Column

Vluchtelingen zijn ook maar gewone mensen

Frank Lammers, bekend van goede films en slechte reclames, zei in de eerste aflevering van Herberg Europa waar het op staat: 'We zijn vanochtend héél vroeg opgestaan, dat was afzien, en toen zijn we, op uw kosten, de belastingbetaler, waarvoor dank, naar Wenen gevlogen.'

Frank Lammers in Herberg Europa.

Daarna reed hij naar de grens tussen Oostenrijk en Slovenië. 'Daar hopen de vluchtelingen zich op. En ik wil weten: wat zijn de gedachten van deze gelukszoekers?'

De ongepolijste humor en het warrige voorkomen van Lammers, zijn trui over zijn handen getrokken, maken dit nieuwe EO-programma op NPO 1 goed te verdragen. Voor de rest is het een keurige en zoete parade van BN'ers die vluchtelingen helpen en maar vooral willen benadrukken dat het ook maar, ja echt, gewone mensen zijn.

Zoals jij en ik.

Mensen met een huis, een haard, kinderen, een telefoon, misschien hebben ze zelfs wel merkkleren. Je proefde de goede bedoelingen uit vrijwel elk shot: wij gaan eens even de beeldvorming over vluchtelingen doen kantelen.

De BN'ers zijn niet de beste interviewers, maar ze wisten de kijker wel deelgenoot te maken van waar ze zijn. Guus Meeuwis bezocht het Griekse eiland Lesbos en keek naar de enorme vuilnisbelt van verlaten zwemvesten; Susan Visser nam een kijkje bij asielzoekerscentrum Heumensoord en praatte met Mohammed, een ingenieur vanzelfsprekend; en Tygo Gernandt trok zijn leren laarzen aan en wandelde door de modder van The Jungle, het kamp bij Calais. Na een hapje van de prak uit de gaarkeuken, zei hij vrolijk: 'Mmm. Lekker!'

Een Gouden Kalf waard.

De laaggeschoten beelden van de chaos en de rotzooi die de vluchtelingen achterlaten waren mooi en indrukwekkend, maar de kerstliedjes in gevoelige orkestuitvoering - Joy To The World - gaven het geheel een kitscherig smaakje. Te veel poedersuiker. Enfin, het mierzoete kerstgevoel op tv is niet voor iedereen weggelegd.

Dinsdag keek ik naar Joris' Kerstboom, elk jaar een schmaltzfeest van barmhartigheid en naastenliefde in Den Bosch. Een man vertelde aan Joris Linssen hoe hij na een epileptische aanval in het water was gereden en door omstanders was gered. Een vrachtwagenchauffeur had zijn wagen op de vluchtstrook gezet en was - 'met gevaar voor eigen leven' - de A15 overgestoken om in het water te springen en de ruit van de auto te breken.

Het was een spannend en aangrijpend verhaal, maar de dik aangezette piano en de constante 'Hoe voelt dat nou?'-vragen herinnerden aan het feit dat daar tv werd gemaakt. Dat er een scout over het plein liep die naar verhalen luisterde en als het beste verhaal gevonden was, Joris Linssen er, heel toevallig, op afstapte.

In het geval van Herberg Europa - de naam geeft ons continent meteen een knus en gastvrij gevoel - wordt er met de emoties een politieke boodschap uitgedrukt. Er viel geen onvertogen woord over de vluchtelingen of over de gevolgen, financieel en maatschappelijk, die de instroom kan hebben voor Nederland.

Nou ja, Lammers zei wel wat. Nadat hij een paar Syrische kinderen met bloempotkapsels had geleerd hoe je 'boerenkool met worst' uitspreekt, draaide hij zich om naar de camera en zei: 'Levensgevaarlijke terroristen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden