VN en Somalië

DE PLUNDERING van het vliegveld van Mogadishu, nadat de laatste VN-soldaten de luchthaven hadden verlaten om via de haven uit Somalië te vertrekken, maakt pijnlijk duidelijk dat de VN-operatie in dit door vijandige clans beheerste land is mislukt....

Amerikaanse mariniers, die nu de aftocht van de laatste VN-soldaten uit Mogadishu beveiligen, behoorden tot de eerste VS-troepen die in december 1992 in Somalië landden om te bewerkstellingen dat de internationale voedselhulp ook werkelijk de van honger stervende bevolking bereikte. Gewapende bendes maakten zich meer en meer meester van deze hulp. President Bush heeft destijds het humanitaire karakter van de Amerikaanse interventie benadrukt. Boutros Ghali, secretaris-generaal van de VN, drong echter aan op ontwapening van de bendes en de clans en het herstel van recht en orde. Want alleen zo zou een herhaling van de hongersnood kunnen worden voorkomen.

Het tragische van de Operatie Herstel Hoop, begonnen door de VS en later overgenomen door de VN, is dat deze pacificatie en het herstel van een centraal gezag zijn mislukt. Nadat aanhangers van de Somalische generaal Aidid Pakistaanse blauwhelmen hadden gedood, hebben de Amerikanen vergeefs geprobeerd Aidid te arresteren. Er ontstond een bloedige strijd, waarbij dertig Amerikaanse soldaten werden gedood en vernederd. Het besluit van president Clinton in het najaar van 1993 de Amerikaanse troepen in maart 1994 terug te trekken, werd het begin van het einde van de VN-vredesmissie.

Er kunnen twee belangrijke oorzaken worden aangewezen voor het mislukken van de VN-operatie. President Bush wilde eind 1992 verhinderen dat nog eens honderdduizenden Somaliërs zouden sterven, maar hij noch Clinton had kennelijk een vastomlijnd idee hoe een einde aan de burgeroorlog te maken. Ten tweede waren de strijdende clans niet echt bereid aan een vreedzame oplossing mee te werken. Er waren bemiddelingspogingen en af en toe werden afspraken gemaakt, maar die leidden niet tot een nieuwe regering of een interim-bestuur. De VN zijn zonder medewerking van de strijdende partijen niet in staat vrede te handhaven of te herstellen.

Dat spreekt niet tegen de VN, zoals de Republikeinen in de VS nu menen. De consequentie moet veeleer zijn dat voor het begin van een VN-missie de situatie ter plaatse grondig wordt geanalyseerd en goed wordt afgewogen wat haalbaar is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.