van Delta Force. Het voertuig blinkt in alle onderdelen uit: eenvoud, wegligging, snelheid en comfort. Er is veel ruimte voor bagage. Communicatie-apparatuur en munitie zijn bij de hand. Het kan ieder terrein aan: hoe onherbergzaam ook. En het is licht genoeg om probleemloos in een Chinook-helikopter te worden vervoerd.

Rond: 'Pantservoertuigen zijn de laatste decennia steeds zwaarder geworden. Reden is de groeiende angst voor bermbommen. Maar het gevolg is dat ze door hun gewicht in ruw terrein niet meer functioneren en vast komen te zitten. Dat zal met de Vector niet gebeuren. Die is juist bestemd voor ruw terrein waar de bermbommen niet liggen. Die is licht en kan met een knop 18 centimeter omhoog worden getild waardoor het zelfs in diep woestijnzand blijft rijden.'

De trots is begrijpelijk. Toen Rond met ceo Henk van der Scheer (48) drie jaar geleden Defenture begon, zei iedereen dat wat ze wilden niet kon: een voertuig bouwen zoals de commando's en special forces dat graag zouden hebben. Zelfs toen er een contract lag, verstrekten banken en andere financiers geen werkkapitaal. 'Ik werd gek van de afwijzingen. Ten slotte is het de Rabobank geweest die ons na veel aarzelingen heeft geholpen', zegt Van der Scheer. En ook VDL, de onderneming die onder meer de Minifabriek in Born heeft, is aandeelhouder geworden.

Defenture

Waar: Tiel
Sinds: 2013
Aantal werknemers: 30
Jaaromzet: 10 miljoen euro in 2017

Gerard Rond (links) en Henk van der Scheer bij defensievoertuig Vector. Van der Scheer is ceo van Defenture, Rond ontfermt zich over de marketing en de testritten. Beeld Marcel Wogram / de Volkskrant

Rond schat dat er een markt moet zijn voor zeker 11 duizend van deze voertuigen. Alleen al bij de bekende NAVO-landen. 'Dit is nu de fabriekshal, maar dat zal het Research & Development-centrum worden. We hebben alvast grond rondom opgekocht om de fabriekshal neer te kunnen zetten', denkt hij verder.

De markt voor legermateriaal is ideaal. 'De wereld staat in de fik', zegt Rond. Alle lidstaten van de NAVO zijn zich ervan bewust dat ze de uitgaven voor hun defensie moeten verhogen. En zo zij zich dat niet bewust waren, heeft de nieuwe Amerikaanse president Trump ze dat nu wel ingepeperd. De VS zullen niet langer alleen de rekening van de NAVO betalen. Meer orders voor Defenture gloren. Het ministerie van Defensie heeft een vervolgorder van 515 voertuigen voor de luchtmobiele brigade aanbesteed. De aanbesteding lijkt op maat voor Defenture. 'Dit wordt een exportproduct', roept hij. Dat is opvallend voor een land dat historisch nauwelijks een auto-industrie heeft gehad, laat staan een defensie-industrie. 'Dat betekent niet dat we het niet kunnen. Wij zijn geweldig goed in ontwerpen. Kijk maar hoe veel Nederlanders er bij de grote fabrikanten werken.'

Gerard Rond komt uit een milieu van sleutelaars en ondernemers. Zelf was hij tussen 1977 en 1992 een topper in de motorcross. Met zijn eerste motor, zelfgebouwd, werd hij Nederlands kampioen.

Na zijn motorsportloopbaan fabriceerde hij schokbrekers voor onder meer mountainbikes onder de naam Rond WP. In 2004 verkocht hij het bedrijf aan de Duitse onderneming Magura. Rond besloot heel iets anders te doen. Hij kocht in Loon op Zand een terrein van 40 hectare en begon daar een evenementenbedrijf onder de naam Experience Island. Hier kunnen bedrijven en clubs feesten houden met spectaculaire evenementen als quadrijden, survivaltochten en bootraces. 'Hier sprak ik met instructeurs van voormalige commando's die in Afghanistan, Mali en Irak hadden gediend. Zij informeerden mij over het materiaal waarmee zij hadden moeten werken.' Rond besloot deel te nemen aan de aanbesteding voor de Vector. Hij gebruikte zijn motorcrosservaring en wist de aanbesteding te winnen.

Het begon met een ontwerp voor een diesel-quad die geschikt is voor snelle acties. Ze moesten niet alleen aangepast zijn voor ruw terrein, maar ook gewonden kunnen vervoeren (het eerste halfuur nadat iemand gewond raakt, is beslissend voor zijn overleven) en meerdere passagiers kunnen vervoeren. Daarnaast moesten ze oerdegelijk zijn. Rond bouwde een quad die op vuile brandstoffen kan rijden en twee gewonden kan vervoeren. Defensie was enthousiast.

Er werd een pre-serie van de Vector gebouwd die afgezien van de motor, versnellingsbak en tussenbak helemaal zelf werd gebouwd van Nederlandse componenten. Met ingenieuze snufjes, zoals drie tanks zodat het voertuig niet stilstaat als er een wordt geraakt en aparte accu's voor het starten van de auto en de communicatie. 'Als de accu van de auto leeg is, kun je nog altijd iemand bereiken om je op te halen.' Daarnaast werd voldaan aan alle NAVO-specificaties. Rond en Van der Scheer noemden het vehikel zelf Air Transportation Tactical Vehicle (ATTV), maar Defensie gaf er de krachtig klinkende naam Vector (Versatile Expeditionary Commando Tactial Off Road) aan. Het Nederlandse leger heeft het eigen fabrikaat in de armen gesloten. Generaal de Kruijf doopte het prototype met een fles Ben Nevis whisky. Tom Middendorp, nu de hoogste commandant van het leger, reed onlangs tijdens een congres met de Vector het podium op.

Rond heeft de dagelijkse leiding gedelegeerd aan Henk van der Scheer, een manager die hij van jongaf al kent. Hij doet alleen de marketing en de testritten. Dat kan hij als voormalig motorcoureur als geen ander. Vier keer reed hij Parijs-Dakar, zodat hij weet wat ruw terrein is. Ook Defensie heeft zelf vier pre-series van de Vector getest onder de meest bizarre omstandigheden. Eén is voor een mijnbeschermingstest afgeschreven.

In de hal staan nu vijf stations waar de wagens worden geassembleerd: dertig uur per station en 150 uur in totaal. Rond denkt voldoende personeel aan te kunnen trekken. Hogeschool Arnhem heeft een automotive-afdeling. En Rheinmetall in Ede, een Duits defensiebedrijf, schrapt honderd banen vanaf medio 2018.

Rond denkt intussen verder: van de Vector moeten nog vele andere types te maken zijn: zeker vijf heeft hij er al in zijn hoofd zitten, inclusief een ambulance.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden