nieuws

VN-topman eist onmiddellijk einde aan gewapende strijd tussen Israël en Palestijnse beweging Hamas

Secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties wil dat er onmiddellijk een eind komt aan de gevechten tussen Israël en de Palestijnse militante beweging Hamas. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu verklaarde zondag in een tv-toespraak juist ‘dat de operatie zo lang doorgaat als nodig is’. De internationale bezorgdheid groeit.

In Gaza-Stad krijgt een overlevende van een Israëlische raketaanval medische hulp. Beeld AFP
In Gaza-Stad krijgt een overlevende van een Israëlische raketaanval medische hulp.Beeld AFP

De VN zal er alles aan doen om een staakt-het-vuren tot stand te brengen, zei Guterres tijdens een spoedzitting van de Veiligheidsraad. Volgens de VN-topman kan de situatie in het hele Midden-Oosten door het geweld, dat vandaag zijn zevende dag ingaat, oncontroleerbaar worden. Guterres waarschuwde voor een humanitaire crisis en toenemend extremisme. ‘Deze zinloze cyclus van bloedvergieten, terreur en verwoesting moet onmiddellijk stoppen.’

Tijdens de spoedzitting van de V-raad beschuldigde de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Riyad al-Maliki Israël van agressie tegen het Palestijnse volk. De Israëlische VN-ambassadeur Gilad Erdan verweet Hamas aan te sturen op een oorlog met Israël. ‘Hamas koos ervoor de spanningen op te voeren’. De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi bekritiseerde de VS omdat die een duidelijke veroordeling van Israël zou blokkeren. Maar volgens VN-ambassadeur Linda Thomas-Greenfield werkt de VS hard aan een staakt-het-vuren.

Bij Israëlische luchtaanvallen op het centrum van Gaza-Stad werden zondagochtend vroeg diverse gebouwen verwoest. Daarbij kwamen volgens het ministerie van gezondheid in Gaza minstens 42 mensen om, onder wie 16 vrouwen en 10 kinderen. Zeker 50 mensen raakten gewond. Hamas op zijn beurt vuurde voor de zesde dag talloze raketten af op burgerdoelen in Israël, onder meer op de steden Ashkalon en Tel Aviv.

Dodelijkste aanval tot nu toe

De Israëlische luchtaanval was de dodelijkste tot nu toe op Gaza, een arme door Hamas bestierde Palestijnse enclave met twee miljoen inwoners, sinds het conflict met Israël een week geleden oplaaide. ‘Dit zijn momenten van horror die zich niet laten beschrijven. Alsof de stad door een aardbeving is getroffen’, zei Mahmoud Hmaid, een vader van zeven die zondag hielp met reddingswerkzaamheden tussen de puinhopen.

Eerder op zondag verwoestte het Israëlische leger bij een aanval op de stad Khan Younis in het zuiden van Gaza de woning van Yahya Sinwar, een van de belangrijkste politieke en militaire leiders van Hamas. Sinwar was niet thuis. Het is de derde Israëlische aanval in twee dagen op huizen van Hamasleiders, die vermoedelijk allemaal zijn ondergedoken. Het leger zegt niettemin tientallen kopstukken te hebben ‘geëlimineerd’.

Hamas vuurde volgens Israël vanuit Gaza tot nu toe meer dan 2.900 raketten af op Israël. Daarvan zouden er 1.150 zijn onderschept, 450 weigerden dienst of kwamen in Gaza zelf neer. Israël op zijn beurt voerde honderden luchtaanvallen uit op Gaza. Daarbij kwamen volgens Hamas 188 Palestijnen om, onder wie 33 vrouwen en 55 kinderen, en raakten 1.230 mensen gewond. Aan Israëlische zijde vielen 10 doden, waaronder twee kinderen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei zondag in een tv-toespraak ‘dat de operatie zo lang doorgaat als nodig is’. Israël wil zoveel mogelijk winst boeken voordat internationale bemiddeling tot een staakt-het-vuren leidt. Het land meent voldoende steun te hebben in het buitenland. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken zou 80 procent van 90 geconsulteerde landen Israëls ‘recht op zelfverdediging’ steunen.

Volgens een ingevoerde anonieme Egyptische diplomaat kan het liquideren van Hamasleiders internationale bemiddelingspogingen echter compliceren. Egypte werkt aan zo’n bemiddelingspoging, net als de Amerikaanse Midden-Oosten-gezant Hady Amr en buitenlandchef Josep Borrell van de Europese Unie. Het probleem is dat de VS noch Europese landen praten met Hamas, dat zij beschouwen als een terroristische organisatie.

Pro-Palestinademonstraties

Israël neemt intussen ook de internationale pers op de korrel. Vrijdag verspreidde het geruchten over een grondoffensief in Gaza (bedoeld om Hamas op het verkeerde been te zetten), zaterdag beschoot het een gebouw van 12 verdiepingen waarin diverse media hun burelen hadden, waaronder persbureau Associated Press en tv-zender Al Jazeera. Volgens Israël was ook de inlichtingendienst van Hamas er gevestigd, die de journalisten zou gebruiken als menselijk schild. Een uur voor de aanval waarschuwde het leger de eigenaar van het pand, waarop het kon worden ontruimd. Kort daarop werd het gebouw door drie raketten met de grond gelijk gemaakt.

De Amerikaanse topman van AP, Gary Pruitt, zei dit weekend dat het persbureau geen enkele aanwijzing had dat Hamas in het gebouw aanwezig was. ‘Dat is iets dat we zo goed mogelijk checken. We zouden onze journalisten nooit willens en wetens in gevaar brengen.’ Volgens bronnen rondom het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Israël de VS echter bewijs laten zien dat Hamas wel degelijk vanuit het pand opereerde.

Internationaal groeit intussen de bezorgdheid over het groeiende aantal burgerdoden. In talloze landen, waaronder Duitsland, Engeland, Indonesië, Pakistan, Spanje en ook Nederland, waren dit weekend pro-Palestijnse demonstraties. In Berlijn werden de protesten gewelddadig en raakten 90 agenten gewond, in Londen werden antisemitische leuzen geroepen. Paus Franciscus noemde de dood van onschuldige mensen zondag ‘onacceptabel’, en riep de strijdende partijen op het ‘pad van de vrede’ te kiezen.

De ‘vierde Gaza-oorlog’ tussen Israël en Hamas (de eerste drie waren in 2008, 2012 en 2014) begon een week geleden na botsingen tussen Palestijnse betogers en Israëlische ordetroepen bij de Al Aqsa-moskee in Jeruzalem, naar aanleiding van gedwongen huisuitzettingen van Palestijnse families in de stad. Hamas schoot raketten af op Israël, waarop Israël terugsloeg en Gaza ging bestoken. Gewelddadige onlusten braken ook uit in Israël zelf, tussen joodse en Arabische burgers, en op de bezette Westoever.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden