VN's oorlog tegen drugs houdt iedereen tevreden

De VN-drugstop is New York is geen spektakel geworden. De actieplannen zijn zo geformuleerd dat bijna elke nationale strategie er in past....

ROB VREEKEN

Van onze verslaggever

NEW YORK

De pogingen het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen, hebben een averechts effect. Postbus 51-spotjes en strengere verkoopregels hebben ertoe geleid dat jongeren steeds meer drinken en op steeds lagere leeftijd. Het ontmoedigingsbeleid moet worden gestaakt.

Onzin? Natuurlijk. Toch zijn alle genoemde feiten waar. Alleen suggereren ze een causaal verband dat niet bestaat. Op eenzelfde glibberig pad begeven zich de vijfhonderd prominenten - van Dries van Agt tot Perez de Cuellar - die de Verenigde Naties deze week waarschuwden dat voortzetting van de strijd tegen drugs op de huidige wijze slechts tot meer misbruik zal leiden.

Hun brief bevat in kort bestek de kritiek op het VN-beleid die tijdens de VN-drugstop in New York werd geuit door niet-gouvernementele organisaties (ngo's): de war on drugs richt meer schade aan dan de drugs zelf.

Soms losten de ngo's een schot voor open doel. Het is duidelijk dat de Amerikaanse drugsoorlog vooral onder Bush en Reagan in Latijns Amerika tot kwalijks heeft geleid. Keihard werden alleen de arme cocaboertjes aangepakt.

Maar opvallend was dat de Latijns-Amerikaanse leiders zelf zich deze week helemaal niet tegen de actieplannen van de VN keerden. Integendeel. Mensen als president Samper van Colombia konden de afgekondigde 'gezamenlijke strategie' prijzen, doordat aan veel van hun wensen tegemoet is gekomen.

Vermindering van de vraag in de consumerende landen (die immers het aanbod uitlokt) staat nu op gelijke voet met inperking van de productie. Erkend wordt dat gewassen vernietigen zinloos is zonder alternatieven.

Veel kritiek hadden de ngo's op SCOPE, het actieplan van de VN-drugsbestrijders om in 2008 coca en papaver te hebben uitgeroeid. Maar SCOPE was al vóór de top van de agenda gehaald, omdat de landen het in de voorbereidende onderhandelingen niet eens konden worden. Zij schrokken ervoor terug de UNDCP, het drugsprogramma van de VN, een vrijbrief te geven voor zo'n extreem ambitieuze doelstelling.

Het is immers onvoorstelbaar dat over tien jaar de productie van cocaïne en heroïne zal zijn 'geëlimineerd of aanmerkelijk gereduceerd', zoals de politieke verklaring het stelt in woorden waarin het SCOPE-concept nog doorklinkt. De curves wijzen sinds jaar en dag in tegengestelde richting.

Dezelfde voorbesprekingen leidden ertoe dat deze speciale zitting van de Algemene Vergadering geen spektakel werd. De teksten lagen klaar, een reeks van 151 sprekers hoefde niet meer te doen dan steun te verwoorden voor de actieplannen.

De ngo's deden daarmee publicitair hun voordeel. Zij zorgden tenminste voor enig weerwerk, voor contra-expertise. Daardoor ook leek het alsof de VN-drugsbestrijders en het forum van staten één gesloten front vormen. Dat is niet het geval, zoals al bleek in het vooroverleg.

De VN-actieplannen zijn zo ruim geformuleerd, dat daar een scala aan nationale strategieën in past. Oók die van Nederland, hoewel het enig gegoochel met definities vereist om het softdrugsbeleid te laten sporen met de teksten.

Het actieplan voor vraagvermindering erkent dat een van de doelen is 'de nadelige gevolgen van drugsgebruik te verminderen'. De programma's moeten alles omvatten, van preventie tot het 'verminderen van de negatieve sociale en gezondheidseffecten'. Overheden moeten 'als alternatief voor straf of in aanvulling daarop' zorgen voor nazorg en sociale integratie van junks. Voor Nederland abc. Elders niet.

Dat het Nederland drugsbeleid niet door de VN-teksten wordt gefrustreerd, is uiteraard nog iets anders dan dat het geldt als lichtend voorbeeld. De vraag is of de Nederlandse aanpak van cannabis buiten Europa zo relevant is.

Drugs zijn geen Nederlands probleem, maar een wereldprobleem. Het is niet Nederland dat het zwaarst lijdt. 'Het vervloekte drugsgeld penetreerde de economie, verziekte de politiek', zei Samper. 'Rechters, journalisten, burgemeesters en drieduizend politiemensen vonden de dood.' Tegen zulke terreur is geen nederwiet gewassen.

Rob Vreeken

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden