VN-tribunaal wil Wiranto berechten

De Verenigde Naties hebben de voormalige chef-staf van het Indonesische leger, generaal Wiranto, in staat van beschuldiging gesteld voor zijn rol in de bloedige gebeurtenissen in Oost-Timor van 1999....

Wiranto is de belangrijkste van acht personen die zich zullen moeten verantwoorden voor het speciale VN-tribunaal in Oost-Timor. De anderen zijn de voormalige Indonesische gouverneur in Oost-Timor Abilio Soares en zes hoge militairen.

De kans dat zij daadwerkelijk zullen terechtstaan is klein. Indonesië weigert stelselmatig verdachten uit te leveren aan het VN-tribunaal. Het heeft een eigen 'ad hoc tribunaal' in het leven geroepen, waar een twintigtal verdachten terechtstaat. Tot dusver heeft dit tribunaal vijf mensen, onder wie Soares, veroordeeld tot - relatief - zeer lage straffen. De meeste militaire verdachten gaan vrijuit.

Wiranto, die nummer één staat op de VN-lijst van verdachten, is door het Indonesische tribunaal alleen maar gehoord als getuige. Hij heeft daar alle kans gekregen zijn onschuld te betuigen. De Indonesische troepen, hield hij vol, hebben uitsluitend geprobeerd de chaos in Oost-Timor te bezweren.

De Verenigde Naties denken daar anders over. Het Indonesische leger steunde en bewapende de milities die na het referendum aan het moorden sloegen. De troepen zelf hebben actief meegedaan aan de moordpartijen. Een Nederlands politie-onderzoek heeft sterke aanwijzingen opgeleverd dat de Nederlandse journalist Sander Thoenes door Indonesische militairen is doodgeschoten.

De VN hebben de aanklachten en arrestatiebevelen tegen Wiranto en de zeven anderen naar Indonesië gestuurd en naar Interpol, wat betekent dat Wiranto kan worden opgepakt zodra hij Indonesië verlaat. In Indonesië zelf heeft hij niets te vrezen. De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, Hassan Wirayuda, heeft al laten weten dat Jakarta zich niets van de VN-aanklacht zal aantrekken. 'Wie heeft de VN het mandaat gegeven Indonesiërs aan te klagen? Op basis waarvan? Met welk gezag?'

Wiranto zelf houdt zich op de achtergrond. Sinds hij is afgetreden als chef-staf heeft hij zich naar buiten toe alleen als zanger geprofileerd, en een zeer succesvolle zwijmel-cd geproduceerd ('Mijn Indonesië, voor jou').

Achter de schermen werkt Wiranto echter aan een terugkeer naar het centrum van de macht. De Golkar, de nog altijd machtige partij die ex-dictator Soeharto meer dan dertig jaar heeft gesteund, heeft Wiranto vorige week genoemd als een mogelijke presidentskandidaat. De ex-generaal staat op het lijstje van vijf kandidaten waaruit de Golkar de man zal kiezen die het in 2004 zal opnemen tegen Megawati Soekarnoputri.

Het door de Verenigde Naties georganiseerde referendum van 1999 maakte een einde aan de bezetting van de voormalige Portugese kolonie door Indonesië, dat Oost-Timor in 1975 had ingenomen. De VN hebben het gebied bestuurd totdat het vorig jaar mei onafhankelijk werd.

Het VN-tribunaal heeft tot nu toe bijna 150 mensen aangeklaagd. De nieuwste aanklacht is echter, aldus VN-aanklager Stewart Alford, 'de belangrijkste tot dusver'. Op basis van vijftienhonderd getuigenverklaringen worden de verdachten verantwoordelijk gehouden voor 280 moorden en de gedwongen deportatie van tweehonderdduizend Oost-Timorezen naar het Indonesische West-Timor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden