NieuwsStijging armoede

VN-onderzoek: coronacrisis doet tientallen jaren armoedebestrijding teniet

De coronacrisis heeft zo’n verwoeste impact op de economie dat een achtste van de wereldbevolking in diepe armoede zal verzinken. Tientallen jaren aan armoedebestrijding worden tenietgedaan.

Een vrouw zit bij haar kind terwijl ze zoekt naar spullen om te verkopen tussen het afval in Surabaya, Indonesië.Beeld Getty Images

Als de pandemie voorbij is, zal voor het eerst in dertig jaar de armoede wereldwijd weer toenemen, aldus een onderzoek, in opdracht van de Verenigde Naties uitgevoerd door de Australian National University (ANU) en King’s College in Londen. 

Zelfs in het meest rooskleurige scenario, dat uitgaat van 5 procent minder consumptie wereldwijd, komen 100 miljoen mensen onder de armoedegrens terecht. Bij een economische krimp van 20 procent geldt dat voor 400- tot 600 miljoen mensen, een achtste van de wereldbevolking. ‘De enorme schaal van de potentiële tsunami van armoede die in ontwikkelingslanden volgt op covid-19 verrast ons,’ zegt professor Andy Sumner van King’s College.

De onderzoekers komen tot hun scenario’s op basis van drie voorspellingen over de economische krimp en drie verschillende armoedegrenzen, waarvan de laagste uitgaat van een inkomen van 1,90 dollar per dag en de hoogste van iets meer dan 5 dollar. 

Teruggeworpen

In alle scenario’s geldt dat het risico groot is dat het Midden-Oosten, Afrika, Latijns-Amerika en grote delen van Zuidoost-Azië worden teruggeworpen in de erbarmelijke levensomstandigheden van dertig jaar geleden. In Europa zal voor het eerst sinds midden jaren negentig de armoede toenemen. 

Ook zorgwekkend is het vooruitzicht voor Zuid-Aziatische landen die technisch gezien tot de middengroepen behoren, maar waar de welvaart zo ongelijk is verdeeld dat grote aantallen mensen maar net boven de armoedegrens leven. Bijvoorbeeld Indonesië: zonder maatregelen tegen economische schade wacht dat land na de pandemie een verdubbeling van het aantal mensen dat in extreme armoede leeft. ‘De economische crisis zal potentieel zelfs ernstiger zijn dan de huidige volksgezondheidscrisis’, aldus de betrokken onderzoeker, Christopher Hoy (ANU). 

De cijfers uit dit VN-rapport spelen volgende week een belangrijke rol bij vergaderingen van de G20 (de club van rijke industrielanden), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank. De internationale gemeenschap moet volgens de VN minimaal 2,5 biljoen dollar uittrekken om de ergste gevolgen van de coronacrisis wereldwijd te bestrijden. 

Noodhulp

Vorige maand kwamen de VN met noodhulp ter waarde van 2 miljard dollar voor de ergst getroffen landen. Ook riepen ze met name de G20 op meer te doen voor ontwikkelingslanden.

Veel welvarende landen zijn inmiddels overgegaan op stimuleringsbeleid om de economische schade voor ontslagen werknemers en noodlijdende bedrijven te verzachten, een luxe die ontwikkelingslanden niet hebben. Daarom roepen de Wereldbank en het IMF op tot tijdelijke kwijtschelding van de schulden van arme landen, in ieder geval voor dit jaar. Daarmee zouden ontwikkelingslanden 25 miljard dollar kunnen vrijmaken om in de eigen economie te pompen. 

De VN slaan alarm over het verlies van werkgelegenheid in Afrika, waardoor 50 procent van de bevolking op het continent zijn baan in de informele sector ziet verdampen. Hulporganisaties pleiten voor drastische maatregelen, zoals permanente kwijtschelding van de totale schuldenlast voor de armste Afrikaanse landen, zodat ze hun economie kunnen laten functioneren.

Tegen coronatoestanden zoals in Europa is Afrika niet bestand’
Met een zwakke gezondheidszorg hebben Afrikaanse landen als Oeganda weinig andere middelen tegen corona dan een rigoureuze lockdown. Maar, zegt epidemioloog Monica Musenero in dit interview, er kan wel worden voortgebouwd op de ervaring met ebola, een nog gevaarlijker virus. ‘Dat is de fundering van ons huis.’

Voor landen met weinig geld is het kiezen tussen corona en honger
Een lockdown of sociale-afstandsregel is niet overal een reële optie. Wereldwijd worstelen arme landen met de vraag of zo’n middel niet erger uitpakt dan de kwaal. ‘Een maand alles op slot kunnen wij ons niet veroorloven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden