VN zeggen het nu ook: Noord-Korea martelt, verkracht en moordt

De Noord-Koreaanse regering pleegt op grote schaal misdaden tegen de menselijkheid. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human Rights Watch zeggen dit al jaren, maar nu komen de Verenigde Naties tot dezelfde conclusie. Een VN-commissie bericht na een jaar onderzoek over 'ongehoorde gruwelijkheden'. 'Deze schendingen tonen een land dat geen gelijke kent in de huidige wereld.'

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un schudt handen met een onderdaan op een foto vrijgegeven door de Noord-Koreaanse autoriteiten. Beeld reuters

De opsomming van misdaden is lang en gruwelijk: vernietiging, moord, slavernij, marteling, opsluiting, verkrachting, gedwongen abortus, seksueel geweld, vervolging om politiek, religie, ras en sekse, gedwongen migratie, verdwijnen van mensen. De VN-commissie deed een jaar onderzoek en sprak meer dan tachtig slachtoffers en getuigen in Seoul, Tokyo, Washington en Londen, maar kreeg geen toegang tot Noord-Korea zelf.

Het rapport staat vol van getuigenverslagen van martelingen die de naar schatting 80.000 tot 120.000 Noord-Koreanen in strafkampen verspreid over het land doormaken. Wie wordt aangemerkt als tegenstander en niet direct wordt doodgeschoten, komt terecht in een van de minstens vier grote strafkampen. Officieel bestaan die niet, maar het bestaan ervan blijkt uit satellietbeelden en verklaringen van gevluchte Noord-Koreanen. Zelden verlaat iemand levend zo'n kamp. De staat heeft volgens de commissie de dood van 'honderdduizenden mensen veroorzaakt'.

Zwangere vrouwen mishandeld
Een getuige beschrijft dat een hoogzwangere vrouw net zo lang door bewakers werd geschopt tot zij vroegtijdig beviel. Daarna trapten bewakers de foetus dood en de vrouw bewusteloos. Een andere vrouw die beviel van een baby in een strafkamp werd door een bewaker gedwongen het kind te verdrinken.

Noord-Koreanen voor de standbeelden van de vroegere leiders Kim Il-Sung en Kim Jong-il in Pyongyang. Beeld afp

De VN-onderzoekers schetsen martelpraktijken die gevangenen vaak dwingen tot het bekennen van misdaden die ze niet hebben begaan. Een martelkamer in een strafkamp beschikte onder andere over een tank met koud water, kettingen om mensen ondersteboven aan op te hangen, lange naalden die werden ingebracht onder de nagels van gevangenen en een chilipeperbrouwsel dat via de neus werd ingebracht.

Een gevangene vertelt dat ze urenlang in een vat met ijskoud water moest staan, alleen als ze op haar tenen stond kon ze net met haar neus boven water komen. Een voormalige kampmedewerker beschrijft een kooi die zo klein is dat de bloedsomloop wordt belemmerd en het lichaam opzwelt.

'Nazi-gruwelen'
De Noord-Koreaanse misdaden tegen de menselijkheid 'lijken sterk op de gruwelen uit het tijdperk van de nazi's', stelt voorzitter Michael Kirby van de onderzoekscommissie tegenover persbureau Reuters. Volgens de commissie kunnen 'honderden' Noord-Koreaanse regeringsambtenaren verantwoordelijk worden gehouden voor de gruweldaden. Ook buurland China is mogelijk medeplichtig aan de misdaden doordat het Noord-Koreaanse migranten terugstuurt naar de dictatoriale staat.

Terwijl militaire uitgaven de hoogste prioriteit krijgen in Noord-Korea en de elite volop luxegoederen importeert, zijn honger en ondervoeding wijdverspreid, concluderen de onderzoekers. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International schat dat sinds de jaren '90 bijna één miljoen Noord-Koreanen door hongersnood om het leven zijn gekomen.

De VN-commissie heeft een stap zonder precedent genomen: zij heeft een brief geschreven aan een zittend staatshoofd waarin zij schrijft dat de schuldigen aan de grootschalige misdaden, 'waaronder mogelijk uzelf', terecht moeten staan voor het Internationaal Strafhof in Den Haag (ICC). Dat voorstel is overigens in de huidige omstandigheden kansloos: Noord-Korea is niet aangesloten bij het ICC, en daarom zou het Strafhof alleen met toestemming van de Veiligheidsraad in actie kunnen komen. China, bondgenoot van het regime in Pyongyang, zegt dat te zullen dwarsbomen omdat via 'dialoog' naar een oplossing moet worden gezocht.

VN-onderzoeker Michael Kirby presenteert het rapport over mensenrechtenschendingen in Noord-Korea. Beeld epa
 
De Noord-Koreaanse misdaden tegen de menselijkheid lijken sterk op de gruwelen uit het tijdperk van de nazi's.

'Complot en verzinsels'
Noord-Korea doet het onderzoek af als 'een complot' en 'verzinsels'. Het land liet in een reactie weten dat het de bevindingen van de onderzoekers 'categorisch en geheel verwerpt'. Het land schildert het rapport af als een poging van de EU, de VS en Japan om aan te sturen op een regimeverandering.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch dringt er in reactie op het rapport bij de VN-Veiligheidsraad op aan nu echt actie te ondernemen. 'Door de eenzijdige focus op de nucleaire dreiging van Noord-Korea heeft de Veiligheidsraad geen oog voor de misdaden van de leiders die een systeem hebben opgetuigd van publieke executies, verdwijningen en massale uithongering', zegt directeur van HRW Kenneth Roth. Hij pleit voor een VN-tribunaal voor Noord-Korea dat de Veiligheidsraad zou moeten opzetten. Misdaden die voor 2002 zijn gepleegd, voor oprichting van het ICC, zouden dan ook kunnen worden vervolgd. HRW publiceerde vandaag een video met getuigenverslagen uit de strafkampen.

De gruwelijke berichten zijn niet nieuw. Gevluchte gevangenen weten af en toe het land te ontsnappen en smokkelen hun verhalen met zich mee. Twee jaar geleden verschenen gruwelijke tekeningen van een ontsnapte kampbewoner. De schetsen zijn even eenvoudig als schokkend. Op een van de tekeningen is een zwangere vrouw te zien. Ze is naakt en geblinddoekt en staat vastgebonden aan een boom. Tegenover haar staat een man in uniform met twee messen. Naast haar, op de grond, liggen skeletten. Het onderschrift luidt: 'Het is verboden om zwanger te worden in het kamp. Als een vrouw toch zwanger is, wordt haar buik opengesneden door bewakers, de foetus weggegooid, en de vrouw geëxecuteerd.'

Amnesty International schat het aantal mensen in strafkampen nog hoger dan de VN, er zouden meer dan 200.000 mensen vastzitten in de Noord-Koreaanse kampen. De misdaden in de totalitaire staat zijn vaak zeer arbitrair, het kleinste geluid van (vermeende) kritiek kan een enkele reis naar het strafkamp betekenen. Veel gevangenen hebben geen idee waarvoor ze worden vastgehouden.

Hieronder zijn een aantal van de tekeningen te zien. Waarschuwing: de afbeeldingen zijn zeer expliciet.

Noord-Koreaanse soldaten salueren bij de standbeelden van voormalige leiders Kim Jong Il en Kim Il Sung. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden