Vluchtelingendeal sorteert effect; instroom Syriërs nagenoeg gestopt

De vluchtelingendeal van de Europese Unie met Turkije en het sluiten van de Balkangrenzen lijken effect te sorteren. In de maand april deden nog maar 101 Syriërs in Nederland een zogenoemde eerste aanvraag voor asiel. Vorig jaar oktober waren dat er 5.249. Sindsdien is hun aantal per maand gestaag gezakt.

Aantal Syrische vluchtelingen zakt naar 101 per maand. Beeld anp
Aantal Syrische vluchtelingen zakt naar 101 per maand.Beeld anp

In totaal vroegen vorige maand 924 mensen voor de eerste keer asiel aan bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), een lager aantal dan in april 2015. Ook als nareizigers en asielzoekers die voor de tweede keer asiel aanvragen worden meegeteld, is de instroom met 1.473 personen lager dan een jaar eerder. Daarmee lijkt een normalisering ingetreden, nu de grenzen op de westelijke Balkanroute zijn afgesloten en daar vorige maand de aangescherpte deal tussen de EU en Turkije bijkwam. Die deal beoogt de 'ongereguleerde asielstroom' vanuit Turkije via de Balkan af te sluiten.

Door de sterke daling van het aantal Syriërs is het aantal eerste asielverzoeken van Albanezen (134) nu het hoogste. Albanië is echter een veilig land. Aanvragen worden doorgaans afgewezen, terwijl Syriërs vanwege de situatie in hun land mogen blijven.

Tekst loopt door onder de graphic.

Veel Syrische vluchtelingen krijgen de komende tijd een verblijfsstatus en zullen daarna familieleden per vliegtuig laten nareizen. Voor dit jaar houdt het kabinet, ondanks alle beperkende Europese afspraken, daarom vooralsnog rekening met een vergelijkbaar aantal (58 duizend) als het aantal instromers in 2015. Die prognose is in de Tweede Kamer omstreden, omdat ambtenaren in november nog werkten met een scenario van ruim 90 duizend asielzoekers in 2016. Daarvan heeft premier Rutte steeds gezegd dat die prognose het effect van de maatregelen die nu zijn genomen niet meerekent.

Rutte hoopt over 2016 zelfs uit te komen op 26 duizend, een aantal dat ongeveer vergelijkbaar zou zijn met 2014 (29.891). De komst van mensen via de Balkanroute wil hij liefst 'richting nul'; de instroom komt dan vooral van nareizigers. Volgens de oppositie, van PVV tot D66, wekt het kabinet zo valse verwachtingen. Maar met 9.275 asielverzoeken over de eerste vier maanden van dit jaar zou het eindcijfer over 2016 inderdaad beneden de 30 duizend kunnen liggen.

Gesjoemel met instroomcijfers

Statisticus Flip van Dyke: de IND goochelt met instroomcijfers. Lees hier het interview met hem.

'Het piept en kraakt'

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma maant niettemin tot voorzichtigheid. 'Het piept en kraakt. Turkije dreigt openlijk met het opzeggen van de deal. We worden gechanteerd met het lot van arme drommels.' Verder baart het hem zorgen dat ondanks de lagere instroom nog steeds wordt gewerkt met opvangplekken die niet op orde zijn. 'Daarom ook is snelle selectie van mensen uit de westelijke Balkan van groot belang. Die moeten nu 9 maanden wachten op toegang tot de procedure, terwijl we weten dat ze meestal niet mogen blijven. Dat kost veel geld en is niet goed voor het draagvlak onder de opvang.'

Volgens de afspraken van de EU met Turkije neemt dat land vluchtelingen terug die eigenhandig de oversteek naar Griekenland wagen. In ruil daarvoor staan de Europese landen gereguleerde migratie toe vanuit de opvangkampen in Turkije. Die 'luchtbrug' moet nog op gang komen en is niet in de cijfers verwerkt. Van een eventuele alternatieve stroom vluchtelingen via Libië is blijkens de IND-gegevens geen sprake.

D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma: 'Het piept en kraakt.' Beeld anp
D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma: 'Het piept en kraakt.'Beeld anp
null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden