Vluchten naar het net

Marokkaanse websites groeien explosief. Internet is voor chattende jongeren dé plek om zonder bemoeienis van familie naar een partner te zoeken....

'Wie o wie accepteert een ontmaagde meid?'

De oproep werd op internet geplaatst door de Marokkaanse Nouhayla. 'WIE DURFT DEZE GOK AAN TE GAAN???', schrijft ze. 'Ik weet dat ik mezelf beschaamd heb, maar ik verdien ook een tweede kans. Mijn hart is van goud.'

Het is een korte, hartverscheurende oproep, maar de reacties zijn nietsontziend.

'Wie wil er nou een afgelikte boterham?', zegt Zawahiri.

'Jij denkt toch niet dat je daar zo maar mee weg kan komen?', zegt Chekmaster.

'Waar waren je hersens meisje?', vraagt Fouzia19.

'Haar hersens zaten tussen haar benen', vindt Mr Cocos.

En Jamila geeft advies: 'Zoek geen contact met je oude vrienden. Luister naar je ouders. Ga bidden en vraag om vergiffenis. Verdiep je in de islam en het zal goed komen, insha'allah.'

Deze discussie verscheen onlangs op Yasmina.nl, een Marokkaanse dating- en discussiesite die ruim anderhalf jaar bestaat. Nouhayla kreeg er flink van langs, maar ontving ook minstens zoveel steunbetuigingen. Zo vond Said dat ze een 'tweede kans' verdiende en zei Ambrino: 'Je doet alsof je een moord hebt gepleegd. Meid, je bent echt niet minder dan een ander als je geen maagd meer bent.'

Nouhayla's relaas riep maar liefst 189 reacties op. Marokkaanse websites groeien explosief, concludeerden onderzoekers van het Instituut van Migratie- en Etnische Studies (IMES) vorige week. Marokkanen hebben van alle etnische groepen in Nederland de hoogste organisatiegraad op internet. Een greep uit het assortiment: de naffersite, maroc.nl, maghreb.nl, marokkoplein.nl, amazigh.nl, en yasmina.nl.

Het is natuurlijk ook wel lekker: eindelijk anoniem met anderen in debat gaan over onderwerpen die in het dagelijks leven nauwelijks bespreekbaar zijn zoals seks, maagdelijkheid, criminaliteit of homoseksualiteit. In het echt kan dat niet, zegt maroc.nl-bezoekster Yasmeen. 'Als Marokkaans meisje moet je op alles letten. Met wie je omgaat, wat je zegt, en wie je zou kunnen zien. Er wordt veel geroddeld. Internet is een fantastische cover.'

De dekmantel die internet biedt, hebben Marokkanen nodig, zegt Faizel Nabibaks (30), mede-oprichter en mede-eigenaar van Maghreb en de Turkse site Lokum. 'Het is dé plek om afspraken te maken voor geheime feesten waar alcohol wordt geschonken.' Voor Turken geldt dat minder: 'Die organiseren openlijk feesten in discotheken'.

Internet biedt ruimte voor experiment, jongeren kunnen zelf naar een partner zoeken voordat vader of moeder met iemand op de proppen komt. 'Ik studeer bijvoorbeeld aan de uni', zegt Yasmeen. 'En daar kom ik maar weinig... nee, geen enkele Marokkaanse jongen tegen. In de chat weer wel.' Sommigen emailen maanden voordat ze voorzichtig een eerste afspraakje maken, anderen rommelen vrolijk aan: 'Ik heb meerdere scharrelpartijtjes gehad', zegt Conscience (22). Ouders hebben vaak geen idee wat hun zonen en dochters op internet doen, zegt prikbordbeheerder Angkor van Maroc. 'Ze zien hun kinderen achter de computer en denken: oh, informatie, dat zit wel goed.'

De sites worden vaak gezien als emancipatiemachine. 'Jongens en meisjes zien andere meningen, en toetsen die aan hun eigen normen en waarden. Zo ontstaan langzaam veranderingen', zegt socioloog Paul Geense van de Erasmus Universiteit die het gedrag van Marokkaanse, Turkse en Chinese jongeren op Nederlandstalige websites bestudeerde. Ook de Marokkaanse Conscience, opgegroeid in Brabant, keek zijn ogen uit toen hij voor het eerst op een Marokkaanse site kwam. 'Ik dacht altijd dat Marokkaanse vrouwen in de Middeleeuwen waren blijven hangen, maar ik heb dat beeld moeten aanpassen.'

Ondanks het feit dat steeds meer Marokkaanse jongeren hun mening anoniem aan die van anderen kunnen toetsen, blijken Marokkaanse jongeren onderling vaak keihard: ze corrigeren elkaar fel, er is sprake van virtuele sociale controle. Deze is gebaseerd op normen en waarden die vaak niet veel afwijken van die van hun ouders. Zo vertelde Maroccie eens aan zijn 'landgenoten' op Yasmina dat hij homo was. De reacties: 'Je doet Allah ontzettend veel pijn met je praktijken! Ik adviseer je de Koran niet meer aan te raken.' En: 'Zoek eens een leuk meisje en praat er aub niet over met haar.' Of: 'Het is geen liefde, het is de duivel die je blind heeft gemaakt.' In een enquête onder 103 bezoekers zegt 20 procent homo's aardig te vinden of in de eigen vriendenkring te hebben. Dertig procent keurt homoseksualiteit af: ze zijn ziek.

Diverse Marokkaanse sites besloten de dating-categorie 'man zoekt man' en andersom niet op te nemen. 'Je moet bezoekers voorschotelen wat ze willen, en dat is een moderne, maar islamitische site', zegt oprichter Khalid Mahdaoui (23) van Yasmina. Mahdaoui schat dat 60 procent van zijn bezoekers huiverig is voor vergaande verwestering. Veertig procent zou daar juist wel voor zijn. 'Enkelen zijn zelfs van de islam afgevallen.'

'Ik merk dat Marokkanen elkaar heel sterk controleren', bevestigt Faizal Nabibaks van Maghreb en Lokum. Hij ziet dagelijks alle berichten die op zijn websites worden gepost. Volgens hem ligt het percentage conservatieve Marokkanen zelfs een stuk hoger. Ook ziet hij verschil met de Turkse site: 'Een cyber-Turk heeft vaker schijt aan anderen.' Daarbij moet wel aangetekend worden dat de Turkse virtuele gemeenschap in Nederland veel kleiner en opvallend gesloten is. Nabibaks: 'Op Lokum chatten Turken in het Nederlands, maar als er iemand bij komt met een Nederlandse naam gaan ze vaak over op het Turks.' .'

Op Lokum ('Turks fruit' of 'liefje') zijn de discussies over seks volgens Nabibaks minder fel, maar ze gaan wel een stuk verder dan die bij de Marokkanen. Zo bespreken ze op hun gemak het thema 'beffen'. De Turk Bayned: 'Ik ben zelf moslim en ik weet niet of het van de islam mag, maar ik vind het gewoon lekker.' Nabibaks: 'Op Lokum wordt gepraat over standjes, homoseksualiteit, pijpen en anale seks. Op Maghreb zou dat meteen afgekapt worden. Dat is haram, dat mag niet.' Niettemin zegt hij discussies over heikele onderwerpen te stimuleren, om emancipatie en integratie te bevorderen.

Imama Fatma Katirci, een vrouwelijke imam, zei onlangs in NRC Handelsblad dat ook veel ontevreden Turkse vrouwen hun heil op internet zoeken. 'Chatten', meende ze, 'is tegenwoordig een van de voornaamste redenen voor echtscheiding.' Al zijn er volgens haar meestal wel meer problemen die meespelen. Saliha Sahin, projectleider bij het Expertisecentrum Allochtonen Hoger Onderwijs gelooft niet dat deze vrouwen op Lokum komen: 'Ik denk dat deze vrouwen Turkstalige sites bezoeken.'

Op Indianfeelings, een Hindoestaanse site, zijn de gesprekken mierzoet.Toch heeft de stichting de doelstelling 'taboes doorbreken' in haar notulen opgenomen. Mede-oprichter Shrawan Fakiera (24) benaderde een lesbische Hindoestaanse om over haar ervaringen te schrijven. Bezoekers, vooral hindoes en moslims, reageerden begripvol en emotioneel . 'Vrouw zoekt vrouw' en andersom zijn bij Radha, een datingsite voor Hindoestanen, zelfs officiele categoriën.

De site maakt winst. Dating bleek een gat in de markt. In zijn eenjarig bestaan regelde Radha inmiddels vierduizend dates en werden tientallen huwelijken gesloten. De dating-verzoekjes gaan zelden over een spannende one night stand: ze zijn serieus. Maar er wordt wel stevig 'geshopt', zegt oprichter en eigenaar Nitin Ramlal (32).

Hindoestanen hebben, net als Turken en Marokkanen, moeite om openlijk over hun virtuele escapades te praten. Internetrelaties zijn not done. 'Veel mensen staan bij Radha ingeschreven, maar als je hen ernaar vraagt, kennen ze het alleen via via', vertelt Ramlal. De gebruikelijke pasfoto's zijn op Radha onvindbaar. 'Geen lid dat er om vraagt, behalve een of twee Nederlanders.'

Nederlandse jongeren blijken zich stukken minder te schamen op het internet. De discussies zijn oppervlakkig en soms plat, en scheldwoorden worden niet geschuwd. 'Het gaat vaak nergens over', zegt socioloog Geense. 'Het is vluchtiger, terwijl op allochtone sites in grote ernst wordt gecommuniceerd.' Mahdaoui van Yasmina knikt instemmend: 'Nederlandse sites zijn er voor het plezier. Maar bij ons is het een serieuze zaak.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden