VN-secretaris Annan hoopt op gunstig teken van Saddam

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, onderneemt waarschijnlijk nog deze week een laatste poging om een militaire confrontatie met Irak te voorkomen....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Sinds vrijdag discussiëren Annan en de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad (de VS, Groot-Brittannië, Frankrijk, China en Rusland) over het 'raamwerk' en het 'exacte doel' van zijn missie naar Bagdad. De secretaris-generaal wil enige onderhandelingsruimte om met Irak tot een vergelijk te komen over het inspecteren van de omstreden 'presidentiële complexen'.

Daarnaast wil hij van de Iraakse leider Saddam Hussein een signaal krijgen dat hij niet tevergeefs naar Bagdad reist. Irak moet instemmen met alle inspecties van de Unscom, de speciale commissie die toeziet op de ontmanteling van Saddam Husseins geheime wapenarsenalen. De weigering van Bagdad om de Unscom-inspecteurs toegang te geven tot 'presidentiële' gebieden ter grootte van Parijs en Washington DC is de oorzaak van de huidige crisis.

De VS verzetten zich in principe niet tegen een laatste diplomatieke actie om een oorlog te vermijden, maar hebben nog geen toestemming gegeven voor Annans reis. Washington betwijfelt of Annan in staat is Saddam op andere gedachten te brengen. Annan zelf heeft evenmin behoefte aan een vergeefse trip. Hij wil niet het voorbeeld volgen van secretaris-generaal Perez de Cuellar, die in 1991 een bemiddelingspoging in Bagdad zag mislukken.

De VS hebben vooral bezwaar tegen een voorstel om de wapeninspecteurs van de Unscom te laten begeleiden door diplomaten van de vijf permanente Veiligheidsraadleden. Dat voorstel komt er in de praktijk op neer dat de Unscom-inspecteurs worden begeleid door Russische, Franse en Chinese diplomaten, want er zijn geen Amerikaanse en Britse vertegenwoordigers in Bagdad.

Het tweede punt betreft het aantal 'presidentiële' gebieden.

De Unscom heeft een lijst van 78 paleizen en terreinen opgesteld die de inspecteurs aan een onderzoek willen onderwerpen. Irak wil slechts acht ervan open stellen.

Het meest waarschijnlijke scenario is een reis van Annan naar Parijs, waar hij een ontmoeting zal hebben met de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, Mohammed Saeed al-Sahaf.

De Iraakse bewindsman is in Parijs om een geheime boodschap van Saddam Hussein aan Chirac over te brengen. Als Annan van de Iraakse minister de indruk krijgt dat een bezoek aan Bagdad resultaat zal opleveren, reist hij door. Komt hij tot een andere conclusie, dan keert hij terug naar New York. 'Als Annan naar Parijs gaat, is het voor 99 procent zeker dat hij ook naar Bagdad gaat', menen diplomaten.

Terwijl Annan zijn missie naar Bagdad voorbereidde, maakte de Amerikaanse regering zich op voor een campagne om de Amerikaanse publieke opinie en het Congres te overtuigen van de noodzaak van militaire actie. President Clinton bezoekt vandaag het Pentagon voor overleg met de militaire top en houdt een tv-toespraak. Ministers en presidentiële adviseurs zijn uitgezwermd over het hele land.

Het Congres en de publieke opinie zijn nog allerminst overtuigd van het nut van militaire actie. Vele critici denken dat een langdurig bombardement een bloedbad zal aanrichten onder de bevolking, maar dat het doel niet zal worden bereikt. Het Congres heeft nog geen toestemming gegeven voor de actie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden