nieuws

‘Voedselmiljardairs’ zien vermogen bijna verdubbelen door hoge prijzen en hongersnood, berekent Oxfam

Terwijl voor honderden miljoenen mensen door de hoge voedselprijzen een hongersnood dreigt, zijn er enkele tientallen miljardairs bijgekomen die daarvan profiteren. De voedselcrisis en ook de daardoor toenemende ongelijkheid is een belangrijk agendapunt op het World Economic Forum, dat maandag in het Zwitserse Davos van start gaat.

Michael Persson
Sprinkhanenplaag in Kenia.  Beeld AFP
Sprinkhanenplaag in Kenia.Beeld AFP

Volgens een telling van Oxfam is het aantal ‘voedselmiljardairs’ de afgelopen twee jaar met 62 gestegen tot 245. De ontwikkelingsorganisatie rekent daartoe eigenaren van bedrijven in de voedselketen, van handelaren in agrarische grondstoffen tot supermarkten. Hun gezamenlijke vermogen is de afgelopen twee jaar met 382 miljard dollar gestegen. Dat komt neer op een toename van 45 procent.

De prijsstijging begon tijdens de pandemie, en is doorgegaan door de oorlog in Oekraïne. Rusland en Oekraïne samen leveren 12 procent van de wereldwijd verhandelde grondstoffen voor voedsel. Oekraïense boeren kunnen hun graan en zonnebloemolie lastig exporteren door de Russische blokkade van de Oekraïense haven Odessa aan de Zwarte Zee. Oekraïne zelf heeft daar mijnen gelegd.

India

De tarweprijzen liggen nu meer dan 50 procent hoger dan begin dit jaar. Extreme weersomstandigheden verergeren de problemen. India wil al zijn graan vooral voor zichzelf houden, na een hittegolf die de oogst in gevaar brengt. China heeft ook al gewaarschuwd dat dit jaar de oogst zal tegenvallen, omdat er door regen later is gezaaid dan normaal. In de graangebieden van de Verenigde Staten en Frankrijk dreigt juist droogte.

Vorige week waarschuwde secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties voor een wereldwijd tekort aan voedsel dat jaren kan aanhouden. Het aantal mensen dat niet zeker weet of het genoeg te eten krijgt is met 440 miljoen gestegen tot 1,6 miljard, becijferde The Economist, dat deze week zijn omslag wijdt aan de dreigende crisis: een illustratie van drie korenaren met doodshoofden in plaats van korrels.

Daar profiteert een select gezelschap van. Oxfam richt zijn pijlen in het onderzoek Profiting from Pain in het bijzonder op de Amerikaanse familie Cargill, die een van de grootste private ondernemingen in agrarische grondstoffen ter wereld runt. De op tien na rijkste familie ter wereld kreeg er de afgelopen twee jaar 43 miljard dollar bij, een toename van 65 procent, en mocht vier nieuwe miljardairs bijschrijven op het scorebord van de ongelijkheid (in totaal hebben ze er nu twaalf).

IMF

Oxfam pleit voor een tijdelijke crisisbelasting van 90 procent op de overwinsten van ondernemingen, en een permanente vermogenstaks oplopend tot 5 procent voor miljardairs. The Economist pleit in een commentaar voor financiële steun van het Internationaal Monetair Fonds IMF aan arme landen om hun dure graanimporten te betalen, en eventuele kwijtschelding van schulden. Daarnaast is er ook ruimte voor een efficiënter gebruik van graan, signaleert The Economist: veel graan wordt verwerkt tot diervoer. Minder vlees eten is efficiënter.

Of daar in Davos afspraken over kunnen worden gemaakt is de vraag. De bijeenkomst van politici (onder wie vier leden van het Nederlandse kabinet, onder aanvoering van premier Rutte) en de rijken der aarde zoeken de oplossing meestal in (meer) economische groei. De Noorse Forumvoorzitter Børge Brende zei in een interview met persbureau Associated Press dat Oekraïne niet het enige probleem is, en waarschuwde vooral voor een nieuwe recessie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden