VN-rapport: Noord-Korea zet nucleair programma voort en ontduikt sancties

Noord-Korea gaat door met zijn programma’s voor het ontwikkelen van kernwapens en raketten. Ook ontduikt het de internationale sancties. Dat staat in een rapport van de Verenigde Naties. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, zegt niettemin optimistisch te blijven dat de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un zijn belofte zal nakomen om te stoppen met het aanleggen van een nucleair arsenaal.

Wel is het belangrijk, aldus de Amerikaan, dat het sanctieregime gehandhaafd blijft. Deze opmerking kwam hem onmiddellijk op kritiek te staan van zijn Noord-Koreaanse collega Ri Yong-ho. Die noemde Pompeo’s optreden ‘alarmerend’.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo begroet zijn Noord-Koreaanse ambtsgenoot Ri Yong-ho zaterdag op de Asean-top in Jakarta. Beeld AP

Knipperlicht-dossier

Het Noord-Koreaanse probleem blijft zo een knipperlicht-dossier, met sterk wisselende stemmingen en elkaar tegensprekende berichten. Twee weken geleden werd gemeld dat het regime in Pyongyang was begonnen met het ontmantelen van een belangrijk test- en lanceercentrum voor raketten. Afgelopen week volgde echter het nieuws dat Amerikaanse spionagesatellieten hernieuwde activiteit hadden waargenomen in een Noord-Koreaanse fabriek voor intercontinentale raketten die de Verenigde Staten kunnen bereiken

En nu is er dan het VN-rapport waarin gesteld wordt dat het nucleaire programma wordt voortgezet. Het stuk is opgesteld door een groep van onafhankelijke deskundigen en werd vrijdag aangeboden aan de Veiligheidsraad. De experts zien toe op de naleving van de sancties die de VN tegen Noord-Korea hebben ingesteld om het land te dwingen zijn nucleaire ambities op te geven.

In hun rapport stellen zij dat Kim niet gestopt is met zijn kernwapen- en raketprogramma’s en doorgaat met het negeren van de VN-sancties. Er is dit jaar een ‘enorme toename’ van de illegale overslag op zee van olieproducten en steenkool naar schepen met bestemming Noord-Korea. Ook probeert Pyongyang ‘via buitenlandse tussenpersonen kleine en lichte wapens en andere militaire uitrusting’ te leveren aan afnemers in Libië, Jemen en Soedan.

Satellietfoto van de fabriek in Sanumdong, waar volgens Amerikaanse inlichtingendiensten nog altijd aan raketten wordt gebouwd. Beeld Reuters

Joint ventures

Op een vergadering in Singapore van de Asean, de associatie van Zuidoost-Aziatische landen, verklaarde Pompeo zaterdag dat de diplomatieke en economische druk op Kim Jong-un optimaal moet blijven. Hij had met name kritiek op Rusland. Dat zou in weerwil van de sancties werkvergunningen verstrekken aan Noord-Koreaanse gastarbeiders en joint ventures toestaan met Noord-Koreaanse bedrijven. Pompeo riep Moskou op zich te houden aan de strafmaatregelen waarvoor het zelf heeft gestemd in de Veiligheidsraad. De Russen spreken tegen dat zij het sanctieregime ondermijnen.

Op de Asean-conferentie waren ook de ministers van buitenlandse zaken van Rusland, China, Japan en Zuid- en Noord-Korea aanwezig. Tijdens het maken van de groepsfoto liep Pompeo op zijn Noord-Koreaanse collega Ri Yong-ho af en schudde zijn hand. Beide ministers glimlachten.

Tegen journalisten zei Pompeo dat hij ‘optimistisch’ blijft dat Kim zijn belofte aan de Amerikaanse president Trump nakomt om al zijn kernwapenaspiraties op te geven. De twee leiders spraken elkaar op 12 juni op hun historische top in Singapore. Zij maakten toen afspraken over ‘een volledige denuclearisatie van het Koreaanse schiereiland’. Maar er werd geen tijdpad genoemd en ook geen nadere voorwaarden. De VS eisen niet alleen een volledige, maar ook een ‘controleerbare en onomkeerbare’ denuclearisatie. Die twee laatste criteria kwamen echter niet terug in de tamelijk vage slotverklaring van de top.

Pompeo benadrukte dat het werk in uitvoering is, waarbij nog veel te doen valt. ‘Het werk is begonnen. Zoals we allen denk ik wel zullen beseffen vergt het proces van denuclearisatie van het (Koreaanse) schiereiland enige tijd.’

Vuur en furie

De Aziatische ministers toonden zich tevreden dat de VS en Noord-Korea met elkaar in gesprek zijn. Een jaar geleden nog bedreigden de twee landen elkaar over en weer met vuur en furie. Maar de Filipijnse minister Alan Peter Cayetano durfde geen voorspelling te doen over de afloop van de besprekingen. ‘Net als bij elke andere doorbraak in diplomatieke onderhandelingen, kan dat leiden tot iets groots, maar ook tot niets’.

Hoe broos en kwetsbaar de relatie tussen Noord-Korea en Amerika blijft, bleek meteen nadat Pompeo vanaf de Asean-conferentie was doorgereisd naar Indonesië. Minister Ri Yong-ho kwam toen met zijn kritiek op de uitlatingen van de Amerikaan over het handhaven van de sanctiedruk. Noord-Korea heeft zijn goede wil getoond met een stop op kern- en raketproeven, en dan roepen de VS op tot het handhaven van de sancties, aldus een verbolgen Noord-Koreaanse minister. De sancties zijn een gevoelig punt voor het Noord-Koreaanse regime. het wil daarvan af, omdat ze pijn doen. 

Ondertussen gaan Kim en Trump door met corresponderen. Zij wisselden de afgelopen dagen brieven aan elkaar uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.