'Vmbo'ers hebben door hun praktijkervaring een voorsprong op vwo-leerlingen'

5-4-2018, Nederland, Dronten praktijkexamen VMBO Twee leerlingen laten de fotograaf zien hoe ze met een draaibank werken. Een docent kijkt toe. VMBO; examen; praktijkexamen; school; onderwijs; techniek; foto Marcel van den Bergh Beeld Marcel van den Bergh

In zijn lange, blauwe werkjas sluit Don Berghuis (15) een elektroventiel aan. Langzaam laat de perslucht los en vindt die zijn weg richting de kleine cilindertjes. ‘Ik ben liever bezig dan dat ik in de boeken zit’, zegt Berghuis, vmbo-leerling van Het Perron in Dronten.

Zijn docent William van Dravik kijkt toe terwijl Berghuis zijn opdrachten uitvoert, want voor wie vmbo-eindexamen doet, is deze week het centraal schriftelijk praktijkexamen begonnen. Hoewel het merendeel van de scholieren op dat niveau examen doet, dit jaar 109 duizend leerlingen, gaat de aandacht traditioneel uit naar de examens havo en vwo.

‘Na Hemelvaart luiden alle krantenkoppen weer: de examens zijn begonnen. Nee, ze zijn nu al van start gegaan’, zegt vmbo-ambassadeur Jan van Nierop. Volgens hem is er vanuit de politiek, media en het bedrijfsleven nog een groot gebrek aan waardering voor het schoolniveau met veruit de meeste leerlingen. ‘Vmbo’ers ontwikkelen zich in andere dingen en daar zijn ze vaak heel tevreden mee.’

Voor de gemiddelde vmbo’er begint ontplooiing en talentontwikkeling vaak pas op het voortgezet onderwijs, vertelt Ingrid Klink, afdelingsleider van Het Perron. ‘Op de basisschool voelen veel vmbo-scholieren zich vaak wat moedeloos. Hier komen ze tot leven.’

In groep 7 of 8 van de basisschool ligt de nadruk op vaardigheden als taal, rekenen en spelling. Weinig aandacht is er voor de praktische talenten van menig toekomstig vmbo'er. ‘Ik had wel meer praktijk gewild op de basisschool. Hier op het vmbo is dat totaal anders’, aldus Mariëlle Brok (16). ‘De basisschool was de hele dag hetzelfde, ik voel me hier veel vrijer’, vult Berghuis aan. Ingrid Klink kijkt tevreden toe: ‘Bij ons op school leggen we de nadruk op wat ze wel kunnen. Want talenten hebben ze allemaal en de behoefte aan vakmensen is enorm.’

Het examen PIE, produceren, installeren en energie, is op de Drontense middelbare school in volle gang. Het doordringende geluid van een bewerkingsmachine vult het technieklokaal. Zeer nauwkeurig verspanen leerlingen metaal op een draaibank terwijl ze voorzichtig in de gaten houden of de schuifmaten wel kloppen.

Naast PIE doen vmbo-leerlingen de komende periode examen in negen andere profielen, zoals zorg & welzijn, economie & ondernemen en mobiliteit & transport. Het bekende beeld van de scholier die in een gymzaal met pen en papier binnen een paar uur zijn eindexamen maakt, is hier ver te zoeken. Deze eindexamenkandidaten gebruiken voornamelijk grote machines en 3D-printers.

Als Berghuis klaar is, loopt hij tevreden naar buiten. Zenuwachtig was hij niet: ‘Ik weet wat ik kan.’ Als hij klaar is met zijn examens, gaat hij een paar weken stage lopen bij een scheepswerf in Biddinghuizen. Lekker in de weer met hout, een van zijn passies. Wat hij later precies wil worden, weet hij nog niet: ‘Zolang ik maar iets in de praktijk kan doen.’

Of het nou in de bouw, zorg, horeca of techniek is: de vraag naar vakmensen is gigantisch groot. Vooral in de techniek en de horeca valt goed brood te verdienen, aldus Van Nierop. ‘Vmbo’ers kunnen snel doorstromen naar het beroepsveld en zijn enorm flexibel opgeleid.’ De arbeidsmarkt staat te popelen om talentvolle vmbo-leerlingen. ‘Er zijn momenteel veel mensen nodig die diensten verlenen en dingen maken en ontwikkelen’, zegt Marinka Kuijpers, hoogleraar leeromgeving en leerloopbanen in het vmbo aan de Open Universiteit.

Kuijpers vindt dat vmbo-leerlingen, door hun duidelijke ervaring in de praktijk en het feit dat ze al vroeg leren invloed te hebben op hun eigen loopbaan een voorsprong hebben op de meeste vwo’ers. Vmbo’ers zijn daardoor vaak veel beter op de toekomst voorbereid. ‘Het vwo mag op die gebieden best eens wat meer naar het vmbo kijken.’

Op Het Perron moet Mariëlle nog vol aan de bak. Ze is ‘een beetje zenuwachtig’. Toch heeft ze alle reden om vol vertrouwen richting haar naderende praktijkexamens te kijken. Ze heeft al een aantal jaar een bijbaan bij een groot metaalbedrijf en laat vol trots een aantal van haar werkstukken zien. Later wil ze, net als haar vader, productiemanager worden bij een metaalbedrijf. ‘Eerst naar het mbo en dan nog een managementopleiding in de avonduren’, zo spreekt ze vol overgave. Maar voor nu zit de ambitieuze 16-jarige nog goed op het vmbo. ‘Ik ben hier helemaal op mijn plek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden