NieuwsMoord op Saoedische journalist

VN-rapporteur: ‘Geloofwaardig bewijs’ dat Saoedische kroonprins achter moord op Khashoggi zat

De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman.Beeld AP

Er moet een internationaal onderzoek worden ingesteld tegen de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman wegens de moord op de kritische Saoedische journalist Jamal Khashoggi. Dat is de conclusie van VN-rapporteur Agnes Callamard die uitgebreid onderzoek deed naar de moord op Khashoggi, die vorig jaar in het Saoedische consulaat in Istanbul werd vermoord. 

Volgens Callamard is er ‘geloofwaardig bewijs’ dat de kroonprins en andere hoge functionarissen verantwoordelijk zijn voor Khashoggi's gruwelijke dood. 

In een lijvig rapport komt Callamard tot de conclusie dat de moord op de dissidente journalist, die voor The Washington Post schreef, neerkwam op een ‘een executie met voorbedachten rade, een buitengerechtelijke executie waarvoor de staat Saoedi-Arabië onder het internationale mensenrecht verantwoordelijk is’. Zij drong er bij VN-secretaris-generaal Antonio Guterres op aan een onderzoek te starten naar de moord op Khashoggi. 

Khashoggi verdween toen hij vorig jaar oktober in het consulaat documenten wilde ophalen voor zijn aanstaande huwelijk. Zijn Turkse verloofde zat buiten het gebouw te wachten uit vrees dat er iets met hem zou gebeuren. Uiteindelijk sloeg zij alarm toen Khashoggi niet meer naar buiten kwam.

Callamard baseert haar aantijgingen onder meer op geluidsopnamen die zij van de Turkse de autoriteiten heeft gekregen. In een van de opnamen is te horen hoe Saoedische functionarissen tegen hem zeggen: ‘We komen eraan om je te pakken’. Vervolgens begon er een worsteling toen Khashoggi weigerde mee te werken, waarbij je iemand naar adem hoort happen. Volgens het rapport lijkt het erop dat Khashoggi een spuitje krijgt en dat hij vervolgens een plastic zak over zijn hoofd krijgt om hem te laten stikken.

Vlak voor de journalist arriveerde, is in de opnamen te horen hoe Salah al-Tubaigy - een patholoog-anatoom van het Saoedische ministerie van Binnenlandse Zaken die ervan verdacht wordt dat hij het lijk van Khashoggi in stukjes zaagde - zegt dat hij hoopt dat het een ‘makkelijke’ klus wordt. ‘We gaan de gewrichten lossnijden. Dat is geen probleem. Het lichaam is zwaar. Eerst snijd ik op de grond. Als we plastic zakken nemen en het aan stukken snijden, is het klaar. We pakken ze een voor een in’.

‘Niks nieuws’

De Saoedische minister van Buitenlandse Zaken, Adel al-Jubeir, deed het rapport af als ‘niks nieuws’. Volgens hem zit het vol met met ‘tegenstrijdigheden en ongegronde beschuldigingen  die de geloofwaardigheid ondermijnen.’

Aanvankelijk beweerden de Saoedische autoriteiten dat Khashoggi het consulaat zelf had verlaten, maar toen op beelden van bewakingscamera’s bleek dat dat niet het geval was gaven ze toe dat hij inderdaad in het consulaat was gedood. Dat zou echter per ongeluk zijn gebeurd. Nadat er bewijzen opdoken dat er een speciaal team uit Saoedi-Arabië naar Istanbul was gestuurd voor de operatie, besloten de Saoedische autoriteiten elf mannen aan te klagen wegens de moord op de journalist en het in stukken hakken van zijn lijk.

Callamard wil dat naast de kroonprins ook diens vertrouweling Saud al-Qathani onder de loep wordt genomen. Qathani zou het brein zijn achter de moord op Khashoggi. Aanvankelijk behoorde hij ook tot de functionarissen die van de moord werden beschuldigd, maar er is nog geen aanklacht tegen hem ingediend.

De VN-rapporteur riep ook de Verenigde Staten op een FBI-onderzoek te beginnen naar de affaire. Maar het is de vraag of de Amerikaanse regering daar veel voor zal voelen. President Trump heeft steeds laten merken dat hij danig in zijn maag zat met de beschuldigingen tegen de Saoedische kroonprins, met wie hij de banden juist had aangetrokken op advies van zijn schoonzoon Jared Kushner. 

Een maand na de moord zei Trump in een verklaring dat het 'heel wel mogelijk’ was dat Mohammed bin Salman van de moord op de dissidente journalist wist. ‘Misschien wist hij het, misschien niet’, zei Trump.  Maar hij voegde eraan toe: ‘We zullen mogelijk nooit alle feiten met betrekking tot de moord op Jamal Khashoggi te weten komen’. De Amerikaanse president weigerde ook af te zien van lucratieve wapencontracten met Saoedi-Arabië. ‘Als we die contracten dwaas genoeg annuleren, dan zouden Rusland en China daar enorm van profiteren. Dat zou een geweldig cadeautje van de VS voor hen zijn.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden