VO-raad: geef opnieuw schooladvies na tweede jaar middelbare school

Middelbare scholen moeten alle leerlingen aan het einde van het tweede jaar een advies gaan geven over het examenniveau. Daardoor vermindert de stress rond het basisschooladvies en krijgen kinderen van laagopgeleide ouders meer kansen, stelt de VO-raad vandaag.

Scholieren in het Rijnlands Lyceum.Beeld anp

Zo'n tweede schooladvies moet de problemen die ontstaan door de vroege selectie in het Nederlandse onderwijs verminderen. Kinderen krijgen nu aan het einde van de basisschool een advies en stromen dan door naar vmbo, havo of vwo. De schotten tussen die sporen zijn weinig poreus. Het is net een 'sjoelbak', zegt voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad, de organisatie van middelbareschoolbesturen. Eenmaal in een vak, kom je er niet meer uit.

Vorig jaar constateerde de Inspectie voor het Onderwijs dat die sjoelbak de kansenongelijkheid vergroot. Zo weten hoogopgeleide ouders hogere schooladviezen los te peuteren doordat ze mondiger zijn en meer investeren in bijlessen voor hun kinderen. Ook waarschuwde de inspectie dat het aantal brede brugklassen (zoals havo/vwo) afnam, wat leidt tot nog vroegere selectie.

'Nu wordt er toegewerkt naar het eindexamen en kunnen leerlingen onderweg alleen maar blijven zitten', zegt Rosenmöler. 'Er moeten onderweg meer beoordelingsmomenten worden ingelast.' Met dit plan wil de VO-raad dat mogelijk maken.

Onderwijskundige Louise Elffers van de Universiteit van Amsterdam, die onderzoek deed naar kansenongelijkheid in het onderwijs, is positief. 'Leerlingen moeten niet opgesloten blijven in het vakje waarin ze met het schooladvies in groep acht worden geplaatst.'

Voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raadBeeld anp

Maatwerk

Om dit plan te laten slagen moeten leerlingen in de eerste twee jaar van de middelbare school wel echt de kans krijgen om vakken op een hoger niveau te volgen, zegt Elffers. 'Want geef je een leerling op de grens van havo en vwo twee jaar les op havo-niveau, dan zal na twee jaar waarschijnlijk blijken dat het een havo-leerling is. Dat is een zichzelf waarmakende voorspelling. Terwijl diezelfde leerling het ook zou redden op het vwo, als hij uitgedaagd wordt.'

Ook vergt het plan het een en ander van de scholen, zegt Elffers. 'De trend is dat het aantal brede brugklassen afneemt en het aantal categorale scholen - met alleen mavo of alleen gymnasium - stijgt. Dit plan vraagt scholen zich juist flexibeler op te stellen en leerlingen van verschillende niveaus te verwelkomen.'

Rosenmöller zou middelbare scholieren overigens het liefst nog veel vaker beoordelen: elk jaar. 'We zouden toe moeten naar een leerlingvolgsysteem, naar maatwerk over het hele traject', zegt hij. Daar hangt wel een pittig prijskaartje aan, realiseert hij zich. 'Niet voor niets komen we met dit advies aan de vooravond van een nieuw kabinet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden