NIEUWSHongersnood

VN-doel niet gehaald: honger neemt toe, ook door coronavirus

Het streven om in 2030 de honger uit de wereld te helpen wordt niet gehaald. Sinds 2015, het jaar dat de wereldgemeenschap dit doel vastlegde in de zogeheten Sustainable Development Goals (SDG’s), is het aantal mensen met honger juist fors toegenomen; met 60 miljoen tot 690 miljoen. Door covid-19 komen er naar schatting nog 132 miljoen bij.

Kinderen in Sana’a, Jemen, vullen een jerrycan met schoon drinkwater.Beeld Getty Images

‘De akelige boodschap is niet alleen dat we onze doelen niet halen, maar zelfs dat we achteruitgaan. Er komen steeds meer mensen met hongersnood en ondervoeding bij’, zegt Paul Winters, topfunctionaris van het International Fund for Agricultural Development (IFAD) vanuit Rome. Het IFAD is een van de vijf VN-organisaties (de andere zijn: Unicef, WHO, FAO, WFP) die maandag het rapport The State of Food Security and Nutrition in the World uitbrachten.

In het rapport waarschuwen de organisaties niet alleen voor acute honger, maar ook over het groeiend aantal mensen dat ondervoed is omdat zij slechts een maaltijd per dag eten, of zich geen voedzame maaltijden kunnen veroorloven omdat zij onder of vlak boven de armoedegrens van 1,90 dollar per dag leven. Wereldwijd zijn dat 2 miljard mensen. Wanneer de definitie wordt opgerekt van ‘voedzaam’ naar ‘gezond’, dus ook met voldoende fruit, groenten en vezels, vallen zelfs 3 miljard mensen buiten de boot, ook in rijke westerse landen.

‘Leven lang op achterstand’

De maatschappelijke kosten voor een ‘ongezond dieet’ en de gevolgen daarvan, waaronder ook welvaartsziekten als obesitas en diabetes, worden door de onderzoekers geschat op 1.300 miljard dollar (1.150 miljard euro). ‘Het gaat dan om ziektekosten, gederfde inkomsten als een gezinslid overlijdt en de kosten van ernstige ondervoeding op jonge leeftijd’, legt Winters uit. ‘Uit economische modellen blijkt dat kinderen die tot hun tweede levensjaar onvoldoende voedingsstoffen hebben binnengekregen, hun leven lang op achterstand blijven, zowel fysiek en mentaal als economisch.’

De toename van ondervoeding en honger is het grootst in Afrika. Op dit continent komen de drie belangrijkste oorzaken van de achteruitgang samen: klimaatverandering, conflict en economische teruggang. ‘Tweederde van de armste mensen wonen in 2030 in conflictlanden’, zegt Winters. ‘Klimaatverandering zorgt dat de landbouw in gevaar komt, wat vaak de start vormt voor andere economische ontwikkeling. De economische neergang die er al was, wordt nu door covid-19 versterkt. Mensen kunnen niet werken, verliezen inkomen en toegang tot markten door allerlei restricties. Wereldwijd moeten boeren hun gewassen dumpen omdat ze ze niet kunnen verkopen. Hierdoor is de coronacrisis van een economische crisis tot een voedselcrisis verworden.’

Ook Oxfam Novib waarschuwde vorige week al voor de gevolgen van de coronapandemie in het rapport The Hunger Virus. De organisatie schat dat tegen het eind van dit jaar 12 duizend mensen per dag sterven door honger. Dat aantal is hoger dan het aantal mensen dat sterft als gevolg van het virus zelf – op de top van de pandemie in april waren dat 10 duizend mensen. Door reisrestricties kunnen landarbeiders bijvoorbeeld niet meer in de landbouw werken, waardoor enerzijds gewassen verpieteren op het land en anderzijds miljoenen mensen hun inkomens verliezen. 

Beeld Volkskrant Infographics

Voedselketen

De voedselcrisis vraagt om ingrijpende beleidsveranderingen langs de hele mondiale voedselketen, zo stelt het VN-rapport. Afrika importeert voor 35 miljard aan voedsel per jaar en moet dus meer produceren om de eigen groeiende bevolking te kunnen voeden, zegt Winters. ‘Met de juiste strategieën kunnen arme landen de eigen productie opschalen en voedselketens verkorten. Zo moeten kleine boeren worden gestimuleerd om meer te diversifiëren en groente en fruit te kweken. Dat betekent niet dat we tegen handel zijn, maar we moeten wel kritisch kijken of ons beleid in het Westen bijdraagt aan een gezond en duurzaam voedingspatroon wereldwijd.’

Zo leiden landbouwsubsidies in het Westen vaak tot overproductie waardoor voedselprijzen dalen, zegt Winters. ‘Boeren verliezen zo hun concurrentiekracht. We moeten kijken naar oplossingen op maat. Zo kun je bijvoorbeeld niet stellen dat er wereldwijd te veel vlees wordt geproduceerd. In arme landen moet de vlees- en visproductie juist omhoog voor een voedzamer dieet.’ De discussie in Nederland over het inkrimpen van de veesector komt volgens Winters op het goede moment. ‘Nederland streeft naar een circulaire economie, dus dan is het goed om leiderschap te tonen als het gaat om klimaat en voeding.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden