VN-troepen bieden journalist meestal wel hulp

De moord op Sander Thoenes is aanleiding voor een debat over de rol van vredestroepen. Is de Australische vredesmacht in gebreke gebleven als het gaat om bescherming van verslaggevers?...

Moeten vredestroepen ook journalisten beschermen? De roep daarom zwelt aan naar aanleiding van de moord in Dili op de Nederlandse journalist Sander Thoenes. Van de International Federation of Journalists tot het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren: ze vinden allemaal dat de Australische vredesmacht te weinig doet om de circa honderdvijftig aanwezige verslaggevers te beschermen.

De laatste jaren is een heuse werkrelatie ontstaan tussen militairen en journalisten. Wie verslag wil doen van een vredesoperatie meldt zich bij aankomst bij de persbalie van KFOR, SFOR of Interfet en vraagt om een pasje dat doorgang verzekert bij VN-wegblokkades. Wie mee wil met een VN-konvooi , moet een formulier tekenen waarin het leger iedere verantwoordelijkheid afwijst.

Maar als puntje bij paaltje komt, verzekeren oorlogsverslaggevers, zijn VN-troepen over het algemeen hulpvaardig. Toen dit jaar NAVO-troepen Kosovo introkken, stonden alleen al aan de Macedonische grens tweeduizend journalisten te trappelen. Die kregen desgevraagd informatie over veilige routes en vaak ook vervoer en voedsel.

Niets van dit alles in Oost-Timor. De VN-macht onder leiding van Australiërs bekommert zich niet om de pers. De journalisten, verspreid over twee hotels en een oud klooster, hebben om een half dozijn bewakers gevraagd. Interfet-commandant Cosgrove liet weten dat zijn prioriteiten elders liggen. Wel zette hij dinsdag helikopters in om een Britse en Amerikaanse journalist te redden. Na de dood van Thoenes besloot hij geen nieuwe journalisten toe te laten wegens een gebrek aan voedsel en medicamenten. Gevolg : veel journalisten willen weer weg omdat het te onveilig is.

'Een slechte zaak', vindt voorzitter R. Abram van de journalistenvereniging NVJ. 'Natuurlijk kan hun veiligheid niet gegarandeerd worden. Maar ik verwacht van een VN-vredesmacht dat zij minimaal twee keer per dag een briefing organiseert. Met onder meer informatie over waar het wel en niet veilig is.' Volgens Abram wreekt het zich dat het Australische leger te weinig ervaring heeft met vredesmissies.

Dat geldt niet voor NAVO-militairen die zijn gaan beseffen dat media grote invloed hebben op het verloop van vredesoperaties. Zij realiseren zich dat hun opdracht kan worden bijgesteld door politici die zich de publieke opinie aantrekken. Daarom schrijft de jongste NAVO-doctrine regelmatige briefings voor en eventueel bescherming.

Volgens het ministerie van Defensie zijn journalisten niet goed te beschermen. 'Als ze bij ons aankloppen zullen we onderdak en bescherming bieden', verzekert een woordvoerder. 'Maar zodra de journalist er alleen op uitgaat, kunnen we slechts advies geven. En misschien een kogelwerend vest als we er een over hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden