VN wil eind aan Israëlische nederzettingen, VS gebruikt geen veto

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft vrijdag door een onthouding van de Verenigde Staten een resolutie aangenomen die Israël opdraagt te stoppen met het bouwen van nederzettingen in bezet Palestijns gebied. De onthouding is een breuk met het tientallen jaren oude beleid van de VS om Israël in de VN via een Amerikaans veto in bescherming te nemen.

De VN veiligheidsraad tijdens de stemming om een eind te maken aan de Israëlische nederzettingen op Palestijns grondgebied. Beeld epa

De resolutie werd gisteren in de vijftien leden tellende Veiligheidsraad ingediend door Nieuw-Zeeland, Maleisië, Venezuela en Senegal. Dat gebeurde een dag nadat Egypte onder druk van Israël en van de aankomende Amerikaanse president Donald Trump het voorstel juist had teruggetrokken. Israël en Trump hadden de regering van president Barack Obama opgeroepen de resolutie te vetoën.

De resolutie, die de bouw van Isra­elische nederzettingen veroordeelt als een flagrante schending van het internationaal recht, werd aangenomen met veertien stemmen voor en onder luid applaus. Het is de eerste resolutie die de Veiligheidsraad over het Israëlisch-Palestijnse conflict heeft aangenomen in bijna acht jaar.

Historische terechtwijzing

Volgens de resolutie hebben de Israëlische nederzettingen die zijn gebouwd in de Palestijnse gebieden, inclusief Oost-Jeruzalem, die Israël sinds 1967 bezet houdt, geen wettelijke basis. De resolutie roept op tot een onmiddellijke stopzetting van alle Israëlische bouwactiviteiten omdat dit noodzakelijk is om de tweestatenoplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict overeind te houden.

Waarnemers zien de Amerikaanse weigering om zoals gebruikelijk het vetomiddel in te zetten als een historische terechtwijzing van de VS aan oude bondgenoot Israël. Het is een afscheidssalvo van president Obama, die een slechte verstandhouding had met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Obama heeft lang geprobeerd het Israëlische nederzettingebeleid bij te stellen als opmaat voor nieuwe vredesbesprekingen.

De Amerikaanse onthouding kan ook worden gezien als een lange neus van de vertrekkende Democratische president Obama aan zijn Republikeinse opvolger Trump, een zelfverklaard groot vriend van Israël, en aan een aantal Republikeinse senatoren die de regering afgelopen dagen hadden opgeroepen om haar veto in te zetten.

Het blijven bouwen van nederzettingen ondermijnt de veiligheid van Israël in ernstige mate, zei Samantha Power, de Amerikaanse VN-ambassadeur gisteren na de Veiligheidsraadszitting. 'De VS hebben de boodschap dat de nederzettingenbouw moet worden gestaakt bijna 50 jaar herhaald. Je kunt niet tegelijk de uitbreiding van Israëlische nederzettingen verdedigen en een tweestatenoplossing die het conflict kan beëindigen', aldus Power.

Samantha Power, de Amerikaanse VN-ambassadeur Beeld epa

Schandalig

De Israëlische minister van Energie Yuval Steinitz verklaarde gisteren direct dat de VS Israël in de steek hebben gelaten. 'Dit is geen resolutie tegen nederzettingen, het is een anti-Israël-resolutie, tegen het Joodse volk en tegen de staat van de Joden. De VS hebben vanavond hun enige vriend in het Midden-Oosten in de steek gelaten.'

De Amerikaanse ommezwaai leidde tot boze reacties van de oppositie in het Congres. Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, vond het besluit 'absoluut schandalig' en noemde het een 'klap voor de vrede'. De invloedrijke senator John McCain zei dat de VS zich hiermee 'schuldig hebben gemaakt aan deze ongehoorde aanval'. Trump twitterde dat het voor de VN anders wordt na 20 januari, de dag van zijn inauguratie.

Premier Netanyahu stelde in een verklaring dat de regering-Obama achter de schermen heeft 'samengespannen' met de tegenstanders van Israël in de Veiligheidsraad. Israël kijkt ernaar uit om samen te werken met president-elect Trump en met haar vrienden in het Congres, aldus Netanyahu, 'teneinde de schadelijke gevolgen van deze absurde resolutie teniet te doen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.